Wybór odpowiedniej równiarki, zwłaszcza używanej, to kluczowa decyzja dla każdego przedsiębiorcy zajmującego się robotami ziemnymi. Ważne jest, aby maszyna była nie tylko wydajna, ale także niezawodna i ekonomiczna w utrzymaniu. Poniżej przedstawiamy przegląd popularnych modeli, opinie użytkowników oraz porady dotyczące oceny stanu technicznego i przebiegu motogodzin.
Wybór równiarki do korytowania dróg
Dla prac związanych z korytowaniem dróg, zwłaszcza w piaszczystych i żwirowych terenach, kluczowe są masa maszyny i odpowiedni napęd. Użytkownicy często wskazują, że mniejsze i lżejsze równiarki, takie jak 3 MBU (7 ton) z dwiema osiami, mogą być niewystarczające. W takiej sytuacji warto rozważyć większe modele, które zapewnią stabilność i efektywność pracy.
Do wykonania koryta drogi odpowiednie maszyny mogą znacząco skrócić czas pracy. Wśród rozważanych modeli często pojawiają się równiarki serii dz XXX, Baukem 4,5 oraz Baukem 5. Większa masa tych maszyn jest często podkreślana jako zaleta.
Równiarki Baukem 5 - przeniesienie napędu i usterki
W przypadku równiarek Baukem 5, szczególnie interesujące jest przeniesienie napędu i potencjalne usterki. Modele te, podobnie jak wiele innych maszyn budowlanych, mogą mieć swoje specyficzne wymagania serwisowe.
W równiarkach SHM 5 zastosowano skrzynię automatyczną. Warto zwrócić uwagę na dostępność części zamiennych i możliwości naprawy, zwłaszcza w kontekście pomp, które nie zawsze można regenerować lokalnie, np. w Lublinie.
Nowoczesne rozwiązania w równiarkach
Współczesne równiarki to zaawansowane maszyny, które ewoluowały znacząco od lat 80., kiedy to pierwsze drogi budowano z ich wykorzystaniem.
Równiarki CAT serii M
Caterpillar rozpoczął prace nad systemem sterowania joystickiem w równiarkach drogowych w drugiej połowie lat 90. Prototyp ukazał się w 2003 roku, a pierwsze maszyny pojawiły się na polskim rynku z początkiem 2007 roku.
W porównaniu do poprzedniej serii H, producent zmienił budowę równiarki w ponad 35% i zastosował ponad 100 patentów. Rewolucyjną cechą tej serii jest wyeliminowanie kierownicy i kilkunastu dźwigni sterujących, zastępując je dwoma joystickami. Takie rozwiązanie zapewnia doskonałą ergonomię, komfort, widoczność i możliwość sterowania wieloma funkcjami jednocześnie, co przekłada się na nieporównywalną wydajność.
Wśród innowacji zastosowanych w tych maszynach warto wymienić niezależne dwie pompy hydrauliczne napędzające koła przednie (w wersji z napędem na wszystkie koła). Hydrauliczny mechanizm różnicowy umożliwia różną prędkość obu kół (wyłączany automatycznie powyżej 8 km/h), zapewniając doskonałą trakcję na pochyłościach i mały promień skrętu nawet na miękkim podłożu. Moment obrotowy jest większy o 52% w porównaniu do serii H.
Poprawiono również serwisowanie maszyn, zapewniając łatwy dostęp do większości elementów i punktów obsługowych. Obsługa i regulacja głównego układu roboczego (obrotnicy, ramy i lemiesza środkowego) jest możliwa od góry, co skróciło czas obsługi o 77% w porównaniu do serii H. Bezpośrednie, bezsprzęgłowe przeniesienie napędu zapewnia stałą prędkość jazdy, a silnik o zmiennej mocy zwiększa ją o 5 KM na każdym kolejnym biegu, eliminując nierównomierne przyrosty i spadki mocy. Obie cechy zapewniają płynną i równą pracę maszyny.
