Pługi obrotowe marki Rabe z serii Albatros to maszyny rolnicze cenione za solidność i efektywność w trudnych warunkach polowych. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółową analizę konstrukcji, kluczowych technologii oraz skomplikowanych aspektów regulacji tych urządzeń, ze szczególnym uwzględnieniem modelu Rabe Albatros 5 skib oraz ogólnych zasad stosowanych w pługach zawieszanych.
Charakterystyka Pługów Rabe Albatros
Konstrukcja i Modele
Seria pługów Albatros jest jedną z najbardziej popularnych w ofercie firmy Rabe. Składa się z czterech modeli wyposażonych w od 3 do 5 korpusów, co pozwala na dopasowanie do różnych potrzeb i mocy ciągników. Przykładem jest model Albatros 120 w wersji „4+”, czyli 4-skibowy z możliwością dołączenia 5. korpusu, który na pierwszy rzut oka charakteryzuje się bardzo zwartą konstrukcją.
Pługi te są oparte na solidnej ramie o przekroju kwadratu (120x120 mm) z blachy o grubości 10 mm. W przypadku testowanego modelu Albatros 120, masa pługa wynosiła 1780 kg, co czyni go jedną z najcięższych konstrukcji wśród 4-skibowych pługów dostępnych na rynku. Rama ta, wykonana z bardzo odpornej na silne obciążenia stali, zapewnia jednocześnie stosunkowo mały ciężar konstrukcji. Prześwit pod ramą wynosi 0,8 metra, a korpusy są rozmieszczone w odległości metra od siebie.
Specyfika Głowicy i Ramy
Głowice pługów Albatros, o średnicy 100 mm, są wykonane ze stopów o bardzo wysokiej elastyczności. Łożyska najwyższej jakości zapewniają łagodne wykonanie obrotu pługa. Inną cechą szczególną pługów RABE jest zwarta, kompaktowa budowa połączenia głowicy z ramą pługa. W pługach Albatros zastosowano ramy o różnych przekrojach w zależności od modelu, dzięki czemu możliwa jest współpraca z ciągnikami o mocy od 70 do 200 KM.
Łatwość Sprzęgania i Ustawiania
Sprzęgnięcie i ogólne ustawianie pługa należą do czynności łatwych. Pług wymaga podłączenia dwóch przewodów hydraulicznych, a trzeci przydaje się, jeśli chcemy wyregulować ciśnienie w układzie hydraulicznego zabezpieczenia. Łącznik centralny może być przypięty aż w pięciu pozycjach, z czego dwie to otwory „fasolowe” dające możliwość swobodnego ruchu w ograniczonym zakresie. W czasie postoju pług spoczywa na solidnej stopie podporowej, której przestawienie do pozycji roboczej (równolegle do ramy) jest beznarzędziowe i nie wymaga przestawiania czy przekładania żadnych sworzni. Wszystkie ustawienia (poza punktem ciągu, który nastawia się kluczem dołączonym do pługa) regulowane są bez narzędzi. Sporym ułatwieniem są zatrzaski kulkowe zamontowane przy śrubach regulujących pochylenie pługa, które ułatwiają liczenie obrotów i zapobiegają samoczynnej zmianie pozycji śruby.
Kluczowe Systemy i Technologie
Regulacja Szerokości Roboczej (Variant)
Modele Albatros Variant oferują płynną zmianę szerokości roboczej, która może być przeprowadzona w prosty sposób, w trakcie orki, bez konieczności opuszczania kabiny ciągnika. Umożliwia to siłownik hydrauliczny połączony z systemem vario. Ta funkcja pozwala na zmniejszenie szerokości roboczej pługa, na przykład w celu ominięcia przeszkody lub podczas pracy na ciężkich glebach. Warto zauważyć, że podczas obrotu pługa szerokość robocza korpusów pozostaje bez zmian; liniowana jest tylko jego rama.
W serii pługów Albatros V 120 możliwe jest zamocowanie dodatkowego korpusu, co pozwala na łatwą rozbudowę maszyny, gdy dysponujemy ciągnikiem większej mocy.
Jak ustawić pług obrotowy Kverneland? | W 7 minut | 4-skibowy pług Kverneland 150 S
Hydrauliczne Zabezpieczenia Non-Stop
Testowany pług został wyposażony w hydrauliczne zabezpieczenie typu non-stop z 4 osobnymi akumulatorami hydrauliczno-gazowymi. Dzięki takiemu rozwiązaniu maszyna pracowała sprawnie nawet w przypadku jednoczesnego wychylenia 2 korpusów. Zabezpieczenia zamontowane w pługu działają w trzech płaszczyznach, co oznacza, że korpusy mogą wychylać się nie tylko do tyłu, ale również na boki. Działanie zabezpieczeń jest bardzo płynne, a korpusy szybko wracały do swojego położenia roboczego.
