Wyposażenie polskich gospodarstw w ciągniki rolnicze: stan i zróżnicowanie regionalne

Polski park maszynowy rolniczy jest sektorem dynamicznie rozwijającym się, co bezpośrednio świadczy o postępującej modernizacji rolnictwa. Zgodnie z najnowszymi danymi Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), w 2023 roku w ramach badania Zintegrowane statystyki dotyczące gospodarstw rolnych (R-SGR) odnotowano 1464,4 tys. ciągników rolniczych. Obecnie około 66,9 proc. gospodarstw posiada w swoim parku maszynowym przynajmniej jeden ciągnik, co stanowi wzrost o 2,6 punktu procentowego w porównaniu do wcześniejszych okresów.

Infografika przedstawiająca ogólną liczbę ciągników w Polsce oraz wzrost mechanizacji w gospodarstwach na przestrzeni lat

Zależność między powierzchnią gruntów a liczbą ciągników

Udział gospodarstw wyposażonych w ciągniki wykazuje silną korelację z wielkością użytkowanych gruntów. Wskaźnik ten rośnie wraz ze zwiększaniem się powierzchni gospodarstwa:

  • W grupie podmiotów do 1 ha użytków rolnych (UR) udział ten wynosi ok. 31%.
  • W gospodarstwach powyżej 10 ha UR wskaźnik ten zbliża się do 91%.

Biorąc pod uwagę powierzchnię użytkowanych gruntów, w gospodarstwach mniejszych (do 15 ha UR) przypadało średnio od 36 do 171 ciągników na 100 gospodarstw. Sytuacja zmienia się w jednostkach o większym areale - w gospodarstwach powyżej 15 ha UR wykorzystywano już zazwyczaj więcej niż 2 ciągniki. Średnia powierzchnia przypadająca na 1 ciągnik w 2023 roku wyniosła 10,0 ha użytków rolnych.

Struktura mocy silników ciągników

Największą popularnością w Polsce cieszą się ciągniki o mocy do 100 kW. To właśnie w tej grupie znajduje się ok. 88% wszystkich maszyn. Zdecydowana większość gospodarstw dysponuje jednostkami o mocy:

Zakres mocy Szacunkowy udział w liczbie gospodarstw z ciągnikami
15-25 kW ok. 28%
25-40 kW ok. 31%
40-60 kW ok. 41%
60-100 kW ok. 30%

Odsetek gospodarstw korzystających z ciągników o najwyższej mocy (100 kW i więcej) kształtuje się na poziomie ok. 12%, natomiast najrzadziej spotykane są maszyny o najniższej mocy (do 15 kW), których udział wynosi ok. 2%.

Wykres słupkowy prezentujący strukturę mocy ciągników rolniczych w Polsce

Zróżnicowanie terytorialne

Wyposażenie gospodarstw w ciągniki rolnicze wykazuje duże zróżnicowanie w ujęciu wojewódzkim. Udział gospodarstw posiadających ciągnik w ogólnej liczbie jednostek w danym województwie waha się od ok. 61% do ok. 80%.

Regiony o najwyższym stopniu wyposażenia:

  • Kujawsko-pomorskie
  • Podlaskie
  • Lubelskie
  • Świętokrzyskie

Regiony o najniższym udziale podmiotów z ciągnikami:

  • Lubuskie i dolnośląskie (po ok. 61%)
  • Zachodniopomorskie, warmińsko-mazurskie oraz śląskie (od ok. 63%)

Ciekawym przypadkiem jest powiat grójecki, który zajmuje pierwsze miejsce w kraju pod względem bezwzględnej liczby ciągników (18 234 sztuki). Wynika to ze specyfiki sadowniczej regionu, gdzie aż 85% gospodarstw posiada własny sprzęt. Powiat ten osiąga również bardzo wysoki wskaźnik liczby maszyn w przeliczeniu na 100 ha UR, co wynika z konieczności stosowania wyspecjalizowanych ciągników sadowniczych o niższej mocy.

Mapa Polski z zaznaczonymi województwami o najwyższym i najniższym odsetku ciągników w gospodarstwach rolnych

tags: #powierzchnia #uzytkow #rolnych #przypadajaca #na #1