Brona wirnikowa to powszechnie stosowane narzędzie do intensywnej uprawy gleby, będące nieodzownym elementem nowoczesnego rolnictwa. Jest to maszyna zarówno stabilna, jak i lekka, co czyni ją idealnym rozwiązaniem dla efektywnej pracy w różnorodnych warunkach glebowych. Brony wirnikowe stosowane są do uprawy gleby po orce oraz do siewu w mulcz, szczególnie na rozluźnionych glebach.
Wprowadzenie do Bron Wirnikowych
Brony wirnikowe zapewniają optymalne przygotowanie podłoża siewnego, co jest niezbędne dla zdrowego wzrostu roślin, stanowiąc podstawę wysokich plonów i zysków, a także dla bezpiecznej produkcji żywności. Zestawy zębów obracają się na pionowych osiach, zapewniając całkowicie poziomą uprawę gleby - bez odwracania warstw gleby i bez pionowego ściskania prowadzącego do tworzenia się twardych plam. W rezultacie nie ma lepszej alternatywy dla przygotowania podłoża siewnego.
Kluczowe Cechy Konstrukcyjne i Technologie
Brona wirnikowa, dzięki silnej, podwójnej ramie, wałkom wirników z nośnikami zębów wykonanymi w jednym kawałku oraz sprężynowemu mocowaniu zębów, jest superstabilna. Dzięki swojej sile doskonale wytrzymuje długotrwałe obciążenia.
Budowa i Mechanizm Działania
Jej zęby obracające się w osi poziomej zapewniają skuteczne mieszanie i rozdrabnianie gleby, co jest istotne szczególnie na cięższych i średnich glebach. Specjalnie zaprojektowany układ zębów gwarantuje równomierne rozdrabnianie gleby oraz spokojny bieg maszyn, eliminując wszelkie wstrząsy i skokowe obciążenia. Przesunięte rozmieszczenie zębów zapewnia optymalną pozycję wyjściową, gwarantując idealne rozbicie bryłek gleby.
System Napędu i Regulacji
Long-Life-Drive to system napędu dbający w bronach i kultywatorach wirnikowych AMAZONE o długą żywotność, maksymalnie spokojną pracę i wysoką wartość przy odsprzedaży. Daje to oszczędność paliwa, ponieważ duże momenty obrotowe występują dopiero bezpośrednio na dźwigarach zębów. Liczbę obrotów zębów można zmienić bez użycia narzędzi przez wzajemną zamianę dwóch kół stożkowych. Przekładnia e-box jest lżejsza od innych przekładni, co również przekłada się na oszczędność paliwa i siły udźwigu.
Mocowanie Zębów i Ochrona przed Kamieniami
Zęby są wsuwane w kieszenie uchwytów, mocowane sworzniami i zabezpieczane sprężystymi zawleczkami, co zapewnia prostą i szybką wymianę bez wymagających dociągania śrub mocujących. Przejście od zębów „pod kątem” do zębów ustawionych ciągnąco, wykonywane jest łatwo i szybko.
Sprężyste zamocowanie zębów umożliwia ich odchylanie się na kamieniach. Zęby są mocno naprężone w kieszeniach po środku uchwytów, a rozszerzone na zewnątrz kieszenie pozwalają na ruch zębów w ich wnętrzu. Gdy czubek zęba trafi na kamień, twarde uderzenie jest amortyzowane. Sprężyście zamocowane tarcze boczne odchylają się na kamieniach do góry, a długie ramię nośne i stabilne sprężyny, dają maszynom bezpieczeństwo pracy na polach kamienistych.
Wanna Przekładni i Przestrzeń Robocza
Mocna i wysoka wanna przekładni z grodziami sprawia, że belka przekładni jest absolutnie stabilna i odporna na długotrwałe obciążenia. Dzięki wysokiej ramie, absolutnie gładkiej podstawie przekładni i długim zębom, między zębami a ich uchwytami tworzy się dużo wolnego miejsca. Pozwala to na swobodne przemieszczanie się większych ilości gleby lub słomy. Nawet bardzo duże ilości resztek pożniwnych i bryły ziemi pokonywane są bez żadnych trudności. Zęby mogą być używane bardzo długo, co oznacza zmniejszenie kosztów eksploatacji.