Kultura Obrotu Pługa
W pługach Rabe Albatros przed obrotem pług wraca do osi ciągnika, aby ułatwić obrót. Po obrocie pług wraca do wcześniejszego ustawienia. Nawet jeśli pług nie jest wyposażony w siłownik centrujący (jest to opcja), w przypadku 4-skibowego pługa rotacja przebiega naprawdę delikatnie, co świadczy o wysokiej "kulturze obrotu". Linia uciągu jest regulowana mechanicznie za pomocą śruby rzymskiej, z opcjonalnym siłownikiem centrującym.
Pług ma koło podporowe umiejscowione na wysokości 3. korpusu. Dzięki temu nie wystaje ono poza obrys szerokości roboczej pługa, co pozwala na wykonywanie orki blisko przeszkód, takich jak słupy i studzienki.
Szczegółowe Regulacje Pługa
Dla wielu użytkowników pługów obrotowych kwestie regulacji bywają złożone ze względu na różne podejścia i źródła informacji. Poniżej przedstawiamy uporządkowane wyjaśnienia dotyczące kluczowych ustawień.
Regulacja Szerokości Pierwszej Skiby
Regulacja szerokości pierwszej skiby to istotny element wpływający na jakość orki. W różnych źródłach podawane są nieco odmienne wskazówki:
- W Agromechanice sugeruje się dostosowanie jej do rozstawu tylnych kół ciągnika.
- W RPT piszą, że regulacji pierwszej skiby dokonuje się w drugim przejeździe, a pierwszy korpus powinien nieco nadkładać, aby wyrównać powierzchnię z poprzednim przejazdem. Wspominają również, że ma to związek ze ściąganiem pługa lub ma wpływ na równomierną szerokość pozostałych skib.
W starszych pługach zagonowych ramowych zawieszanych w stojaku znajduje się oś wykorbiona, która rzekomo służy do regulacji pierwszej skiby i jednocześnie punktu pociągowego. Jednak, jak zauważają praktycy, za pomocą tej osi wykorbionej nie zmieniamy w rzeczywistości szerokości tylko pierwszej skiby, ale wszystkich jednocześnie, zmieniając przy tym kąt natarcia lemieszy. W pługach obracalnych jednobelkowych ustawienia te dokonuje się razem lub oddzielnie śrubą rzymską albo siłownikiem.
Dla pługów Rabe Albatros istotne jest, że ustawienie szerokości pierwszej skiby nie wymaga ponownej korekty innych ustawień. Dla jeszcze większej wygody, to ustawienie może być przeprowadzane hydraulicznie (opcja).
Regulacja punktu pociągowego
Punkt ciągu nastawia się za pomocą klucza dołączonego do pługa.
Wpływ na szerokość orki
Inne źródła podają, że zmiana szerokości powinna być następstwem zmiany głębokości orki, tak aby był zachowany jednakowy stosunek szerokości do głębokości korpusu: im głębiej, tym szerzej, i na odwrót. Na zimę znowu lepiej zostawić glebę w ostrej skibie (wysztorcowaną), czyli głęboko i wąsko.
Regulacja Szerokości Roboczej Całego Pługa
Regulacja szerokości roboczej pługa to zagadnienie, które w starszych pługach często nie występuje, natomiast w nowoczesnych konstrukcjach, takich jak Albatros Variant, jest kluczową funkcją. Może być mechaniczna skokowa albo hydrauliczna płynna. Co ciekawe, zmiana tej szerokości nie zmienia kąta natarcia lemiesza, co jest prawdopodobnie związane z zasadą czworoboku przegubowego. W testowanym pługu Rabe Albatros szerokość pracy korpusów jest regulowana skokowo, za pomocą śrub.
Zmiana szerokości przez dodawanie/odejmowanie korpusów
Jeszcze innym zagadnieniem jest zmiana szerokości orki poprzez odejmowanie i dokładanie korpusów. Belka w takim przypadku musi mieć budowę kołnierzową, czyli teleskopową, aby po odjęciu od tyłu korpusu nie wystawała „pusta” belka. Możliwość taka jest obecna w serii Albatros V 120.
