Prawidłowa eksploatacja i konserwacja maszyn budowlanych, takich jak koparko-ładowarki, wymaga zastosowania odpowiednich płynów eksploatacyjnych. Należą do nich przede wszystkim oleje hydrauliczne, silnikowe, przekładniowe oraz płyny chłodzące. Ich właściwy dobór i regularna kontrola są kluczowe dla zapewnienia długiej żywotności, wydajności i bezpieczeństwa pracy urządzenia.
Układ hydrauliczny i oleje hydrauliczne
Układ hydrauliczny w koparko-ładowarce, na przykład w modelu JCB 3CX, działa na zasadzie przepływu oleju pod wysokim ciśnieniem. Olej jest generowany przez pompę hydrauliczną i przepływa przez zawory sterujące, które kierują go do odpowiednich siłowników. Przenoszenie energii hydraulicznej z pompy hydraulicznej do siłowników i silników hydraulicznych umożliwia wykonywanie pracy ramienia lub innego osprzętu koparko-ładowarki.
Ciśnienie w układzie hydraulicznym
Zbyt niskie ciśnienie w układzie hydraulicznym może prowadzić do niewystarczającej mocy działania siłowników, uniemożliwiającej wykonywanie pożądanych ruchów osprzętu koparko-ładowarki. Dla koparko-ładowarek JCB 3CX typowe wartości ciśnienia w głównym układzie hydraulicznym zazwyczaj wahają się w przedziale od 200 do 250 barów (20 000 do 25 000 kPa). Natomiast ciśnienie maksymalne wynosi ok. 270 barów.
Rola oleju hydraulicznego
Olej hydrauliczny nie tylko przenosi energię, ale także smaruje wewnętrzne części układu hydraulicznego, takie jak tłoki silników, pompy i zawory. Podczas pracy układu hydraulicznego generowane jest ciepło, a olej pomaga je rozpraszać.
Konserwacja układu hydraulicznego i wybór oleju
Aby zapewnić optymalne działanie i wydłużyć okres eksploatacji układu hydraulicznego koparko-ładowarki JCB 3CX, należy zadbać o odpowiednią konserwację maszyny. Czynnością, która to ułatwi, jest regularna kontrola poziomu i jakości oleju hydraulicznego oraz wymiana oleju zgodnie z zaleceniami producenta, zarówno jeśli chodzi o samą czynność, jak i jej częstotliwość. Warto również kontrolować, czy w układzie hydraulicznym nie zaczynają pojawiać się wycieki, uszkodzenia i ślady zużycia komponentów. Prawidłowa konserwacja oleju hydraulicznego wiąże się także ze sprawdzaniem i instalowaniem nowych filtrów hydraulicznych oraz monitorowaniem stanu zanieczyszczenia oleju.
JCB zaleca stosowanie wysokiej jakości olejów hydraulicznych, zgodnych ze specyfikacjami maszyn. Przykłady rekomendowanych olejów to:
- JCB Hydraulic Fluid 46 - charakteryzuje się doskonałą stabilnością termiczną i odpornością na utlenianie.
- JCB Special HP 32 - olej zalecany do stosowania w niskich temperaturach, gdzie wymagany jest wysoki poziom płynności.
- JCB Universal Hydraulic Oil - uniwersalny olej do różnych maszyn JCB.
Inne marki również oferują wysokiej jakości płyny do hydrauliki, niezbędne do prawidłowej pracy specjalistycznych urządzeń. Oleje hydrauliczne do wspomagania sprawdzają się w najtrudniejszych, najbardziej wymagających warunkach dzięki swojej wytrzymałości i stabilności strukturalnej. Mogą być stosowane w maszynach rolniczych, budowlanych, górniczych i przemysłowych, urządzeniach transportu wewnątrzzakładowego oraz pojazdach wyposażonych w systemy napędu i sterowania pneumatycznego. Asortyment płynów hydraulicznych zawiera m.in. czerwony olej hydrauliczny do wspomagania, zawierający różne dodatki uszlachetniające, mające na celu zapobieganie szybkiemu zużyciu poszczególnych podzespołów, chroniąc je przed korozją oraz zatarciem. Płyn hydrauliczny do wspomagania Shell lub Fuchs dostarczany przez ADNF to jeden z kluczowych aspektów sprawiających, że nawet podczas wymagającej pracy, urządzenia takie jak koparka czy ciągnik zachowają swoją wydajność i niezawodność. Hydrualika siłowa jest wygodna w sterowaniu, pozwalając na szybką reakcję w trakcie pracy oraz bardzo precyzyjne jej wykonywanie. Wydajne działanie mechanizmów wymaga dobrego smarowania ruchomych elementów. Dystrybutorzy olejów hydraulicznych pomagają dobrać odpowiedni płyn hydrauliczny do wspomagania, płyn eksploatacyjny do siłowników, przewodów, pomp, zaworów, rozdzielaczy, akumulatorów i zbiorników. Przed wyborem odpowiedniego płynu do hydrauliki warto dowiedzieć się, czym się różnią - na przykład zawartością dodatków uszlachetniających o charakterze dyspergująco-myjącym, co zapobiega powstawaniu osadów i szlamów.