Belka Równająca i Deflektory Boczne
Belka równająca niweluje przepływ ziemi między broną wirnikową a wałem i wciska kamienie w dół. Wysokość belki ustawia się szybko i wygodnie korbą. Deflektory boczne mają podwójne działanie: jako osłona przed zagrożeniem oraz jako boczny ogranicznik dla obrabianej gleby i brył. Zapewniają one równomierność obróbki pola i zapobiegają tworzeniu się kopców na połączeniu jednego i drugiego przejazdu. Dodatkowo, brona aktywna może być wyposażona w ekrany boczne, które ograniczają promień wyrzucanej ziemi i zapobiegają powstawaniu niepożądanych redlin na łączeniach przejazdów. W położeniu roboczym deflektor musi być zawsze w kontakcie z powierzchnią pola.
Przygotowanie Podłoża Siewnego i Rodzaje Wałów
Optymalne podłoże siewne z nośnym horyzontem siewnym, w którym nasiona mogą być umieszczone na absolutnie równej głębokości na całej powierzchni pola, jest podstawą dobrych wschodów, a tym samym wysokich plonów. Brony wirnikowe już dawno stały się typowymi maszynami kombinowanymi, ponieważ są prawie niezależne od warunków glebowych. Na ciężkich glebach zapewniają intensywne rozdrabnianie, a w lekkich warunkach mogą pracować płycej i z mniejszą prędkością wirnika.
Rola Wałów w Zagęszczaniu Gleby
Wały zapewniają odpowiednie zagęszczenie gleby jako ostatni etap optymalnego przygotowania gleby przed siewem. Dzięki zmniejszeniu porowatości gleby i ograniczeniu parowania wszystkie rośliny będą miały taki sam dostęp do składników odżywczych, wody i światła. Wał nie tylko wyrównuje powierzchnię pola, lecz także rozdrabnia bryły pozostawione przez narzędzia uprawowe.
Dostępne Rodzaje Wałów
Dla wszystkich warunków glebowych dostępny jest szeroki wybór wałów:
- Cracker
- Actipack
- Actiline
- Wał pełny zębaty
- Wał rurowy
- Wał daszkowy
- Wał packer
- Wał trapezowy pełny
- Wał gumowy
- Klinowe wały pierścieniowe (zapewniają pasmowe ugniatanie gleby i tworzą najlepsze warunki dla wschodów niedmłotów)
Brony Wirnikowe w Kombinacjach Siewnych
Brona wirnikowa w połączeniu z siewnikiem stanowi ekonomiczną kombinację o wysokiej wydajności. Przygotowanie podłoża siewnego i siew odbywają się w jednym przejeździe, co zwiększa efektywność prac polowych. Połączenie szyny redlic siewnika z broną wirnikową odbywa się za pomocą specjalnych haków, a znaczniki śladów są montowane do brony wirnikowej.
Aktywne agregaty uprawowo-siewne kojarzą się głównie z ciężkimi glebami, ale bogata oferta tych maszyn i możliwości konfiguracyjne pozwalają na zastosowanie ich również na lżejszych glebach i uzyskanie bardzo dobrych efektów uprawy. Jedną z zalet jest możliwość bezproblemowej pracy nawet na polach z dużą ilością resztek pożniwnych. Najważniejsza jest jednak zdolność bron wirnikowych do rozbijania twardych brył ziemi - to zaleta doceniana przez rolników gospodarujących na ciężkich glebach.
