Wprowadzenie: Sytuacja Rynkowa Minikoparek w Polsce
Aktualnie branża budowlana gwałtownie zahamowała, do tego stopnia, że deweloperzy porzucają budowy. Widoczne jest to choćby na przykładzie domków, gdzie prace zostały przerwane na etapie parteru, a pracownicy zwolnieni. Ludzie nie kupują ani nie będą budować nowych domów, ponieważ brakuje im zdolności kredytowej lub nie chcą angażować się w tak drogie kredyty. Te trudności rynkowe doskonale widać na portalach ogłoszeniowych, takich jak OLX, gdzie pojawia się wiele ogłoszeń typu "cesja leasingu" czy "oddam leasing minikoparki", często dotyczących całkiem nowych maszyn.
Co gorsza, obserwuje się duży wysyp ogłoszeń typu "wynajmę mini", oferujących nowe i zadbane maszyny w cenie 200-300 zł za dzień. Według ekspertów rynkowych, jest to metoda na to, aby stojący sprzęt mógł zarobić na ratę leasingową. Z drugiej strony, co również zaskakujące, dealerzy i sprzedawcy ustalili kosmiczne ceny na nowy sprzęt, jednocześnie przekonując klientów, aby kupowali natychmiast, argumentując brakiem dostępności. Ceny używanych, odmalowanych minikoparek sprzedawanych przez handlarzy już zaczęły spadać, ponieważ powoli dociera do nich, że nikt nie zapłaci 90 tys. netto za odmalowaną koparkę z importu, która oficjalnie ma 2500 godzin pracy. Biorąc pod uwagę obecną, naprawdę trudną sytuację, zaleca się ostrożność i obserwowanie dalszego rozwoju wydarzeń na rynku.
Charakterystyka i Zastosowanie Minikoparek
Minikoparka jest niezastąpiona przy instalacjach, wykopach liniowych, pracy w ciasnych przestrzeniach i robotach miejskich. Świetnie radzi sobie tam, gdzie duża maszyna się nie zmieści. Najpopularniejsze minikoparki to te o masie nieprzekraczającej 15 ton, co czyni je świetnymi zastępcami sprzętu, który jest zbyt duży i zbyt ciężki, aby mógł pracować na danym terenie. Stosunkowo niska waga i mniejsze gabaryty sprawiają, że minikoparkę łatwo się transportuje. Minikoparka porusza się na gumowych gąsienicach, które świetnie radzą sobie na grząskim terenie, zazwyczaj występującym na budowach. Minikoparka doskonale sprawdzi się do wykopów związanych z instalacjami, takimi jak światłowody, kable elektryczne czy przyłącza hydrauliczne, a także do wyrównywania terenu, np. po zakończeniu budowy domu.
Wszechstronność i ogrom możliwości minikoparki może wykorzystać tylko osoba, która została odpowiednio przeszkolona w obsłudze tego typu maszyn. Przyszły operator musi wziąć udział w kursie związanym z obsługą koparko-ładowarek klasy III lub koparek klasy III. Ilość prac, które może wykonać operator mając do dyspozycji minikoparkę, może znacznie wpłynąć na postęp budowy oraz na ostateczny wygląd działki po zakończeniu prac wykończeniowych.
Analiza Rynku Maszyn Budowlanych
Globalny i Europejski Rynek w 2022 Roku
Biorąc pod uwagę trudne otoczenie gospodarcze i geopolityczne, europejski rynek maszyn budowlanych w 2022 roku wyglądał pozytywnie. Sprzedaż na tym rynku osiągnęła prawie taki sam poziom jak w roku poprzednim, odnotowując jedynie minimalny spadek o 0,6%. Oznacza to wyraźnie, że istnieje silny popyt na sprzęt tego typu w Europie. Gdyby nie trwające zakłócenia w łańcuchu dostaw, rynek odnotowałby kolejny rok wzrostu. Według analiz rynkowych, sprzedaż sprzętu budowlanego w Europie w 2022 roku wzrosła o 4%, osiągając poziom 216 861 sztuk. Ten wzrost z i tak już wysokiego poziomu 208 288 maszyn w 2021 roku utrzymał rynek na wysokim poziomie, porównywalnym z poprzednim rekordem ustanowionym w 2007 roku.