Olej hydrauliczny CAT® HYDO Advanced 10
CAT® HYDO Advanced 10 to olej hydrauliczny zaprojektowany, by zapewnić wydłużone okresy między wymianami oleju oraz ochraniać elementy układu hydraulicznego. W jego skład wchodzą detergenty, środek przeciwkorozyjny, substancje zapobiegające nadmiernemu zużyciu oraz środki przeciw pienieniu. Dzięki zwiększonej zawartości cynku znacznie wydłuża żywotność pomp i silników hydraulicznych.
Oleje silnikowe
Olej silnikowy jest kluczowym płynem eksploatacyjnym, który smaruje ruchome części silnika, redukując tarcie i zużycie. Odprowadza również ciepło i pomaga w utrzymaniu czystości silnika. Właściciele maszyn, takich jak CAT 428B, często poszukują odpowiednich olejów silnikowych.
CAT® DEO-ULS
Cat® DEO-ULS to najwyższej jakości olej silnikowy do jednostek wysokoprężnych marki Caterpillar wyposażonych w systemy oczyszczania spalin, które spełniają wysoką Amerykańską normę emisji spalin Tier 4. Olej ten znajduje zastosowanie także w silnikach Diesla niewyposażonych w systemy oczyszczania spalin oraz w silnikach samochodów z silnikami benzynowymi. Olej opracowany i przetestowany do pracy z silnikami Caterpillar. Przy użytkowaniu możliwa jest wymiana oleju nawet do 500 motogodzin z wykorzystaniem pobierania próbek oleju do analizy S•O•S (Shedule Oil Sample).
Oleje przekładniowe i do mostów
Oleje przekładniowe są niezbędne do smarowania skrzyń biegów, przekładni Power Shift, mostów, zwolnic oraz mokrych układów hamulcowych. Zapewniają optymalną ochronę przy dużych obciążeniach, doskonałą trwałość w wysokich temperaturach oraz większą skuteczność w niskich temperaturach.
Zastosowanie olejów przekładniowych
- Oleje zaprojektowane do stosowania w skrzyniach biegów, przekładniach Power Shift, mostach, zwolnicach oraz mokrych układach hamulcowych.
- Olej przeznaczony do stosowania w przedniej napędzanej osi wozideł, spycharek lub układarek rur.
- Olej zalecany do tylnych mostów starszych koparek-ładowarek Cat.
- Wielosezonowy olej przekładniowy do stosowania w mechanizmach różnicowych oraz osiach maszyn zgodnych ze specyfikacją API GL-5.
- Cat® SATO jest półsyntetycznym olejem, który charakteryzuje się bardzo dobrymi właściwościami już przy zimnym starcie.
W przypadku koparko-ładowarek Caterpillar 428B, dla osi przedniej zaleca się olej GearWay G5 80W-90 (7,5 litra), a dla osi tylnej TransWay WB. Sam stosowałem olej Statoil przekładniowy zgodnie z rekomendacjami.
Płyny chłodzące
Układ chłodzenia odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu odpowiedniej temperatury pracy silnika. Aż 20% awarii silników jest związanych z układem chłodzenia, dlatego stosowanie właściwego płynu chłodzącego w maszynie ma kluczowe znaczenie.
CAT® ELC
CAT® ELC to płyn chłodniczy, który został opracowany i przetestowany, by spełnić wysokie wymagania układów chłodzących w maszynach marki Caterpillar. Układy chłodzące wszystkich nowych maszyn Cat® zostały napełnione tym płynem, aby poprawić pracę całego układu. Dzięki dodatkom, takim jak inhibitory korozji, mono- i dikarboksylanty, Cat® ELC zapewnia wysoką ochronę dla elementów miedzianych, stalowych, żeliwnych, aluminiowych oraz gumowych.
