Rozważana jest możliwość przerobienia polskiego rozrzutnika jednoosiowego na przyczepę, co wiąże się z szeregiem wyzwań i kalkulacji. Celem jest uzyskanie przyczepy zdolnej do efektywnego transportu skrzyniopalet, co jest szczególnie istotne w regionach sadowniczych, gdzie przewóz owoców stanowi kluczowy element logistyki.
Motywacja i Opłacalność Konwersji
Kwestia konwersji wynika z wysokich kosztów zakupu nowej, "normalnej" przyczepy, zwłaszcza w obliczu specyficznych wymagań i ograniczeń budżetowych. Dostępne na rynku przyczepy fabryczne rzadko spełniają konkretne kryteria, takie jak jedna oś, szerokość paki 2 metry i długość w zakresie 3.6 do 5 metrów, co jest niezbędne dla optymalnego załadunku skrzyniopalet.
Jednym z kluczowych pytań jest opłacalność zakupu używanego rozrzutnika, jego poszerzenia i pomalowania w porównaniu do budowy całej konstrukcji od podstaw. Przyjmując, że paka oryginalnego rozrzutnika ma około 1,8 metra szerokości, konieczne byłoby dokupienie ceownika lub profila o szerokości około 14 cm, aby poszerzyć ją do pożądanych 2 lub 2.1 metra. Należy rozważyć, czy takie działania są bardziej ekonomiczne niż samodzielne spawanie całej przyczepy.
Wymagania i Specyfikacja Przyczepy
Projektowana przyczepa ma służyć przede wszystkim do wożenia skrzyniopalet o wymiarach 1m/1.2m/0.8m wysokości. Załadunek będzie odbywał się od boku, co oznacza, że boczne burty nie są niezbędne.
Wstępny plan zakłada następujące wymiary i cechy paki:
- Szerokość paki: 2.1 metra.
- Długość paki: Około 5 metrów, ewentualnie 4 metry.
- Wysokość paki: Jak najniższa, z wykorzystaniem kół balonowych.
- Ładowność: Celem jest, aby na jednej warstwie mieściło się 8 skrzyniopalet. Pytaniem pozostaje, ile ton jest w stanie wytrzymać oryginalna konstrukcja rozrzutnika na zdrowych oponach 11-calowych.
- Zaczepy: Zaczep dolny do ciągnika MF 235, a także zaczep z tyłu i gniazdo do podłączenia drugiej przyczepy.
- Oświetlenie: Tylne i przednie.
- Burta przednia: Wysokość około 0.5 metra, z możliwością dołożenia konstrukcji (profilu) do wysokości 2 metrów w celu mocowania palet z towarem.
- Hamulec: Preferowana cecha, która jest jednym z argumentów za wyborem rozrzutnika jako bazy.
Istotne są również szczegółowe wymiary, takie jak wysokość podłogi od ziemi, szerokość i długość paki, a co najważniejsze - odległość od przedniej burty do osi oraz od osi do końca paki. Jest to kluczowe dla prawidłowego rozłożenia obciążenia i stabilności, zwłaszcza przy załadowanych od boku skrzyniach o długości 1.2 metra. Chodzi o to, aby odległość od burty do osi wynosiła około 2.4 metra, a od osi do końca paki 1.2 metra.
Aspekty Techniczne Przeróbki
Proces konwersji rozrzutnika na przyczepę wymaga usunięcia wszystkich elementów odpowiedzialnych za rozrzucanie obornika. Oczywiście adapter, przekładnia, wałek WOM i łańcuchy nie są potrzebne. Podobnie, boczne burty są zbędne, ponieważ załadunek ma odbywać się z boku.
Konieczne modyfikacje konstrukcyjne obejmują:
- Poszerzenie skrzyni ładunkowej: Aby osiągnąć pożądaną szerokość 2 do 2.1 metra, należy kupić kilka metrów profila lub ceownika (np. 14 cm) i wspawać go, aby poszerzyć oryginalną pakę.
- Modyfikacja osi: Rozsunięcie osi jest prawdopodobnie konieczne, aby dopasować ją do nowej, większej szerokości paki i zapewnić stabilność. Pytaniem jest, czy jest to możliwe bez cięcia i ponownego spawania.
- Dodanie zaczepów: Konstrukcyjnie rozrzutniki zazwyczaj nie są przystosowane do zaczepiania kolejnych przyczep. Konieczne będzie wspawanie od spodu w przedni zaczep elementu do połączenia z ciągnikiem, a z tyłu - drugiego zaczepu do podłączenia kolejnej przyczepy, aby połączyć tył z przodem konstrukcji ramy.
Kosztorys i Porównanie Opcji
W przypadku budowy przyczepy od podstaw, lokalna firma oferująca usługi spawania konstrukcji i sprzedaż materiałów wyceniła koszt materiału z blachą na podłodze (dla 5 metrów długości) na około 2500 zł. Do tego należy doliczyć koszty zakupu osi z kołami, ucha zaczepu, 5-żyłowego kabla, lamp tylnych i przednich, gniazda, wtyczki oraz farby. Szacuje się, że samodzielne wykonanie całej przyczepy mogłoby zamknąć się w kwocie około 4000 zł.
Kluczowe jest porównanie tej kwoty z kosztem zakupu używanego rozrzutnika i jego adaptacji, uwzględniając robociznę, materiały na poszerzenie i malowanie.
Zagadnienia Prawne i Rejestracja
Modyfikacja maszyn rolniczych, a w szczególności ich przeznaczenia, rodzi pytania dotyczące rejestracji. "Normalna" przyczepa wymaga odpowiednich dokumentów i homologacji. W przypadku przeróbek, pojawiają się wątpliwości, jak zarejestrować takie "przyczepki/wózeczki sadownicze". Chociaż w niektórych regionach ludzie poruszają się takimi pojazdami bez formalnej rejestracji, jest to praktyka nieuregulowana prawnie i może wiązać się z konsekwencjami. Oryginalne rozrzutniki obornika były niegdyś zgłaszane do rejestracji, co sugeruje, że ich baza konstrukcyjna jest formalnie uznawana.
Alternatywne Rozwiązania
Pojawił się również pomysł przeróbki przyczepy samozbierającej na przyczepę transportową. Jest to alternatywna opcja, jednak wymaga dalszej analizy pod kątem odpowiedniego typu przyczepy samozbierającej, która nadawałaby się do takiej konwersji, zwłaszcza że nie ma doświadczenia w tym zakresie.