Najsilniejszy wzrost w 2022 roku zaobserwowano na większych rynkach Europy Południowej - przede wszystkim we Włoszech, gdzie sprzedaż wzrosła aż o 18%, podczas gdy 17% wzrost w Hiszpanii również był znacznie powyżej średniej. Francja także wypadła dobrze, odnotowując 8% wzrost sprzedaży, dzięki szerokiemu popytowi zarówno na sprzęt ciężki, jak i kompaktowy. Wzrost w Wielkiej Brytanii był bardziej umiarkowany i wyniósł 4%, jednak wielkość sprzedanego sprzętu była najwyższa w historii. Natomiast rynek niemiecki spadł o 1%, ale należy to postrzegać w kontekście wyjątkowo dużej liczby maszyn, które sprzedano w kraju w ciągu ostatnich 4-5 lat. Skrajne wartości sprzedaży wystąpiły w Turcji (+40%) i Rosji (-33%).
Analiza rynku maszyn budowlanych wskazuje, że w 2022 roku globalna wielkość sprzedaży wygenerowana przez 50 największych producentów jest szacowana na 230,6 mld dolarów, co jest zaledwie o 0,4% mniej niż rok wcześniej. Wśród światowej czołówki dominują: Caterpillar (USA) z 16,3%, Komatsu (Japonia) z 10,7%, XCMG (Chiny) z 5,8%, John Deere (USA) z 5,4%, Sany (Chiny) z 5,2%, Volvo (Szwecja) z 4,3%, Liebherr (Niemcy) z 4,3%, Hitachi (Japonia) z 4,0%, Sandvik (Szwecja) z 3,4% i JCB (Wielka Brytania) z 3,0%. Pozostałe firmy stanowią 37,7%. Wśród tej pięćdziesiątki nie występuje żaden polski producent. Statista podaje, że światowa sprzedaż maszyn budowlanych w 2022 roku sięgnęła 1,2 mln sztuk. Europejska dziesiątka liderów w 2022 roku to: Volvo, Liebherr, Sandvik, JCB, Metso Outotec (Finlandia), Epiroc (Szwecja), CNH (Włochy), Wacker Neuson (Niemcy), Palfinger (Austria) i Manitou (Francja), uzyskując łączną sprzedaż 57,7 mld dolarów, z czego 34,3% należy do dwójki liderów.
Rynek Polski: Dynamika i Perspektywy
Off-Highway Research docenia nasz rynek, na którym obecnie sprzedaje się więcej sprzętu niż na kilku dużych, tradycyjnych rynkach w Europie Zachodniej. Z ich danych wynika, że w 2021 roku w Polsce sprzedano ponad 8 200 maszyn budowlanych. To plasuje Polskę na piątym co do wielkości rynku (w ujęciu jednostkowym) w Europie. Największym wolumenem wśród typów maszyn była minikoparka, która w ostatnim czasie wyprzedziła koparko-ładowarkę. W ostatnich latach popularność zyskały także ładowarki teleskopowe. Wartość rodzimego rynku w 2021 roku wyniosła blisko 700 mln dolarów. Według analizy branży, polski rynek maszyn budowlanych osiągnął wartość 1,50 mld dolarów w 2022 roku i przewiduje się, że do 2028 roku osiągnie 2,01 mld dolarów. Oceny dotyczące wielkości rynku używanego sprzętu budowlanego przewidują wzrost z 402,4 mln dolarów w 2021 roku do 523,4 mln dolarów w 2028 roku. Główni liderzy, tacy jak Caterpillar, Volvo Construction Equipment, Liebherr, XCMG, JCB i Komatsu, posiadali 34,2% udziału w naszym rynku sprzętu budowlanego w 2021 roku.
