Ciągniki rolnicze Pronar od lat stanowią ważny element polskiego rynku maszyn rolniczych. Seria Zefir, choć oparta na zagranicznych podzespołach, zyskała uznanie dzięki swojej prostocie, niezawodności i ekonomice eksploatacji. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółową analizę ciągników Pronar Zefir, koncentrując się na dostępnych modelach, ich specyfikacji technicznej oraz doświadczeniach użytkowników.
Historia Produkcji Ciągników Rolniczych w Firmie Pronar
Firma Pronar, założona w 1988 roku, początkowo zajmowała się handlem produktami rolnymi z ZSRR, a później z krajami WNP. Nazwa „Pro” oznacza produkcję, a „Nar” to skrót od Narwi, gdzie firma ma swoją siedzibę. Mniej więcej w połowie lat 90. rozpoczęto produkcję ciągników pod własną marką.
Na początku były to konstrukcje korzystające z podzespołów z Białorusi, uzupełnione o polskie maski, kabiny, elementy wyposażenia i niektóre mniejsze komponenty. Maszyny z tego okresu nadal pracują na polach i radzą sobie naprawdę dobrze. W międzyczasie firma rozpoczęła produkcję innych podzespołów i maszyn, w tym kół i felg, przyczep, maszyn zielonkowych, hydrauliki i pneumatyki. Rozwijał się także eksport, a ciągniki zaczęły być modernizowane niezależnie od posunięć MTZ.
W szczytowym okresie produkcji ciągniki marki Pronar były ciekawą alternatywą na polskim rynku, często nie gorszą od lubelskiego Ursusa czy Zetora. Oprócz omawianych serii, Pronar przez długie lata był importerem ciągników Belarus, potem także Kioti, a pod swoją marką sprzedawał ciągniki produkowane w kraju, bazujące na MTZ Belarus oraz chińskim YTO.
W 2006 roku rozpoczęto produkcję nowych maszyn serii P5, które nie były już tak spokrewnione z Belarusami. Następcą tej serii ciągników był model 5340, zaprezentowany w 2013 roku (rozpoczęcie sprzedaży w 2015 roku). Pod maską ciągnika Pronar 5340 pracuje oszczędny 4-cylindrowy silnik marki Deutz, spełniający normę toksyczności Stage IIIB, o pojemności skokowej 3621 cm³ i mocy 106 KM. Na przełomie 2015 i 2016 roku zaprezentowano model 5440 z nowszą odsłoną silnika Deutz, przygotowaną na normy Stage IV i V.
Zatem, choć dziś trudno w to uwierzyć, pod koniec pierwszej dekady XXI wieku Pronar był największym polskim producentem ciągników. W 2007 roku Pronar był liderem, produkując 1845 ciągników.
Ciągniki Serii Pronar Zefir
Oprócz własnej serii ciągników oraz sporej liczby modeli bazujących bezpośrednio na MTZ Belarus, od 2007 roku Pronar rozpoczął montaż ciągników Zefir 85 oraz nieco później Zefir 90, opartych w dużej mierze na ciągnikach chińskiej marki YTO. Te maszyny są w całości ściągane z zagranicy od koncernu YTO, a Pronar dodaje tylko swoje naklejki, podobnie jak w przypadku wielu innych ciągników.
Pojazdy te wykorzystywały silniki Yituo (Luoyang) Diesel Engine Co. - o oznaczeniu 6YTDL4.75N01 w przypadku modelu Zefir 85 (84,9 KM) oraz 4M2L-T8 w modelu Zefir 90 (90 KM). Są to konstrukcje bazujące na projekcie Ricardo dla YTO z lat 80., zaś podwozie i napędy korzystały z doświadczeń firmy FiatAgri i kontraktu Chińczyków również z lat 80. Oba rodowody raczej dobrze wpływały na produkt polsko-chiński.
W nowo wybudowanej hali w Narwi powstała pierwsza w Polsce linia montażowa ciągników z wykorzystaniem podzespołów chińskich. W ofercie Pronara w 2007 roku znalazły się m.in. modele Zefir 85/85K na bazie YTO.
Charakterystyka wybranych modeli Zefir
- Ciągnik Zefir 90K jest prostym, w pełni mechanicznym ciągnikiem rolniczym przystosowanym do prac komunalnych.
- Ciągnik Zefir 90 charakteryzuje się nowoczesną stylistyką, komfortową kabiną z ergonomicznym rozmieszczeniem wszystkich dźwigni, niskimi kosztami eksploatacji, trwałością i niezawodnością.