Seria M wyposażona została w opatentowane zawory PPPC (Proportional Priority Pressure Compensating) firmy Caterpillar, które zapewniają proporcjonalny przepływ w układzie hydraulicznym. Umożliwia to jednoczesne korzystanie z wielu funkcji przy nieznacznym spadku prędkości, jak również precyzyjną i wygodną pracę dla operatora.
Cat 140M Motor Grader Controls
Równiarki HBM
HBM oferuje łącznie 9 modeli równiarek w pięciu klasach wagowych - od 8,5 do 23 ton. Możliwość wyboru między napędem tandemowym a napędem na wszystkie koła pozwala dobrać odpowiednią równiarkę do każdego rodzaju zastosowań. Dostępne są maszyny z napędem na wszystkie osie 6x6 z dodatkowym symbolem TA w nazwie (w przypadku najmniejszego modelu BG90 z napędem 4x4) oraz z napędem tandemowym 6x4 (oznaczenie T w nazwie).
- Kompaktowa równiarka BG 90: Dwuosiowa, idealna na niewielkie budowy w miejscowościach, do dróg rowerowych i budowy placów sportowych.
- Średnie równiarki BG 110 i BG 160: Trzyosiowe, uniwersalne maszyny dla drogownictwa i leśnictwa.
- Duże równiarki BG 190 i BG 240: Trzyosiowe, mocne maszyny na duże projekty, takie jak budownictwo autostrad czy lotnisk, a także do zastosowania w kopalniach. Dzięki dużej liczbie wyposażenia dodatkowego umożliwiają realizację prac w specjalnych warunkach.
Równiarki HBM charakteryzują się możliwością obrotu lemiesza środkowego. Hydraulika Load Sensing i Euro-kokpit umieszczony bezpośrednio przed operatorem umożliwiają precyzyjne ustawianie wszystkich pozycji lemiesza środkowego. Hydraulicznie obsługiwany wieniec z regulacją lemiesza środkowego 90° w prawo i w lewo jest idealny do prac skarpujących i robót przy wykopach. Seryjnie montowane sprzęgło chroniące przed przeciążeniami zabezpiecza lemiesz środkowy przed uszkodzeniami.
Wieniec obrotowy zamocowany jest bez luzów, co gwarantuje najwyższą precyzję przy dokładnym wyrównywaniu. Inne korzyści to łatwe ruchy obrotowe z przeniesieniem wysokiego momentu obrotowego. Hydrauliczna regulacja kąta cięcia zapewnia optymalne dopasowanie do oporów toczenia materiału. Listwy prowadzące lemiesza środkowego ze stali Hardox są regulowane w poziomie i w pionie. Automatyczne blokady mechanizmu różnicowego w napędzanych osiach, a w równiarkach z napędem na wszystkie osie także między przednią a tylną osią, gwarantują optymalne siły pchania.
Równiarki Volvo G946
Rodzina równiarek samojezdnych Volvo serii G900 obejmuje siedem modeli, z których największą popularnością wśród polskich użytkowników cieszy się model G946. Maszyna ta dysponuje napędem na wszystkie koła i możliwością dostosowania prędkości jazdy i mocy do aktualnych warunków trakcyjnych.
Do niewątpliwych zalet równiarki G946 należy duża siła docisku lemiesza wynosząca 8650 kg oraz siła uciągu (przy współczynniku przyczepności 0,9 i załączonym napędzie AWD) - 14925 kg. Do napędu równiarki stosowany jest silnik wysokoprężny Volvo D7E z turbodoładowaniem o mocy maksymalnej 175 kW (235 KM). Standardowo dostępne są trzy zakresy mocy silnika: niski (145 kW), średni (160 kW) i wysoki (175 kW).
Skrzynia przekładniowa Volvo HTE840 umożliwia zmianę biegów pod obciążeniem, dysponując ośmioma biegami do przodu i czterema do tyłu. W opcji dostępna jest skrzynia przekładniowa Volvo HTE1160. Masa robocza równiarki G946 wynosi 17300 kg, długość całkowita 9150 mm, a rozstaw osi 6280 mm.