Eksport i Import Maszyn Budowlanych (HS 8429)
W kategorii produktów o kodzie HS 8429, do której należą samobieżne buldożery, spycharki kątowe, równiarki, niwelatory, zgarniarki, koparki mechaniczne, koparki, ładowarki kołowe, podbijarki i walce drogowe, Polska w 2022 roku importowała towary o łącznej wartości 946,9 mln dolarów. Był to spadek o 3% względem poprzedniego roku. Najważniejszymi dostawcami były: Niemcy (22,8%), Wielka Brytania (15,5%), Chiny (9,3%) i Francja (8,8%). Natomiast wartość wyeksportowana wynosiła 241,2 mln dolarów i stanowiła wzrost o 3%. Głównymi kierunkami eksportu były: Niemcy (10,4%), USA (9,9%), Ukraina (9,1%) i Wielka Brytania (8,0%).
Koszty Minikoparek: Czynniki Wpływające na Cenę
Cena koparki jest uzależniona od wielu czynników, które mają bezpośredni wpływ na jej wartość rynkową. Przed zakupem warto dokładnie przeanalizować swoje potrzeby i budżet, aby wybrać odpowiednią maszynę. Do kluczowych czynników należą:
- Marka i model: Niektóre marki są znane z wysokiej jakości i trwałości swoich maszyn, co przekłada się na wyższą wartość rynkową.
- Przebieg i godziny pracy: Koparki z większym przebiegiem i ilością przepracowanych godzin mają niższą wartość rynkową.
- Popyt na rynku: Wysoki popyt na koparki w danym regionie może prowadzić do wyższych cen.
Koszt zakupu minikoparki może się znacznie różnić w zależności od wymienionych czynników. Na polskim rynku ceny minikoparek wahają się od kilkunastu tysięcy złotych do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Na przykład, na portalu Truck.pl można znaleźć oferty minikoparek o cenach wahających się od 31 500 PLN za model z 2019 roku do 233 000 PLN za model Caterpillar 305.5 E2 CR z 2017 roku. Z kolei na platformie OLX ceny minikoparek wahają się od 19 500 zł za nową maszynę marki KRAFT KE10-8 do 136 000 zł za model Hitachi 33 U z 2017 roku.
Zakup czy Wynajem: Strategiczne Decyzje
Decyzja o tym, czy koparka lub minikoparka powinna zostać kupiona, czy wynajęta, należy do najważniejszych w firmach budowlanych. Każda maszyna to koszt. Liczy się eksploatacja, dostępność operatora, rodzaj robót i to, czy sprzęt będzie pracował regularnie, czy tylko okazjonalnie. Wybór najlepszej minikoparki zależy od konkretnych potrzeb, budżetu i planowanych zastosowań. Podsumowując, cena minikoparki zależy od wielu zmiennych, a jej wybór powinien być dokładnie przemyślany.
Nowa czy Używana Minikoparka?
Decyzja o zakupie nowej czy używanej koparki jest kluczowa dla wielu przedsiębiorców w branży budowlanej. Ceny nowych koparek są znacznie wyższe w porównaniu z używanymi. Na rynku wtórnym można znaleźć koparki już za 30-50 tysięcy złotych, co stanowi jedynie część kosztów zakupu nowej maszyny. Przy zakupie nowej koparki, stan techniczny urządzenia nie jest problemem. W przypadku używanych maszyn, konieczne jest dokładne sprawdzenie ich stanu, w tym luzów przy łyżkach, wałkach i silniku. Każda używana koparka powinna być sprzedawana z kompletną dokumentacją, w tym książką serwisową i instrukcją obsługi. Wybór solidnego serwisu jest kluczowy zarówno dla nowych, jak i używanych koparek. Warto szukać serwisu, który oferuje szybki dojazd do klienta, używa oryginalnych części i ma dobre opinie wśród klientów. Nowe koparki mogą być finansowane przez leasing, kredyty lub dofinansowania, na przykład z Unii Europejskiej. Ostateczna decyzja o zakupie nowej czy używanej koparki zależy od wielu czynników, w tym dostępnego budżetu, wymagań dotyczących stanu technicznego maszyny, dostępności i opcji finansowania.
