Poziom i Wymiana Oleju w Hydrostatycznej Skrzyni Traktorka Kosiarki

Traktorki kosiarki wyposażone w przekładnie hydrostatyczne (HST) cieszą się popularnością ze względu na łatwość obsługi i komfort pracy. Jednak kwestia ich serwisowania, w szczególności wymiany oleju, często budzi wiele pytań wśród użytkowników. Poniższy artykuł kompleksowo omawia zagadnienie poziomu i wymiany oleju w tego typu skrzyniach, bazując na doświadczeniach użytkowników oraz zaleceniach producentów.

Czym jest przekładnia hydrostatyczna (HST)?

Profesjonalne kosiarki oraz niektóre ciągniki kompaktowe, w tym wszystkie modele ciągników Kubota serii LX, są wyposażone w przekładnie hydrostatyczne, które są określane skrótem HST (Hydrostatic Transmission). Przekładnie hydrostatyczne to konstrukcja składająca się z pompy i silnika z tłoczkami obracającymi się o przechylone łożysko. Jedną z najważniejszych zalet przekładni HST jest ich łatwa obsługa, a tym samym wysoki komfort pracy operatora. Przekładnia HST gwarantuje też bardzo płynny i delikatny rozbieg maszyny, ale także wysoki moment obrotowy dostępny już przy niskich obrotach silnika. HST jest również bardzo odporna na przeciążenia i charakteryzuje się długowiecznością.

Sterowanie przekładniami HST odbywa się za pośrednictwem jednego pedału, którego zmiana kierunku pochylenia pozwala na wybranie kierunku jazdy - do przodu lub do tyłu. To bardzo wygodne rozwiązanie.

Czy olej w skrzyni hydrostatycznej wymaga wymiany? Stanowisko producentów a praktyka

Zastanawiam się, czy w tych skrzyniach jest potrzeba wymiany oleju. W samochodach rzadko się wymienia, ewentualna dolewka, chyba że jest potrzeba naprawy skrzyni. A jak jest w kosiarkach ze skrzyniami hydrostatycznymi? Oficjalne stanowisko wielu producentów brzmi: "skrzynia jest bezobsługowa i oleju się nie wymienia". Wymiana oleju potrzebna jest tylko podczas demontażu skrzyni celem jej naprawy.

Jednak, ze swojego doświadczenia wiem, że producenci olejów hydraulicznych w przekładniach hydro zalecają wymianę co 3 tysiące godzin pracy. 3000 godzin to 375 dni pracy po 8 godzin dziennie. Przy założeniu, że kosimy przez 90 dni w roku, daje to 4 sezony mega ostrego "katowania" sprzętu. Żadna rama współczesnej kosiarki tego nie wytrzyma.

Serwisem autoryzowanym Tuff Torq jest firma Chabin. Na jednym ze szkoleń serwisowych było wyraźnie powiedziane, że oleju nie wymieniamy. Jednak, gdy traktor używamy komercyjnie, intensywnie lub w ciężkich warunkach, należy olej wymieniać. W praktyce, w moim przypadku na oryginalnym oleju przekładnia zachowywała się tak, jakby olej się pienił. Pomagało „odpowietrzanie” dźwignią od bypassu.

Schemat budowy przekładni hydrostatycznej

Kiedy wymieniać olej w HST?

  • Producenci tacy jak Kubota zalecają wymianę filtru oleju w przekładni HST po pierwszych 50 godzinach pracy maszyny. Oczywiście warto stosować oryginalne filtry z logo Kubota.
  • Olej należy także regularnie zmieniać zgodnie z zaleceniami producenta.
  • Jeśli maszyna przepracowała mniej godzin, niż przewidziano w instrukcji obsługi, warto dokonać przeglądu i wymiany oleju przynajmniej raz w roku.
  • W przypadku intensywnego użytkowania, niektórzy użytkownicy zalecają wymianę oleju co sezon lub 100 motogodzin.

Jaki olej stosować do przekładni hydrostatycznej?

Niezwykle istotny jest dobór oleju o zalecanych przez producenta parametrach. Zazwyczaj stosowany jest olej silnikowy 10W30 lub 5W50 w skrzynkach, lecz występują wyjątki. Na przykład, niektóre skrzynie K62, K71 zalane są olejem J20C Hy-Gard High Viscosity, więc należy to dokładnie sprawdzić, zanim zabierzemy się do wymiany.