Konfiguracje dla Różnych Gleb
Agregaty uprawowo-siewne oparte na aktywnej sekcji uprawowej trafiają zazwyczaj do gospodarstw z glebami z tendencją do zbrylania i szybkiego zasychania. W takim przypadku polecane są głównie ciężkie konfiguracje bron wirnikowych, z zębami o długości powyżej 30 cm, osadzone w solidnej wannie wykonanej z blachy o grubości 8-10 mm, z dodatkowymi wzmocnieniami. Konfiguracja ciężkich zestawów uprawowo-siewnych obejmuje najczęściej pneumatyczny siewnik wyposażony w redlice talerzowe z solidnym dociskiem (nawet powyżej 50 kg na redlicę).
Brony wirnikowe są wyposażone w przekładnię, która oferuje zmianę prędkości pracy zębów, zazwyczaj przez zamianę kół zębatych (co daje 2 prędkości). W niektórych konstrukcjach spotkamy również 2 dodatkowe przełożenia (za pomocą dźwigni), co łącznie daje 4 "biegi". Dodając do tego dwie lub trzy prędkości WOM ciągnika (540, 750 i 1000 obr./min), z którymi pracuje większość bron, możemy wybierać spośród wielu prędkości pracy wirników. Najniższe prędkości przydadzą się na lekkich glebach, gdzie pomocne może okazać się również wyposażenie bron w belki (włóki) wyrównujące zamontowane przed i za wirnikami.
Rolnicy gospodarujący przede wszystkim na lekkich glebach powinni zainteresować się bronami o delikatniejszej konstrukcji i mniejszej masie, z krótszymi zębami (27-28 cm) oraz skonfigurowanymi z wałami oponowymi lub rurowymi.
Brona talerzowa AMJ Atos Drive w teście Farmera
Przegląd Ofert Producentów
Wielu producentów oferuje szeroką gamę bron wirnikowych, dostosowanych do różnych potrzeb i warunków pracy.
AMAZONE
Ofertę bron wirnikowych Amazone otwiera seria KE, którą tworzą dwa modele: Special (z przekładnią przystosowaną do ciągników o mocy 140 KM) oraz Super (do 180 KM). Zaletą najmniejszej serii bron jest niska masa; model KE Special o szerokości roboczej 3 m waży jedynie 850 kg. Ciężkie brony KG są dostępne w wersjach Special (do 220 KM) i Super (do 300 KM). Konstrukcje te są zbudowane na wannie ze stali o grubości 8 mm z dodatkowym wzmocnieniem, mają wspawane tuleje łożyskujące oraz dwustopniowe uszczelnienie z kasetowymi pierścieniami. Wykorzystują wałki napędzające wirnik o średnicy 60 mm (w KE 45 mm), układ Safe-System (sprężyście zamontowane zęby o długości 320 mm) oraz system szybkiego montażu zębów ze sworzniem i zawleczką.
Kverneland
Seria Kverneland M to solidna, średniej wielkości brona wirnikowa do efektywnej pracy w większości warunków glebowych, przygotowana do współpracy z ciągnikami o mocy do 140 KM. Dostępne są wersje dla ciągników o mocy do 125 KM w szerokościach 2,5 i 3,0 metry. Dzięki podwójnie zginanej, warstwowej sekcji wanny, zwiększono jej wytrzymałość i uzyskano strukturę samonośną bez zwiększania wagi. Brony serii M pracują z 4 wirnikami na metr szerokości roboczej i posiadają spiralne ustawienie zębów, co zapewnia mniejsze zapotrzebowanie na moc i efektywną uprawę. System Quick-Fit umożliwia łatwą wymianę wszystkich zębów bez użycia narzędzi. Zęby mogą być pokryte węglikiem spiekanym, co zwiększa ich trwałość w glebach ściernych.