Wynajem Minikoparki: Elastyczność i Korzyści
Wynajem minikoparki to popularna opcja dla osób prywatnych i firm, które potrzebują tej maszyny do krótkotrwałych projektów budowlanych lub ogrodniczych. Ceny wynajmu minikoparki różnią się w zależności od wielu czynników, takich jak czas wynajmu, model maszyny czy lokalizacja firmy wynajmującej. W przypadku wynajmu godzinowego, ceny zazwyczaj rozpoczynają się od około 100 zł za godzinę, ale należy pamiętać, że może to być cena minimalna, nieobejmująca kosztów transportu maszyny do miejsca pracy.
Wypożyczalnie oferują różne opcje wynajmu, od krótkoterminowego wynajmu godzinowego po wynajem na dłuższe okresy, takie jak dni lub tygodnie. Istnieje możliwość wynajęcia minikoparki zarówno z operatorem, jak i bez. Wynajem z operatorem może być droższy, ale jest to dobra opcja dla osób, które nie mają doświadczenia w obsłudze takiej maszyny. Ważne jest, aby dbać o wynajętą maszynę, regularnie sprawdzając poziom oleju i paliwa oraz czyszcząc ją po każdym dniu pracy. Przy wyborze wypożyczalni warto zwrócić uwagę na ofertę firmy, lokalizację, opinie klientów oraz porównać ceny. Jeśli planujesz transport minikoparki, musisz mieć odpowiednie pojazdy, takie jak ciężarówka lub duży samochód dostawczy z przyczepą.
Małe przedsiębiorstwa wykonujące okazjonalne prace ziemne mogą skorzystać z wynajmu, unikając wysokich kosztów zakupu i utrzymania maszyn. Wynajem jest również korzystny ze względu na obsługę techniczną, dostęp do operatorów z kwalifikacjami oraz gwarancję sprawności wynajętego sprzętu. Jeśli jesteś na etapie końca budowy lub na Twojej działce zachodzą dość ważne zmiany związane z aranżacją, warto rozważyć wynajem minikoparki. Taka usługa będzie związana z potrzebą uiszczenia opłaty za wynajem minikoparki bez operatora w rozliczeniu dobowym. To świetna opcja dla osób prywatnych, które z pewnością nie mają zamiaru inwestować w tak profesjonalny i drogi sprzęt.
Szukając sposobów na wynajem minikoparki, można natrafić na oferty firm specjalizujących się w wypożyczaniu sprzętu i narzędzi do prac budowlanych i ogrodowych, takich jak firma Renta. Liczne oddziały firmy w dużych miastach Polski świadczą usługi z wynajmem małej koparki w rozliczeniu dobowym. Firma Renta dowozi zamówiony wcześniej sprzęt do miejsca prac, a także zapewnia ubezpieczenie sprzętu na wypadek kradzieży czy uszkodzenia. Wynajem opłaca się wtedy, gdy sprzęt ma pracować rzadko. Płacisz wyłącznie za realne godziny pracy. Nie ponosisz kosztów przeglądów, napraw i ubezpieczenia. Masz elastyczność i możliwość dopasowania maszyny do konkretnego zlecenia.
Własna Minikoparka: Inwestycja Długoterminowa
Duże firmy budowlane, realizujące liczne projekty, mogą uznać zakup koparki za bardziej opłacalny. Posiadanie własnej koparki daje swobodę w realizacji zadań i możliwość wyboru maszyny o pożądanych parametrach. Dodatkowym atutem zakupu jest możliwość korzystania z gwarancji serwisowej. Własna koparka sprawdza się wtedy, gdy pracuje niemal przez cały sezon. Jeśli realizujesz roboty ziemne na wielu budowach, kupno daje pełną kontrolę nad harmonogramem. Koszty eksploatacji w długim terminie okazują się niższe niż stały wynajem. Własna koparka generuje stałe koszty, niezależnie od tego, czy pracuje. Jeśli maszyna stoi bez pracy, te koszty i tak są naliczane. Kupno koparki opłaca się, gdy masz stałe zlecenia, operatora i pracujesz intensywnie przez większość sezonu. Wynajem daje elastyczność i minimalizuje koszty, jeśli roboty pojawiają się rzadko. Każda firma powinna policzyć swój rzeczywisty czas pracy maszyny.