W przypadku problemów z jazdą kosiarki po około 0,5 godziny koszenia, gdy temperatura oleju była już bardzo wysoka i skrzynia zaczynała głośno wyć, wymiana oleju na nowy okazała się skutecznym rozwiązaniem. Brudny olej mógł być tego przyczyną.

Przykładowe oleje stosowane przez użytkowników:

  • Użyłem oleju Agrol U, choć lepkość kinematyczna jest dwa razy niższa niż zalecanego 20W50. Traktorek po wymianie oleju zrobił już około 15 roboczogodzin, w tym czasie nie było tak poważnych problemów z jazdą jak na oryginalnym oleju, ale udało mi się dwa razy przegrzać przekładnię po dwóch godzinach pracy. Jednakże występuje obecnie znacząca różnica w zachowaniu przegrzanego oleju. Na oryginalnym dochodziło jakby do zagotowania i zapowietrzenia układu hydraulicznego, pomagała procedura „odpowietrzania” czyli rozłączania napędu dźwignią.
  • Innym zalecanym olejem, który spełnia wymagania, jest VALVOLINE VR1 20W50. Z uwagi na to, że olej ten ma nielekko, zaleca się zmieniać go co sezon lub 100 mth.
  • Ja zalałem olej PMO 20W50 syntetyk.
Opakowanie zalecanego oleju do przekładni hydrostatycznej

Objawy zużytego lub niewłaściwego oleju

Miałem taki problem, że po około 0,5 godziny koszenia, gdy temperatura oleju była już bardzo wysoka, kosiarka nie chciała jechać, robiła się słaba, a skrzynia zaczynała głośno wyć. Po czasie, gdy kosiarka troszkę ostygła, wszystko wracało do normy, można było ponownie kosić - kolejne pół godziny.

Fabryczny olej bywał problematyczny. U jednego użytkownika traktorek przestawał jechać, gdy zobaczył górkę lub gęstą trawę. Niewiele pomagało czekanie na schłodzenie oleju. Co dziwne, zaczął jeździć po wykonaniu procedury opisanej w instrukcji jako „odpowietrzanie” - rozłączenie napędu i naciśnięcie kilka razy pedału przód/tył. Tak, jakby olej zaczął się pienić.

Gdy spuściłem stary olej, ze skrzyni wyleciało pełno brudu. Stary olej miał już kolor metalik i zapach ruskiego oleju. Brudny olej mógł być przyczyną problemów z jazdą.

Dlaczego olej silnikowy ciemnieje? Czarny olej to dobry olej

Jak sprawdzić poziom oleju w skrzyni hydrostatycznej?

W wielu przekładniach hydrostatycznych w praktyce nie sprawdza się poziomu oleju w tradycyjny sposób. Na zbiorniku nie widać żadnych oznaczeń, a szary zbiornik często nie pozwala na wizualną ocenę poziomu. Olej jest zalany praktycznie do pełna, a zbiornik wyrównawczy powinien być pusty. Jeśli zbiornik jest szary i wydaje się być pusty, a na górze zbiorniczka zamontowany jest wężyk przelewowy, to jest to normalne działanie.

System działa w ten sposób, że ciśnienie wypycha nadmiar rozgrzanego oleju do zbiorniczka wyrównawczego, a gdy olej stygnie, robi się podciśnienie, które wciąga ten olej z powrotem do skrzyni.

Procedura wymiany oleju w skrzyni hydrostatycznej

Procedura wymiany jest dość prosta, ale należy się do tego zabrać w odpowiedni sposób. Naprawa skrzyni hydrostatycznej traktora ogrodowego zwykle jest bardzo kosztowna. Dlatego warto zaznajomić się z tematem, aby spróbować zrobić coś samemu i nie przepłacać.

Przygotowanie do wymiany

  • Posiadam kosiarkę traktorek STIGA ESTATE 2084H ze skrzynią hydrostatyczną. Wymiana oleju w przekładni wymaga pewnych przygotowań.
  • Bez wyciągnięcia skrzyni z traktorka się nie obejdzie, aby całkowicie zlać olej, chociaż niektórzy próbują odciągać olej podciśnieniem.
  • Dla lepszego dostępu do korka wlewowego najlepiej odkręcić wiatrak z kołem pasowym.
  • Należy zdjąć zbiorniczek przelewowy i z niego, jeśli tam coś jest, również zlać olej.