W kombinacjach Kvernelanda mogą pracować brony wirnikowe o oznaczeniu: NG-M, NG-H oraz NG-S. Zasadnicza różnica między nimi wynika z zastosowania przekładni dostosowanych do przenoszenia różnych wartości mocy (odpowiednio: 140, 180 i 250 KM) oraz innej konstrukcji ramy głównej i wirników. Najmniejsza (NG-M) jest wyposażona w zęby przykręcane (opcja Quick-Fit za dopłatą), natomiast dla NG-H i NG-S system Quick-Fit jest standardem. Opcjonalnie w bronach NG-H i NG-S mogą być zastosowane specjalnie utwardzone i wyprofilowane zęby przeznaczone do pracy w skrajnie ciężkich warunkach i przy siewie w mulcz. Każdą z bron o szerokości 3 m można skonfigurować z siewnikami mechanicznymi M-Drill, M-Drill Pro oraz Mc-Drill Pro, a także z lekkimi siewnikami pneumatycznymi serii DA.
Horsch
Jedną z nowości wśród agregatów uprawowo-siewnych jest siewnik Horsch Express KR nabudowany na bronie Kredo. Sekcję uprawową tworzy 10 wirników (z zębami o długości 30 cm) rozmieszczonych na szerokości 3 m, a głębokość ich pracy jest ustawiana na wale uprawowym. Brona Kredo może być wyposażona w wał zębaty o dużej, 64-centymetrowej średnicy, polecany jako uniwersalny do każdych warunków glebowych, charakteryzujący się wysoką nośnością.
Kongskilde
HK25, HK31 i HK32 oraz PowerTill 1000 to oznaczenia 3-metrowych bron wirnikowych Kongskilde. Wersja HK25 może współpracować z ciągnikami o mocy do 130 KM. Brony wirnikowe HK31 i HK32 mogą współpracować z ciągnikami o mocy odpowiednio do 170 KM i do 200 KM. HK31 wyposażona jest w przekładnię główną 3-biegową, a HK32 - w zależności od zamówienia - w 2- lub 3-biegową. PowerTill 1000 to najnowsza konstrukcja, która może współpracować z ciągnikami o mocach przekraczających 200 KM. W bronach Kongskilde wanny wypełniane są specjalnym półpłynnym środkiem smarnym i wykonane są z wysokogatunkowej blachy i profili dostosowanych do przenoszonych obciążeń (grubości od 6 mm w HK 25, 8 mm w HK 31 i HK 32, do 10 mm w modelu PowerTill). Wszystkie wirniki są osadzone na łożyskach stożkowych ze specjalnie dobranym naprężeniem wstępnym.
Kuhn
W ofercie firmy Kuhn można znaleźć dwie serie bron wirnikowych: HRB i HR. HRB to konstrukcja lekka (np. 3-metrowa HRB 302D waży niespełna tonę), przeznaczona do współpracy z ciągnikami o mocy od 60-70 KM do 140 KM. Brony wirnikowe HR (serie 104 i 1004) są przeznaczone do pracy z ciągnikami o większych mocach, na glebach ciężkich lub zakamienionych, wyróżniając się wzmocnioną konstrukcją ramy i masywniejszą wanną (ze ściankami o grubości 8 mm, a nie 6 mm jak w HRB 102 D) oraz przekładnią z większymi kołami zębatymi. Kuhn oferuje kute, profilowane koła zębate własnej produkcji, wałki napędowe wirników z wypustami wykonanymi metodą wyciskania oraz stożkowe mocowanie uchwytów zębów, zapobiegające powstawaniu luzów. Standardowo montowane są zęby o głębokości pracy od 3 do 25 cm, z możliwością zastosowania zębów o długości 36 cm do upraw warzyw czy ziemniaków, lub wzmacnianych napawaniem DuraKuhn na gleby zakamienione. Standardowo montowana przekładnia Duplex umożliwia zmianę prędkości obrotowej wirników w dwóch zakresach. Opcjonalnie dostępna jest przekładnia Multiplex (seryjnie w HR 304 M i HR 404 M), gdzie dwie prędkości ustawia się dźwignią, a dwie przez zamianę kół zębatych. Brony Kuhna mogą współpracować z kilkoma rodzajami wałów, w tym dwoma rurowymi (Crumbler i MaxiCrumbler), zębowym (Packer PK2 i Maxipacker) czy ogumionym (Packliner). Wał służy jednocześnie do ustawienia głębokości pracy zębów (regulacja drabinkowa).
