Układ jezdny koparki gąsienicowej jest narażony na ekstremalne warunki pracy. Kluczowymi elementami odpowiedzialnymi za stabilność i płynność przemieszczania się maszyny są rolki jezdne. Choć stalowe elementy układu jezdnego w koparkach wydają się być bardzo solidne, jest to pozorne wrażenie - w rzeczywistości o ich zużycie nie jest trudno.
Technologia produkcji rolek jezdnych
Rolki jezdne koparek produkowane są z odpowiednich stopów metali, a następnie poddawane obróbce technicznej: hartowaniu centralnemu lub indukcyjnemu. Proces ten jest niezbędny, aby uchronić komponenty przed kilkumilimetrowym zużyciem i jednocześnie wydłużyć ich żywotność. Gdy powłoka ochronna rolek ulegnie starciu, proces niszczenia postępuje znacznie szybciej.
Podział ról w układzie jezdnym
- Dolne rolki jezdne: przenoszą większość ciężaru koparki przez gąsienice na ziemię.
- Górne rolki podtrzymujące: mają za zadanie prowadzić łańcuch w linii prostej i stabilizować gąsienicę.
Objawy zużycia podzespołów
Rolki zużywają się na skutek wzajemnego nacisku elementów, co prowadzi do wykruszania się drobnych cząsteczek z ich powierzchni. Zjawisko to może być dodatkowo nasilane przez obecność zanieczyszczeń w podwoziu. Niepokojące sygnały, które powinny skłonić właściciela do kontroli, to:
- Wycieki oleju.
- Odgłosy zgrzytania podczas pracy.
- Zwiększony opór toczenia.
- Luz boczny (rolki nie powinny ruszać się „na boki” podczas obracania).
- Zwiększone ciśnienie w układzie hydraulicznym (wynikające ze wzrostu energii potrzebnej do napędzania gąsienic).
- Hałas, wibracje i nierówny tor jazdy.
Zasady wymiany i serwisowania
W przypadku konieczności naprawy, zaleca się wymianę wszystkich zużytych rolek po tej samej stronie koparki w tym samym czasie. Wymiana tylko jednej sztuki jest nieekonomiczna, ponieważ nowa rolka ma większą średnicę od pozostałych wyeksploatowanych elementów. Powoduje to nadmierne obciążenie, co prowadzi do szybkiego zniszczenia nowej części oraz ryzyka awarii gąsienicy.
Konserwacja układu jezdnego
Podwozie pracuje jako zintegrowany system. Aby zminimalizować zużycie, należy:
- Regularnie usuwać ziemię i gruz z podwozia. Zapchanie gąsienicy materiałem uniemożliwia poprawne współdziałanie zębów koła napędowego z tulejami łańcucha.
- Kontrolować napięcie łańcucha oraz szerokość płyty gąsienicy.
- Dbać o regularne smarowanie rolek (w modelach typu grease-type) oraz kontrolę luzów.
Oferta części do maszyn JCB
Dla maszyn marki JCB, takich jak koparki serii JS (od 17T do 38T) oraz koparko-ładowarki serii CX, dostępne są zarówno oryginalne elementy podwoziowe (np. marki ITR), jak i sprawdzone zamienniki. Kompletny zestaw naprawczy obejmuje:
| Komponent | Rola w układzie |
|---|---|
| Napinacze | Utrzymują odpowiednie napięcie gąsienic |
| Rolki (jedno- i dwukrawędziowe) | Podtrzymują ciężar i prowadzą gąsienicę |
| Koła napędowe i napinające | Przekazują napęd i zmieniają kierunek biegu gąsienicy |