Finansowanie Maszyn Budowlanych w Polsce
Analiza rynku maszyn budowlanych pokazała, że jednymi z głównych klientów producentów są firmy wynajmujące takie urządzenia. Według raportu EFL z 2022 roku wynajem, obok własnych środków finansowych, jest najczęściej wybieranym sposobem finansowania maszyn budowlanych w Polsce. Dziś korzysta z niego aż 85% firm budowlanych. W perspektywie najbliższych 3 lat niewiele w tym zakresie powinno się zmienić (84% wskazań). Zdecydowanie mniej popularnymi formami finansowania są kredyt i leasing. Posługuje się nimi odpowiednio 47% i 42% firm, a w perspektywie 3 lat zamierza odpowiednio 49% i 45%. Podano również, że najczęściej wynajmowanym sprzętem są koparki oraz ładowarki. Natomiast badanie wykonane przez Keralla Research w maju 2023 roku wskazuje, że 61% firm z branży budowlanej przeznacza środki własne na zakup maszyn i urządzeń. W leasing bierze 55% z nich, a po kredyt sięga 11%.
Raport Związku Polskiego Leasingu pokazuje, że łączna wartość sfinansowanego sprzętu budowlanego w 2022 roku wyniosła 3,67 mld zł i odpowiadała 13 410 sztukom. Jest to spadek wartości środków o 14,4% wobec 2021 roku. Według najnowszych danych ZPL za I półrocze 2023 roku wartość środków była wyższa o 3% wobec poprzedniego okresu i była równa 1,98 mld zł.
Trendy w Branży Maszyn Budowlanych
Elektryfikacja i Bezemisyjność
Wymogi dekarbonizacji, zobowiązania klimatyczne czy powoli powstające strefy bezemisyjnego transportu wpływają na elektryfikację branży budowlanej. Praca wolna od emisji spalin należy do najsilniejszych trendów w branży maszyn budowlanych, przez co projektuje się coraz więcej takich sprzętów z napędem elektrycznym. Trend ten wzmacniają także inne zalety tego rozwiązania, na przykład poziom generowanego hałasu jest znacznie niższy.
W Polsce elektryczne maszyny budowlane stanowią obecnie wciąż ciekawostkę, a nie codzienność. W wypowiedziach części polskich wykonawców słychać chęć zmniejszania emisyjności swojej działalności poprzez inwestowanie w maszyny elektryczne lub hybrydowe. Problemem jest jednak zwykle długi czas oczekiwania na maszynę. Ponadto, ograniczona jest dostępność modeli o dużej mocy. Napęd elektryczny sprawdza się lepiej w maszynach o mniejszej mocy, tych które nie pracują tak intensywnie.
Autonomiczne i Inteligentne Maszyny
Rozpoczął się również rozwój w kierunku autonomicznych maszyn budowlanych oraz stosowanie „inteligentnych” sprzętów z półautomatycznymi, zautomatyzowanymi lub wspomagającymi funkcjami. Takie rozwiązania mają potencjał do podniesienia efektywności i produktywności. W ten sposób mogłyby odciążyć operatorów, a dodatkowo są bardziej niezależne od ich indywidualnych umiejętności.
Prognozy Rynkowe
Rynek Europejski
Analizy Off-Highway Research dla Europy zakładają zasadniczo stabilizację rynku na wysokim poziomie. Chociaż w ciągu najbliższych 3 lat spodziewany jest roczny spadek sprzedaży na poziomie do kilku procent, to prognozują, że w średnim okresie rynek utrzyma się na poziomie powyżej 200 000 sztuk. Przed obecnym szczytem wolumen sprzedaży przekraczający taką ilość maszyn został osiągnięty tylko raz - w roku 2007. Spowolnienie w budownictwie mieszkaniowym spowodowane rosnącymi stopami procentowymi stanowi zagrożenie dla sprzedaży sprzętu kompaktowego. Europejskie rynki infrastrukturalne są jednak mocne, co powinno stymulować sprzedaż większego sprzętu do robót ziemnych.
