W traktorkach-kosiarkach prawidłowe działanie sprzęgła napędu noży jest kluczowe dla efektywnej pracy urządzenia. Problemy z załączaniem lub rozłączaniem napędu mogą wynikać z wielu przyczyn, od zużycia mechanicznego po usterki elektryczne. Zrozumienie budowy i działania sprzęgła, a także poznanie typowych usterek i metod ich rozwiązywania, jest niezbędne do skutecznej konserwacji i naprawy.
Budowa i działanie sprzęgła w kosiarkach
Sprzęgło to mechanizm służący do łączenia i rozłączania wałów w celu przekazania momentu obrotowego. W kontekście traktorków-kosiarki, sprzęgło odpowiada za załączanie i rozłączanie napędu na zespół tnący (noże). Wyróżnia się dwa główne typy sprzęgieł stosowanych w maszynach ogrodniczych:
Sprzęgło mechaniczne (manualne)
Znane również jako sprzęgło manualne, zazwyczaj stosowane jest w starszych modelach traktorków. Załączanie kosiska odbywa się za pomocą linki i ręcznej dźwigni. Sprzęgło mechaniczne jest sprzedawane jako kompletny element, co oznacza, że zazwyczaj nie można kupić pojedynczych zużytych części, takich jak tarcza cierna.
Sprzęgło elektromagnetyczne
Jest to nowocześniejsze rozwiązanie, powszechnie stosowane w traktorkach, często w połączeniu z napędami hydrostatycznymi. Uruchamianie kosiska odbywa się elektrycznie, zazwyczaj za pomocą przycisku na desce rozdzielczej. Działanie tego typu sprzęgła opiera się na oddziaływaniu pola magnetycznego. Pole to powoduje zaciśnięcie tarczy ciernej lub sprasowanie proszku ferromagnetycznego, znajdującego się pomiędzy elementami napędzającymi i napędzanymi, co skutkuje przeniesieniem napędu obrotowego.
Przykładowe zastosowania sprzęgieł elektromagnetycznych
Sprzęgła elektromagnetyczne o średnicy zewnętrznej koła napędowego noży wynoszącej 170 mm pasują do wielu modeli traktorków ogrodowych różnych producentów.
Problemy z załączaniem sprzęgła napędu noża w traktorkach
W traktorkach-kosiarkach mogą występować różne problemy związane z załączaniem napędu noża. Najczęściej objawiają się one oporem silnika, gaśnięciem, szmerem i ocieraniem podczas próby załączenia lub całkowitym brakiem reakcji.
Przypadek 1: Problem z załączaniem napędu noża w kosiarce przywiezionej z Niemiec
W przypadku kosiarki przywiezionej z Niemiec, występuje problem z załączaniem napędu noża, silnik zazwyczaj napotyka opór i gaśnie. Użytkownik wymieniał pasek napędowy (pasował A 900 Sanok), pozostało tylko wymienić łożysko 6203RS w napinaczu i sprawdzić działanie sprzęgła. Szczególnie intrygująca jest sprężyna, która w dziwny sposób została zamontowana pomiędzy zabierakiem sprzęgła a wspornikiem noża. Mimo posiadania katalogu części, nie widać w którym miejscu sprężyna powinna się znajdować, co utrudnia jej prawidłowy montaż. Ponadto zauważono, że po załączeniu sprzęgła w dalszym ciągu ociera hamulec. Może to być kwestia regulacji, lub zużyte łożysko w sprzęgle.
Przypadek 2: Problem z załączaniem sprzęgła elektromagnetycznego w STIGA SD 108
Użytkownik zgłosił problem z traktorkiem-kosiarką STIGA SD 108, a konkretnie z jego elektromagnetycznym sprzęgłem kosiska. Po około 30 minutach pracy, podczas próby załączenia sprzęgła, słyszalny był jedynie szmer i ocieranie, bez faktycznego załączenia noży. Użytkownik miał wrażenie, że elektromagnes działa, ale okładziny lub proszek cierny nie załączają się w pełni, co powodowało charakterystyczne ocieranie.
Rozwiązanie problemu: zużyte hamulce jako przyczyna awarii
Po dalszej analizie i pracach okazało się, że pierwotna diagnoza była błędna. Przyczyną niezałączania się sprzęgła były zużyte hamulce, które są nitowane na obwodzie koła. Wytarły się one na tyle znacząco (wgłębienie około 1,5 mm), że podczas hamowania koła, wykrzywiały one koło magnesowane. W efekcie, podczas próby ponownego załączenia sprzęgła, magnes nie był w stanie pokonać powstałego przekoszenia koła.
Rozwiązaniem problemu okazało się obrócenie blaszek hamulców na drugą stronę. Ponieważ nie było możliwości zdobycia nowych blaszek, zastosowano tę tymczasową metodę. Po wykonaniu tej modyfikacji, sprzęgło zaczęło działać poprawnie. Po godzinie koszenia noże nadal się załączały, co świadczyło o naprawieniu usterki. Warto zaznaczyć, że w serwisie STIGA zasugerowano w takich przypadkach wymianę całego sprzęgła elektromagnetycznego. Rozwiązanie zaproponowane przez użytkownika było więc bardziej ekonomiczne i wykonalne we własnym zakresie.