- Ciągnik Zefir 40K jest idealny do prac w firmach komunalnych i doskonale sprawdzi się przy pracach porządkowych na terenie zakładów produkcyjnych. Model ten cechuje się niskimi kosztami eksploatacji, niezawodnością, komfortową i bezpieczną kabiną oraz małym promieniem skrętu. Jest bezkonkurencyjny w swojej klasie.
Szczegółowe dane techniczne Pronar Zefir 40K
Poniżej przedstawiono szczegółowe dane techniczne dla modelu Pronar Zefir 40K, które pomogą zrozumieć jego możliwości i przeznaczenie. Warto zauważyć, że jest to ciągnik z niezbyt mocnym silnikiem, ale z dobrze ocenianą jednostką i układem paliwowym.
| Kategoria | Parametr | Wartość |
|---|---|---|
| Informacje ogólne | Marka (producent) | Pronar |
| Model ciągnika | Pronar Zefir 40k | |
| Seria | b.d. | |
| Lata produkcji | b.d. | |
| Kabina z systemem ROPS | Nie | |
| Maksymalna moc | 39.984 KM (29.4 kW) | |
| Waga | do 2582 kg (w zależności od wersji) | |
| Silnik | Rodzaj paliwa | Olej napędowy (diesel) |
| Producent silnika | b.d. | |
| Typ silnika | Diesel (silnik wysokoprężny) | |
| Pojemność silnika | 2.67 l. | |
| Ilość suwów | 4 | |
| Liczba cylindrów | 4 | |
| Turbosprężarka | Nie | |
| Podwójna sprężarka (dual) | Nie dotyczy | |
| Chłodnica powietrza doładowującego (intercooler) | Nie dotyczy | |
| Chłodzenie | b.d. | |
| Obieg wymuszony | b.d. | |
| Termostat | b.d. | |
| Wałek przekaźnika mocy (WOM) | Minimalne obroty | 540 obr. / min. |
| Maksymalne obroty | 1000 obr. / min. | |
| Sterowanie WOM | ręczne | |
| Układ hamulcowy | System ABS | Nie |
| System wspomagania hamulców | Nie | |
| Mechanizm różnicowy | Nie | |
| Rodzaj hamulców | b.d. | |
| Hamulce często nie odbijają | (Wspomniano jako wada w podobnych Pronarach) | |
| Wymiary ciągnika | Długość | 3870 mm |
| Wysokość | 2390 mm | |
| Szerokość | 1545 mm | |
| Rozstaw osi | 12500 mm | |
| Dop. masa całkowita przyczepy bez hamulca | 1500 kg | |
| Prześwit | b.d. | |
| Rozstaw kół z przodu | b.d. | |
| Rozstaw kół z tyłu | b.d. | |
| Promień skrętu | b.d. | |
| Układ napędowy | Napęd | W zależności od wersji |
| Niezależne zawieszenie (ILS) | Brak | |
| Napęd gąsienicowy | Nie | |
| Hydrostatyczny układ kierowniczy | Nie | |
| Układ kierowniczy | drążkowy | |
| Mechanizm różnicowy | b.d. | |
| Hydraulika | TUZ | 760 kg |
| Rodzaj podnośnika hydraulicznego | tłokowy, z regulacją siłową i pozycyjną | |
| Wydajność pompy podnośnika | 33 l / min | |
| Ciśnienie pompy podnośnika | b.d. | |
| Układ hydrauliczny Load Sensing | Nie | |
| Przekładnia i skrzynia biegów | Skrzynia synchroniczna | Tak |
| Przekładnia PowerShift | Nie | |
| Przekładnia z mechanizmem nawrotnym (PowerShuttle) | Nie | |
| Liczba biegów do przodu | 16 | |
| Liczba biegów do tyłu | 4 | |
| Wyposażenie | Górny zaczep transportowy | tak (???) |
| Klimatyzacja | b.d. | |
| Oświetlenie | raczej typowe |
Opinie Użytkowników i Porównania
Opinie na temat ciągników Pronar Zefir są zróżnicowane, ale ogólnie wskazują na ich praktyczne zastosowanie w gospodarstwach i firmach komunalnych. Użytkownicy często pytają o awaryjność, spalanie przy poszczególnych maszynach oraz ogólną wydajność pracy z pługiem, agregatem czy prasą.