Regulacja podłużna pługa
W nowszych pługach stosuje się również przesuwanie wzdłużne pługa tak, aby wychylić pierwszy korpus poza rozstaw kół ciągnika. Wtedy oba koła jadą po caliźnie, co praktycznie może przyczynić się do lepszego zrównoważenia pługa i mniejszego ubijania gleby.
Regulacja Głębokości Orki
W nowszych pługach obracalnych regulacja głębokości jest często realizowana za pomocą regulacji siłowej lub pozycyjnej, co wyklucza kółko kopiujące, chyba że mowa o pługach przyczepianych. Jeśli ktoś chce pracować za pomocą regulacji kopiującej (kółka), musi ustawić podnośnik na dociążenie (regulację ciśnieniową), czyli podnoszenie pod mocno zmniejszonym ciśnieniem, tak aby nie dało rady podnieść pługa od ziemi. Warto jednak pamiętać, że wtedy tracimy dociążanie tylnej osi masą pługa.
Niestety, w niektórych układach regulacji, w tym na kole kopiującym, brakuje jakiejkolwiek skali, co utrudnia precyzyjne odtworzenie ustawień.
Poziomowanie Pługa
Poziomowanie pługa jest kluczowe dla prawidłowej pracy, jednakże szczegółowe instrukcje nie były częścią oryginalnego zapytania.
Elementy Robocze i Wydajność
Odkładnice
Testowany pług Rabe Albatros został wyposażony w półśrubowe odkładnice pełne BP351W. Odkładnice te przewracały glebę bardzo równomiernie i dokładnie. Nawet na suchych polach z dużą ilością resztek pożniwnych, na przykład po kukurydzy, nie pozostawały ślady po roślinach. Zaletą odkładnic jest również to, że nie są niskie, dzięki czemu nawet w pracy na większej głębokości jakość odkładania gleby jest dobra, a masa ziemi nie „przelewa się” nad elementami.
Przedpłużki
Na dobre przykrycie resztek pożniwnych wpłynęło działanie solidnych przedpłużków (VFD 222 B), które są największymi w ofercie firmy Rabe. Sprawdziły się doskonale w pracy na polach po kukurydzy, ale również na mniej wymagających polach po zbożach.
Zapotrzebowanie na Moc i Warunki Pracy
Mimo że pług nie jest konstrukcją lekką, profil odkładnicy zapewniał maszynie stosunkowo niewielkie zapotrzebowanie na moc. W testach pług współpracował głównie z ciągnikiem Zetor Forterra HD o mocy 147 KM, który z powodzeniem radził sobie z narzędziem, choć na gliniastej glebie „miał, co robić”. Przy orce na głębokość około 25 cm z Albatrosem poradził sobie także Renault 103.14 (4-cylindrowy, 103 KM) na trudnym stanowisku po kukurydzy, jednak tu niedobory mocy były znacznie bardziej odczuwalne.
Trwałość i Zużycie Elementów
Warunki testowe były trudne; większość z zaoranych 40 ha to rżyska po kukurydzy. Susza panująca latem i jesienią dodatkowo sprawiła, że elementy robocze pługa - głównie dłuta - zużywały się dość szybko. Przykładowo, 1/4 długości dłut była zdarta już po przeoraniu 20 ha (co odpowiadałoby 10 ha w pługu zagonowym). Nie jest to jednak powód do negatywnej opinii, ponieważ skrajnie szybkie zużycie dłut dotyczyło również innych producentów (np. Unia Group, Gregoire-Besson i Kverneland) w tych samych, trudnych warunkach. Jesienią 2015 r. dłuta zużywały się 3-, a nawet 4-krotnie szybciej niż w latach z przeciętnymi sumami opadów. Pozytywnie zaskoczyły natomiast ceny zużywających się elementów.
Podsumowanie Cech Pługa Rabe Albatros
Pług Rabe Albatros 120 dał się poznać jako solidne narzędzie, które sprawdziło się w bardzo trudnych warunkach pracy. Egzamin zdała zarówno konstrukcja ramy, hydraulicznych zabezpieczeń, jak i elementy robocze, których efekt pracy na polach z dużą ilością resztek pożniwnych można uznać za celujący. Stwierdzono zaledwie kilka detali, które w żadnym stopniu nie wpływają na ogólną jakość pracy. Narzędzie jest ciężkie, ale dość zwarte, przez co nie wymaga do współpracy nadmiernie dużego ciągnika.