Spuszczanie oleju

Spuszczamy olej jednocześnie naciskając pedał jazdy przód/tył oraz hamulca, by otworzyć obieg oleju i umożliwić jego całkowity odpływ. Kolega wspominał, że da się odciągnąć olej podciśnieniem - wężyk sięgnie do dna, trzeba tylko rozblokować skrzynię. Mi udało się odciągnąć w ten sposób 1.9 litra. Jeśli masz jakieś problemy ze skrzynią, to wymontowujesz z traktorka i wymieniasz olej poprzez otwór wlewowy (przechylasz przekładnię do góry nogami).

Przed rozebraniem hydrostatu wylałem olej poprzez wlew zbiorniczka. W takim momencie warto zrobić ogólny przegląd i przepłukać wszystkie podzespoły, np. ropą.

Narzędzia potrzebne do wymiany oleju w skrzyni HST

Wlewanie nowego oleju i odpowietrzanie

Po spuszczeniu oleju i zakręceniu korków należy zalać przekładnię olejem (weszło ok. 2 l). Uruchamiamy silnik i napęd, dociskając pedał jazdy, sprawdzamy cały czas poziom oleju i uzupełniamy na bieżąco do wlania całej odmierzonej ilości. Czasami może zostać setka - nie wszystek olej zlatuje ze skrzynki. Wymianę oleju uważam za zakończoną.

Po zalaniu olejem dobrze jest wszystko pozostawić na jakiś czas, sprawdzając, czy nie powstały jakieś wycieki. Olej w przekładni musi się „ułożyć”. Dlatego po kilku jazdach, przynajmniej na początku, należy monitorować jego stan i uzupełniać ewentualne braki. Dodatkowo, po wymianie oleju warto wykonać procedurę „odpowietrzania” układu. Jeden z użytkowników opisał to jako rozłączenie napędu i naciśnięcie kilka razy pedału przód/tył.

Filtr oleju

W niektórych przekładniach, takich jak w Stiga Estate 2084H, nie ma typowego filtra oleju w tej skrzyni.

Wymiana uszczelniaczy i przegląd wewnętrzny

Wyciek oleju może być spowodowany przez uszkodzony uszczelniacz. Aby go wymienić, często trzeba zdjąć wał. Stary uszczelniacz siedzi mocno, dlatego do jego wyciągnięcia byłem zmuszony użyć metody „śrubokręt i młotek”, nacinając z wyczuciem, aby nie uszkodzić obudowy. Oczyściłem gniazdo i umieściłem w nim nowy uszczelniacz. Najważniejsze wymiary uszczelniacza to średnica wewnętrzna i zewnętrzna, np. 19 i 32 mm. Zastosowałem dobrej jakości nieco cieńszy, bo 7-milimetrowy, ale sprawdził się jak należy.

Po zobaczeniu brudu w starym oleju, postanowiłem rozebrać przekładnię i dokładnie umyć, aby zobaczyć, jak to wszystko wewnątrz wygląda. Przy okazji rozebrana cała przekładnia została wymyta i nałożono świeży smar.

Stiga nawet nie pozwala naprawiać niektórych podzespołów przekładni, bo od tego upoważniony jest producent (Hydro-Gear). Podstawa przekładni hydrostatycznej jest aluminiowa i wyciera się w trakcie eksploatacji.

Inne ważne aspekty eksploatacji przekładni HST

System filtracji oleju jest kluczowy dla utrzymania jego czystości. Warto więc dbać o regularną wymianę filtrów, jeśli przekładnia je posiada. Zrozumienie parametrów pracy przekładni hydrostatycznej, takich jak maksymalne obciążenie i prędkość, jest kluczowe dla jej prawidłowej eksploatacji. Przekładnie hydrostatyczne mają swoje ograniczenia co do maksymalnego obciążenia. Ważne jest, aby ich nie przekraczać, ponieważ może to prowadzić do uszkodzeń.

Należy unikać hamowania maszyny, wykorzystując do tego pedał sterowania. W tym momencie przekładnia jest bowiem poddawana dużym obciążeniom, które mogą negatywnie wpłynąć na jej trwałość. Należy także obserwować pracę przekładni HST. Jakiekolwiek nieprawidłowości, takie jak dziwne dźwięki, drgania czy spadek wydajności, należy natychmiast zdiagnozować. Nie należy czekać i jeździć, aż skrzynia „padnie”.

tags: #poziom #oleju #w #skrzyni #hydrostatycznej #traktorek