Doświadczenia z eksploatacji Zefir
Jeden z użytkowników po rocznej eksploatacji Zefira i zrobionych 160 motogodzin stwierdził, że maszyna wiele potrafi i czy to pług 4-skibowy Kverneland, czy agregat uprawowo-siewny czynny 3m, daje sobie spokojnie radę nawet na ciężkich ziemiach. Mimo "drobnych defektów", z wyjątkiem konieczności rozpołowienia ciągnika w celu wymiany wieńca, ciągnik został uznany za naprawdę dobry. Niemniej jednak, wskazuje na to, że "pomysłowość inżynierów z Pronaru nie zna granic i nie wiadomo czego się w tym sprzęcie spodziewać, a kontakt z serwisem trzeba mieć na bieżąco".
Inny potencjalny nabywca, rozważający zakup Zefira, ostatecznie wybrał Belarus 952.3 (95 KM) ze względu na brak sprawdzonych opinii i doświadczeń praktyków w jego okolicy. Zefir 85 ma nieco większe ogumienie z przodu (380/70R24) w stosunku do Belarusa (360/70R24) i ładniejszą kabinę, być może również staranniej wykonaną. Jednak przegrywa z Belarusem pod względem silnika - maksymalny moment obrotowy w Zefirze to 287 Nm, podczas gdy w Belarusie 952.3 wynosi 464 Nm. Dodatkowo, Belarus ma większą masę i 2 biegi do przodu więcej (14/4). Te argumenty przeważyły na rzecz Belarusa, zwłaszcza że miał to być główny ciągnik do prac polowych w gospodarstwie.
Mimo to, wielu uważa, że Zefir jest bardzo ciekawą propozycją, zwłaszcza przy cenie promocyjnej.
Opinie ogólne i oceny AGROrank
Pronar Zefir 40K, według ocen AGROrank (2.86/5), posiada niezbyt mocny silnik, ale z plusem za jednostkę i układ paliwowy. Charakteryzuje się większą niż przeciętna pojemnością silnika, który jest raczej typowy, ale dobrze wypada, jeśli porównamy koszty i możliwości. Posiada silnik czterocylindrowy, duży zakres regulacji TUZ, typową hydraulikę i oświetlenie. Wyróżnia się bardzo dobrym WOM, ale brakuje mu BAS. Jest dość lekki, co sprawia, że na trudny teren czy do dużego gospodarstwa raczej się nie nadaje.
Porównania z innymi markami
Wielu rolników porównuje Zefiry z innymi popularnymi ciągnikami. Często pojawiają się pytania w kontekście wyboru między Pronarem Zefir 40k a Ursusem C-330MP czy Pronarem MTZ 320. Niektórzy użytkownicy, mimo sympatii do Zefira ("no fajny jest ten zefirek"), ostatecznie wybierają MTZ.
W 2011 roku, kiedy autorskie serie Pronarów były już dobrze zadomowione, Pronar z wynikiem 222 zarejestrowanych traktorów zajął 15. miejsce na polskim rynku. Oczko wyżej (267 szt.) uplasował się Ursus, a jeszcze wyżej Pol-Mot (287 szt.). Ranking wygrał New Holland (ok. 2,7 tys. szt.), na drugim miejscu był MTZ (ok. 2,3 tys. szt.). Mimo dobrej ceny i niezłych komponentów polscy rolnicy nie byli do końca przekonani co do ciągników Pronara, za to MTZ Belarus radził sobie wówczas świetnie.
Ceny i Dostępność na Rynku
Jaka jest cena nowego Zefira? Informacje na ten temat mogą być zróżnicowane. Ciągniki z serii P5, P6, P7 i P9 były dość niszowymi maszynami z niewielką produkcją, dlatego dziś trudno spotkać te traktory w ogłoszeniach, a podanie cen na rynku wtórnym jest trudne.
Obecnie w ogłoszeniach dostępne są ciągniki Pronar 5340 (produkowany najdłużej model serii P5). Egzemplarze z 2016 roku, z małym przebiegiem (ok. 1 tys. mth i ponad 2 tys. mth), w dobrym stanie, kosztują ok. 116 tys. zł oraz 132 tys. zł brutto. Dla przykładu, Zefiry 85 z końcówki pierwszej dekady XXI wieku to w tej chwili wydatek około 75 tys. zł.
Warto również zaznaczyć, że model 8140 w 2011 roku kosztował 465 tys. zł i była to kwota konkurencyjna w porównaniu do liderów rynku o tej mocy. W ogłoszeniach trudno o taki sprzęt, znaleziono jedynie archiwalną ofertę z Bułgarii na ciągnik P9 z 2009 roku w kwocie ok. 140 tys. zł.
Obecnie firma Pronar jest importerem ciągników marki TYM.