Inne podobne problemy ze sprzęgłem elektromagnetycznym
- Jeden z użytkowników Hondy HF2620 HME pytał o sposób zsuwania sprzęgła po wyjęciu głównej śruby.
- Inny użytkownik TORO miał problem z rozłączaniem się sprzęgła po kilku sekundach od załączenia, co okazało się być spowodowane luźną klemą dostarczającą napięcie do elektrosprzęgła. Podkreślił, jak ważne jest sprawdzanie tego elementu.
- Użytkownik z traktorkiem Stiga Estate 2084, po ukoszeniu 3 koszy, również doświadczył problemu z niewłączającymi się nożami, które zaczynały działać dopiero po ostygnięciu sprzęgła. W jego przypadku sprzęgło było inne niż opisane w pierwotnym poście.
Możliwe przyczyny problemów ze sprzęgłem elektromagnetycznym
W przypadku problemów ze sprzęgłem elektromagnetycznym, oprócz zużytych hamulców, warto rozważyć następujące przyczyny:
- Zwiększony odstęp między tarczą a dociskiem: W niektórych modelach sprzęgieł, szczególnie tych z 3 śrubami ze sprężynami, problem może wynikać ze zbyt dużej szczeliny. Należy ją zmniejszyć poprzez dokręcenie tych śrub.
- Luźne połączenia elektryczne: Jak wspomniano w przypadku Hondy, luźne klemy lub przewody zasilające mogą powodować niestabilne działanie sprzęgła.
- Zużycie elementów ciernych: Chociaż regeneracja sprzęgieł mechanicznych i elektromagnetycznych jest trudna, samo zużycie okładzin ciernych może być przyczyną problemów.
Testowanie sprzęgła WOM kosiarki elektrycznej
Demontaż sprzęgła z wału silnika
W przypadku konieczności demontażu sprzęgła z wału silnika, należy wykonać następujące kroki:
- Zdemontuj pasek klinowy.
- Zakontruj tuleję kluczem o rozmiarze 36.
- Odkręć śrubę kluczem o rozmiarze 16.
- Zdejmij sprężynę znajdującą się z tyłu.
- Delikatnie zsuń sprzęgło z wału, poruszając nim na boki.
Problemy z przekładnią i napędem w traktorku Castel Garden ELV63
Traktorek/kosiarka Castel Garden ELV63 ze skrzynią CVT (a nie hydrostatyczną, co jest częstym zaskoczeniem dla użytkowników) może wykazywać problemy z napędem, szczególnie z biegiem wstecznym.
Problem z biegiem wstecznym i zablokowanym napędem
Najpierw sporadycznie, a następnie już permanentnie może występować problem z biegiem wstecznym. Po jakimś czasie napęd może się zablokować w pozycji jazdy do przodu, eliminując pozycję neutralną. Po częściowej rozbiórce okazuje się, że winny temu jest zablokowany mechanizm umieszczony na bocznej powierzchni skrzyni. Jest to rodzaj sprzęgła lub mechanizmu sterującego wariatorem.
Krzywka w tym mechanizmie służy do przełączania przód-tył. Z krzywką połączona jest dźwignia, która steruje wariatorem. Sprężyna w niej służy do tego, aby dźwignię dało się przestawić, gdy silnik nie pracuje (wariator nie daje się przestawić). Jeśli cięgło łączące dźwignię "biegów" z mechanizmem ulegnie wygięciu, co jest typowym problemem z powodu wykonania go z cienkiego pręta, krzywka zmieniająca kierunek biegu może ustawiać się zawsze w innej pozycji, co prowadzi do problemów z załączaniem biegów.
Rozwiązanie problemu z cięgłem
Rozwiązaniem problemu jest wykonanie cięgła z grubszego i sztywniejszego pręta, np. z grubszej nierdzewki. Wsteczny przy tej przekładni (CVT) wrzuca się dość opornie. W przypadku wygiętego cięgna, często zmostkowuje się czujnik blokady rozrusznika.
Inne problemy i porady eksploatacyjne
- Na drugim zdjęciu widać odkręcony wspornik od czujnika blokady rozrusznika, co może być efektem prób obejścia problemów z napędem.
- Duża ilość trawy zalegająca na wszystkich elementach napędowych jest powszechnym problemem. Dorobienie kawałka blachy do tunelu wyrzutni może ograniczyć ilość zalegającej trawy. Regularne czyszczenie po każdym koszeniu jest zalecane, choć bez spektakularnych efektów.
- W traktorkach Estate również występuje problem z cięgłem, a dokładniej z drążkiem kierowniczym, który co jakiś czas wygina się i wymaga prostowania.