Alternatywne rozwiązania do wyrównywania terenu
Oprócz pełnowymiarowych równiarek istnieją alternatywne rozwiązania, które mogą sprawdzić się w niektórych zastosowaniach.
Niektórzy użytkownicy konstruują własne "równiarki" podwieszane na tylnym podnośniku ciągnika, często wykorzystując belki stalowe lub kultywatory ze złomu. Takie rozwiązanie jest proste do wykonania i może być efektywne, np. do równania padoków w szkółkach jeździeckich. W zależności od sytuacji, takie narzędzia można podpiąć na widły do ładowarki lub pod TUZ ciągnika. Przy dużych przestrzeniach, ciągnik zapewnia znacznie szybszą pracę.
Do przygotowywania uliczek ze spadkami, gdzie równiarka nie wjedzie, często wynajmuje się specjalistów, którzy ciągną lemiesz za ciągnikiem, poprawiając teren po koparce. Lokalne firmy ogrodowe wykorzystują małe traktorki, np. ISEKI, z wyrównywarką zaczepioną z przodu, co bardzo sprawnie sprawdza się przy równaniu działek pod trawniki i ogrody, zwłaszcza z przesiewaną ziemią.
Przebieg motogodzin (mtg) w maszynach budowlanych - co mówią liczniki?
Przy zakupie używanej maszyny budowlanej, w tym równiarki, przebieg motogodzin (mtg) jest jednym z kluczowych czynników wpływających na decyzję. Rynek oferuje maszyny z bardzo różnymi, a czasami podejrzanie niskimi przebiegami.
Zastanawiające jest, czy maszyna z roku 1985 może mieć tylko 5000 mtg, podczas gdy nowsze maszyny z roku 2000 często mają po 15000 mtg. To rodzi pytanie o wiarygodność liczników.
Starsze liczniki, podobnie jak w samochodach osobowych, są stosunkowo łatwe do cofnięcia. Z kolei nowe, elektroniczne liczniki są trudniejsze do manipulacji, ale nie niemożliwe. Wielu doświadczonych użytkowników podkreśla, że rocznik maszyny nie jest tak ważny jak jej rzeczywisty stan techniczny. Maszyna 30-letnia, nawet jeśli była pedantycznie utrzymywana, będzie już w pewnym stopniu wyeksploatowana z powodu wieku.
Trwałość silników i podzespołów
Z wykładów i danych producentów wynika, że maszyny ostatniej generacji osiągają przebiegi rzędu 30000-35000 mtg. Po takim przebiegu ich remont często staje się nieopłacalny, ponieważ wszystkie podzespoły zużywają się równomiernie. Maszyny sprzed ostatniej generacji, gdzie podzespoły nie zużywają się tak równomiernie, mogą być regenerowane.
Istnieją opinie, że największe przebiegi osiągają Waryńskie z lat 1980-1990. Z kolei silniki w maszynach takich jak Case 580 czy JCB 3cx przy dobrym serwisie mogą wytrzymać około 10 000 mtg, a nawet więcej. Pompy główne w pełnej sprawności pracują około 20 000 mtg, pod warunkiem regularnej wymiany filtrów i oleju.
Fakt, że maszyny z lat 80. czy 90. nadal pracują, pomimo średniego rocznego przebiegu 2-3 tys. mtg, wskazuje, że ich rzeczywiste przebiegi mogą być znacznie wyższe niż te na licznikach (np. maszyna z 1990 roku mogłaby mieć już 33 000 mtg). To sugeruje, że problemem nie jest szybkie zużycie przy 8 000 mtg, ale raczej zaniżony przebieg na liczniku przez poprzednich właścicieli.
W przypadku maszyn z lat produkcji 1990-1999, przebieg 6 000 mtg jest często uważany za przyzwoity, 8 000 mtg może zwiastować nadchodzące problemy, 10 000 mtg jest akceptowalne przy bardzo dobrym serwisie, natomiast 13 000 mtg jest często postrzegane jako bliskie końca żywotności maszyny.