Pöttinger
Firma Pöttinger oferuje nowe modele bron wirnikowych Lion 303 i 303 Classic, które przy szerokości roboczej 3 m mogą być skonfigurowane w wersji z 10 lub 12 wirnikami. Modele z 12 wirnikami są zalecane tam, gdzie wymagane jest bardziej intensywne i równomierne rozdrobnienie brył (np. w uprawach warzywniczych). Model Classic oferuje stałe przełożenie i liczbę obrotów wirnika, może współpracować z ciągnikami o mocy do 140 KM. Brona Lion 303 wyróżnia się możliwością wymiany kół zębatych i zmiany prędkości obrotowej wirników. Największa z oferowanych bron, Lion 3003, jest przystosowana do pracy z ciągnikami o mocy do 250 KM. Standardem dla wszystkich bron Pöttingera z 12 wirnikami są zęby o wymiarach 15x300 mm, a maszyny z 10 wirnikami mają zęby o długości 320 mm i grubości 18 mm. Wszystkie zęby w standardowym wyposażeniu są przytwierdzane śrubami. Brony Pöttingera mogą być konfigurowane z jednym z 9 rodzajów wałów i współpracować z siewnikami mechanicznymi Vitasem A lub pneumatycznymi Aerosem 1002 ADD.
Sulky
Sulky oferuje 3 modele bron wirnikowych serii Cultiline HR o oznaczeniu: 3000.14, 3000.19 i 3000.26. Maszyny są przygotowane do współpracy z ciągnikami o mocy maksymalnej odpowiednio: 140, 190 i 260 KM. Różnice wynikają z wielkości i masy przekładni. Modele 3000.14 i 3000.19 oferują 2 prędkości pracy wirników (zmiana przez wymianę pary kół zębatych), z opcją rozszerzenia do 4 prędkości. Największa z bron Sulky, Cultiline HR 3000.26, jest wyposażona w przekładnię, która już w standardzie oferuje 4 przełożenia. Centralnym elementem bron są wanny wykonane ze stali, o grubości 8 mm, z dodatkowym wzmocnieniem w dolnej części. W modelu Cultiline HR 3000.14 standardowo montowane są zęby w rozmiarze 300x15 mm mocowane 2 śrubami. Brony z oznaczeniem 3000.19 i 3000.26 są standardowo wyposażane w zęby o wymiarach 330x18 mm, z systemem szybkiej wymiany i możliwością zamontowania przemiennie. W opcji dostępne są zęby hartowane o wysokiej twardości. Wyróżnikiem bron Sulky jest układ skrobaków wału packer oparty na jednej szynie, którą można odchylić do tyłu, co umożliwia szybkie oczyszczenie wału.
Unia Group
Gamę bron wirnikowych Unii Group tworzą dwa modele serii Hermes, przeznaczone do współpracy z ciągnikami o mocy odpowiednio do 110 i 180 KM. Mniejsza przekładnia oferuje stałe przełożenie, zaś w większym Hermesie przełożenia można zmieniać przez wymianę kół zębatych. Brony są przystosowane do współpracy z ciągnikami z WOM w konfiguracji 540/540E/1000/1000E obr./min. W konstrukcjach wanien bron linii Hermes zastosowano m.in. dwa łożyska kulkowe dla każdego z wirników, umieszczone na skrajnych częściach wałków wirników, co zapewnia ich bardzo stabilną pracę.
LXG110B
Kompaktowa i wszechstronna pionowa brona wirnikowa LXG110B z siewnikiem i wałem to idealne rozwiązanie do wydajnego przygotowania gleby i siewu w jednym przejeździe.