Rynek Polski
Chociaż w 2022 roku polski rynek wykazywał oznaki spowolnienia, podobnie jak popyt na sprzęt w wielu innych częściach Europy, oczekuje się, że sprzedaż w ciągu najbliższych 4 lat utrzyma się na poziomie 7 400 - 8 600 egzemplarzy. Oceny dotyczące sprzedaży sprzętu używanego przewidują, że ich liczba wyniesie prawie 26 000 do roku 2028.
Rynek Elektrycznych Maszyn Budowlanych
Elektryfikacja sprzętu budowlanego jest na wczesnym etapie, ale przewiduje się, że globalny rynek pojazdów elektrycznych osiągnie wartość 42 mld USD do 2030 roku. Obecnie szacowany jest on na około 9 mld dolarów. Wzrost będzie napędzany niższymi kosztami operacyjnymi, a także ulepszoną technologią akumulatorów.
Perspektywa Operatora i Efektywność
Wielu przedsiębiorców zastanawia się, po jakim czasie potrafi zwrócić się inwestycja w minikoparkę o wartości 160 tys. złotych, zakładając dobry marketing i pracę przez cały rok. W niektórych okolicach, firm świadczących usługi wyłącznie minikoparką nie ma zbyt wiele, dominują te, które wykonują wykopy pod kable, światłowody lub przyłącza prądu kompleksowo. Inni posiadają większe maszyny, ale także mini, ponieważ świadczą usługi kompleksowe w szerokim spektrum rynku.
Ogólnie usługi maszynami budowlanymi to taki "kot Schrödingera" - masz szansę 50/50, że się uda. Sukces często zależy od uporu, szczęścia lub trafienia w rynek w odpowiednią porę. Niestety, równie łatwo o brak zapotrzebowania, złą reklamę (lub jej brak) albo zbyt dużą konkurencję, co prowadzi do braku renomy. Z osobistej perspektywy, znając już rynek, operator nie pokusiłby się o świadczenie usług jedynie minikoparką. Prędzej skusiłby się na zakup koparko-ładowarki (np. 3cx, 2cx lub 3cx compact), sugerując się tym, że zapotrzebowanie na usługi minikoparką stanowiłoby w jego przypadku około 10 procent wszystkich świadczonych usług.
Kolejną sprawą jest efektywność. Na przykład, podczas kopania wodociągu, przekopywanie drogi większą maszyną zajęło znacznie mniej czasu niż praca minikoparką na sąsiednim przyłączu. Zanim minikoparka wykopała 15 metrów, większa maszyna zdążyła zasypać swój odcinek i wykopać kolejne 20 metrów wodociągu. Wielkość maszyny robi swoje. Nawet jeśli minikoparka wykonałaby te 15 metrów, wymagałoby to sporo przestawiania i zabawy, choć i tak byłoby szybciej niż ręcznie. Z punktu widzenia operatora, minikoparka byłaby przydatna tylko wtedy, gdy naprawdę nie ma możliwości wjazdu większą maszyną na usługę lub gdy teren nie pozwala na wjazd maszyny 10-tonowej. Aby wejść na rynek i nie stać z pustymi rękami, należy mieć udanie przeprowadzoną reklamę i zapotrzebowanie na swoje usługi. Jeśli uderzasz w konkretny dział rynku, im więcej będziesz w stanie zaoferować swoimi usługami, tym lepiej dla Ciebie. W praktyce, koparko-ładowarka może "prawie stać", podczas gdy mniejsze minikoparki (5t i 2t) pracują najwięcej, a czasem nawet trzeba pożyczać podobną maszynę od kuzyna. Jednak na wynajem mniejszych koparek rzadko się jeździ.
tags: #popyt #na #uslugi #minikoparka