Wybór odpowiedniego pługa obrotowego oraz jego właściwe ustawienie to klucz do efektywnej i oszczędnej orki. Artykuł ten zawiera zbiór informacji i opinii użytkowników dotyczących pługów obrotowych, ze szczególnym uwzględnieniem maszyn używanych, a także szczegółowo wyjaśnia zasady ich regulacji.
Opinie o używanych pługach obrotowych
Zakup używanego pługa obrotowego to decyzja, która często budzi wiele pytań i wątpliwości. Część użytkowników podkreśla, że "ciężko kupić używany pług, który będzie orał w 2 strony", a także, że "dużo ludzi pokupowało obrotowe i wcale nimi nie orzą bo się poprostu nie da". Te obawy są jednak rozwiewane przez innych, którzy z sukcesem użytkują importowane maszyny.
Jak zaznacza jeden z rozmówców, który sprowadza maszyny rolnicze głównie z Austrii: "jak się dobrze poszuka to można znaleźć ładną używkę i że ona dłużej wytrzyma od nowego". Potwierdzają to również użytkownicy konkretnych marek, jak na przykład Niemeyer.
Przykładowo, użytkownik pługa Niemeyer 3x35 orzący Ursusem C-385 stwierdza: "naprawdę dobrze trafiłem pięknie zawija polecam". Inny rolnik chwali swój 2-skibowy pług obrotowy na ciężkiej ramie z dużymi odkładniami, który pracował z C-360 3P: "nic się nie urwało perkins latał nim jak złoto a orka super". Kluczową zasadą, niezależnie od marki, jest to, że "Każdy pług niezależnie od marki jak jest prosty będzie orał".
Wybór odkładni i ich zastosowanie
Jednym z istotnych aspektów wyboru pługa jest odpowiednie dobranie odkładni do rodzaju gleby. "Różnica jest niewielka pomiędzy różnymi firmami w orce, trzeba dobrze dobrać odkładnię bo tych jest kilka rodzajów w zależności od rodzaju gleby". Wyróżnia się odkładnie:
- ażurowe
- cylindryczne
- śrubowe
Każdy z tych typów charakteryzuje się innym stopniem kruszenia gleby, co ma znaczenie w zależności od jej struktury i wymagań uprawy.
Kluczowe regulacje pługa obrotowego
Prawidłowe ustawienie pługa jest fundamentalne dla jakości orki i efektywności pracy. Mimo że wiele osób ma przyjemność orać, nie zawsze wiedzą, jak poprawnie ustawiać pług. Różne źródła podają odmienne informacje, co może wprowadzać w błąd.
Regulacja szerokości pierwszej skiby
Jedną z kluczowych regulacji jest szerokość pierwszej skiby. Do czego właściwie służy i czym jest ta regulacja? W Agromechanice napisali, że "dostosowuje się ją do rozstawu tylnych kół ciągnika". Z kolei w RPT piszą, że: "...regulacji pierwszej skiby dokonujemy w drugim przejeździe. Pierwszy korpus powinien nieco nadkładać, aby wyrównać powierzchnię z poprzednim przejazdem". Piszą też, że ma to związek ze ściąganiem pługa albo, że ma to wpływ na równomierną szerokość pozostałych skib.
W starszych pługach zagonowych ramowych zawieszanych, w stojaku znajduje się oś wykorbiona, która podobno służy do regulacji właśnie pierwszej skiby, a zarazem punktu pociągowego. "W obracalnych jednobelkowych te ustawienia dokonuje się razem lub oddzielnie śrubą rzymską albo siłownikiem". Należy pamiętać, że za pomocą tej osi wykorbionej, regulując korbką, nie zmieniamy w rzeczywistości szerokości tylko pierwszej skiby, ale wszystkich jednocześnie, zmieniając przy tym jakby kąt natarcia lemieszy.
Inne źródła podają, że zmiana tej szerokości powinna być następstwem zmiany głębokości orki tak, aby był zachowany jednakowy stosunek szerokości do głębokości korpusu. "Im głębiej tym szerzej i na odwrót". Na zimę znowu lepiej zostawić glebę w ostrej skibie (wysztorcowaną), czyli głęboko i wąsko.
Regulacja szerokości roboczej pługa
Zupełnie innym zagadnieniem jest regulacja szerokości roboczej pługa, która w starszych pługach nie występuje. Może być ona mechaniczna skokowa albo hydrauliczna płynna. Co ciekawe, "zmiana tej szerokości nie zmienia kąta natarcia lemiesza". Chodzi bodajże o zasadę czworoboku przegubowego. Jeszcze innym zagadnieniem jest zmiana szerokości orki poprzez odejmowanie i dokładanie korpusów. Belka w takim przypadku musi mieć budowę kołnierzową, czyli teleskopową, aby po odjęciu od tyłu korpusu nie wystawała "pusta" belka.
Podnoszone są także pytania o możliwość regulacji szerokości orki wzdłużnej i poprzecznej, co sugeruje, że istnieje kilka metod na osiągnięcie pożądanej szerokości roboczej.
Regulacja głębokości orki w nowszych pługach obracalnych
W nowszych pługach obracalnych regulacja głębokości budzi pewne kontrowersje. Często pisze się, że ustawiamy ją za pomocą kółka kopiującego, co w kontekście nowoczesnych rozwiązań jest bzdurą. Obecnie stosuje się regulację siłową, a nie kółko, chyba że pług jest przyczepiany. Regulacja siłowa czy pozycyjna na pewno wyklucza kółko kopiujące.
Jeśli ktoś chce pracować za pomocą regulacji kopiującej (kółka), to musi ustawić podnośnik na dociążanie (regulację ciśnieniową), czyli podnoszenie pod mocno zmniejszonym ciśnieniem tak, aby nie dało rady podnieść pługa od ziemi. Wiadomo wtedy, że traci się dociążanie tylnej osi masą pługa.
Przesuwanie wzdłużne pługa
Jeszcze inną regulacją w nowszych pługach jest przesuwanie wzdłużne pługa tak, aby wychylić pierwszy korpus poza rozstaw kół ciągnika. W takim przypadku obydwa koła jadą po caliźnie. Praktycznym efektem tego jest zmniejszenie ugniatania zaoranego gruntu i lepsze wykorzystanie szerokości roboczej.
Jak prawidłowo ustawić pług obrotowy? | FARMER.PL
Orka a nowoczesne trendy w rolnictwie
Obserwowane są tendencje, zwłaszcza w dużych gospodarstwach, do rezygnacji z tradycyjnej orki na rzecz uprawy bezorkowej, często z wykorzystaniem talerzówek i siewu bezpośredniego w ściernisko. "Chłopaki śmigają jakieś 400ha talerzówką i w to zaraz siew". Niekiedy jednak takie praktyki prowadzą do problemów z przygotowaniem gleby, gdzie "dobrze perzu i innych ziółek nie wymieszali, a zaraz w tyle szedł siewnik na redlicach talerzowych i dosłownie wbijał ziarno w ziemię bo tak twardo".
Istnieje pogląd, że to efekt naśladowania zachodnich, zwłaszcza amerykańskich, trendów. Jednak niektórzy przewidują, że "za parę lat przeproszą pługi i zaczną znowu orać". Już teraz obserwuje się, że "już nie jeden w mojej okolicy tak zrobił". Wszystko bowiem "zależy od gleby", a właściwie przygotowana orka wciąż pozostaje niezastąpiona w wielu systemach uprawy.