Inne typy płynów chłodzących
- Żółty płyn chłodzący produkowany w technologii Organic Additive Technology (OAT). Ten płyn chłodzący zawiera dodatki, które trudno ulegają zubożeniu, zapewniając długotrwałą ochronę silnika.
- Zielony płyn chłodzący to hybrydowy płyn zawierający tradycyjne dodatki nieorganiczne i organiczne.
Stosowanie niewłaściwego płynu chłodzącego lub mieszanie płynów chłodzących może okazać się niezwykle kosztowne, ponieważ zwiększa ryzyko uszkodzeń spowodowanych korozją i niezgodności materiałowej. Płyny chłodzące Volvo są testowane razem z silnikami, dlatego są sprawdzonym i najlepszym wyborem do maszyn Volvo - spełniają najwyższe wymagania w zakresie jakości, bezpieczeństwa i ochrony środowiska.
Oleje w hydromotorach koparek gąsienicowych
Wymiana oleju w przekładni redukcyjnej w koparkach YANMAR
Hydromotory są nieodzowną częścią układu napędowego koparek gąsienicowych. Aby uniknąć awarii tego podzespołu, należy upewnić się, że zastosowano w nim odpowiedni rodzaj oleju.
Rodzaje środków smarnych w hydromotorach
W hydromotorach wykorzystywane są dwa różne rodzaje środków smarnych:
- W silniku jazdy, tak jak w całym układzie hydraulicznym, pracuje olej hydrauliczny. Gra on kluczową rolę, jeśli chodzi o sprawność silnika jazdy, pompy hydraulicznej czy siłowników.
- Natomiast w zwolnicy, przekładni planetarnej znajduje się olej przekładniowy. Jest on niezbędny do smarowania jej kluczowych elementów. Rekomenduje się sięganie po mineralny olej przekładniowy o lepkości 80W/90 w klasie GL4. Ten rodzaj oleju przekładniowego posiada doskonałe właściwości smarujące i antykorozyjne. W trudnych, zmiennych warunkach sprawdza się bez zarzutu.
Kontrola i wymiana oleju w hydromotorach
Sprzedawane hydromotory często dostarczane są już napełnione odpowiednim olejem. Zawsze jednak zaleca się sprawdzenie jego poziomu, aby upewnić się, że olej jest obecny i w wystarczającej ilości. Kiedy spojrzy się na pokrywę zwolnicy, zauważyć można, w zależności od rodzaju przekładni, 2 lub 3 korki. Jeśli w zwolnicy jest wystarczająca ilość oleju, będzie on na poziomie otworu na godzinie 3 (lub 9), a jego niewielka ilość będzie wypływać.
Systematyczna wymiana olejów to jeden z obowiązków właściciela koparki, aby była ona sprawna, a jej użytkowanie bezpieczne. Zasada mówi, że żywotność przekładni planetarnej w koparce jest wprost proporcjonalna do częstotliwości wymiany oleju przekładniowego. Optymalnie należy robić to raz w roku. Podsumowując, oleje stosowane w hydromotorach koparek gąsienicowych, zarówno hydrauliczny, jak i przekładniowy, odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu płynnej pracy maszyny oraz jej wydajności.
Codzienna obsługa i kontrola płynów eksploatacyjnych
Prawidłowa obsługa codzienna sprzętu jest kluczowa dla bezpieczeństwa i niezawodności podczas pracy z maszynami budowlanymi, w tym z podestami ruchomymi przejezdnymi. Jednym z ważnych zagadnień na egzaminie UDT (Urząd Dozoru Technicznego) jest sprawdzenie poziomu płynów eksploatacyjnych w silniku spalinowym. Codzienna kontrola płynów eksploatacyjnych zapewnia prawidłową pracę silnika oraz zwiększa bezpieczeństwo użytkowania maszyny.
Jak sprawdzać poziom płynów?
- Olej silnikowy: Wyjęcie bagnetu - Bagnet pomiarowy znajduje się w korpusie silnika. Pomiar poziomu oleju - Włóż bagnet z powrotem do korpusu, a następnie ponownie go wyciągnij.
- Płyn chłodzący: Poziom płynu chłodzącego należy kontrolować w zbiorniczku wyrównawczym. Producent urządzenia określa minimalny i maksymalny poziom płynu.
Jeśli poziom oleju silnikowego lub płynu chłodzącego jest zbyt niski, uzupełnij płyny eksploatacyjne. Znajomość codziennej obsługi technicznej, w tym sprawdzania poziomu płynów eksploatacyjnych, jest kluczowa podczas egzaminu UDT na podesty ruchome przejezdne.
tags: #plyny #eksploatacyjne #stosowe #koparko