Rozbieganie silnika Diesla: Przyczyny, objawy i metody radzenia sobie z awarią

Rozbieganie silnika to usterka, której nazwa może brzmieć bardzo tajemniczo. Powinieneś jednak wiedzieć, że rozbiegany diesel to często przyczyna poważnej awarii, której naprawa wymaga dużego wydatku. W tym tekście zajmiemy się zjawiskiem rozbieganego silnika oraz tym, jak sobie z nim poradzić.

Co to jest rozbiegany silnik Diesla?

Rozbieganie silnika Diesla to stan, w którym jednostka napędowa wkręca się na obroty znacznie przewyższające te dopuszczalne. Zjawisku temu towarzyszy przeraźliwy ryk oraz wydobywanie się spod maski i z rury wydechowej gęstych kłębów dymu. Rozbieganie silnika Diesla jest bardzo gwałtowne i powoduje utratę kontroli nad pojazdem.

Jest to zjawisko samoczynne, wynikające z faktu, że silnik Diesla posiada zapłon samoczynny i nie potrzebuje iskry do zapłonu paliwa. Do jego pracy wystarczy powietrze, odpowiednia temperatura, ciśnienie i obroty. Główną przyczyną rozbiegania diesla jest seria niekontrolowanych samozapłonów oleju silnikowego i jego obecność w komorach spalania.

W wielu autach wyposażonych w filtry DPF zjawisko to występuje, co znacząco zwiększa ryzyko jego pojawienia się. Powodem przedostawania się oleju silnikowego do turbosprężarki są najczęściej jej zużyte uszczelniacze olejowe. Ich nieszczelność sprawia, że olej pojawia się w kolektorze dolotowym, co w efekcie dostarcza jednostce napędowej dodatkowe paliwo i prowadzi do rozbiegania silnika.

Mechanizm rozbiegania silnika

Sam przebieg rozbiegania polega na gwałtownym spalaniu oleju silnikowego w jednostce napędowej. Powoduje to zwiększenie prędkości obrotowej turbosprężarki, która podaje większą ilość powietrza i oleju. Taki ciąg zdarzeń prowadzi do dalszego wzrostu obrotów, co z kolei zwiększa podaż na olej i powietrze. Można więc powiedzieć, że rozbieganie silnika to samonapędzające się koło, które w jakiś sposób trzeba przerwać.

Zazwyczaj rozbiegany diesel zatrzymuje się w momencie, gdy silnik jest zatarty, układ korbowy zniszczony lub zabraknie paliwa, czyli w tym przypadku oleju silnikowego. Ciężko jest precyzyjnie określić długość trwania tego zjawiska. W przypadku, gdy jednostka napędowa jest wytrzymała, a układ smarowania charakteryzuje się dużą pojemnością, rozbieganie może trwać nawet do kilku minut.

Jak zatrzymać rozbiegany silnik Diesla?

Zatrzymanie rozbieganego silnika jest możliwe tylko i wyłącznie w sposób mechaniczny, poprzez zduszenie go układem napędowym. Polega to na wciśnięciu hamulca, włączeniu wysokiego biegu i poluzowaniu sprzęgła. Nie jest to metoda najdelikatniejsza, ale w większości przypadków pozwala na skuteczne zatrzymanie silnika. Należy jednak liczyć się z możliwym uszkodzeniem sprzęgła oraz koła dwumasowego.

Dlaczego wyłączenie zapłonu nie wystarcza?

W pierwszej chwili może pojawić się myśl, aby po prostu zgasić samochód i zatrzymać cały proces. Niestety, nie jest to takie proste. Silniki Diesla w dużej mierze są gaszone poprzez odcięcie paliwa. W przypadku rozbieganego silnika Diesla, paliwem jest olej silnikowy krążący po układzie. Jednostki napędowe są jednak wyposażone w specjalne klapy odcinające dopływ powietrza. Jeśli mechanizm ten nie jest uszkodzony, przekręcenie kluczyka powinno pomóc. Warto najpierw spróbować tej metody, ponieważ gaszenie poprzez napęd to prosta droga do uszkodzeń. Bywa jednak, że jest to jedyny sposób, który może pomóc.

Alternatywne metody zatrzymania silnika

W Internecie można znaleźć informacje o alternatywnych metodach, jednak mało kto wspomina o ich bezpieczeństwie. Zatykanie dolotu, rury wydechowej, zaciskanie lub przecinanie przewodu doprowadzającego olej to nie są najlepsze pomysły. Oprócz ryzyka dużych uszkodzeń, można narazić się na poważne poparzenia.

Przyczyny rozbiegania silnika Diesla

Główną przyczyną rozbiegania silnika Diesla jest przedostawanie się oleju silnikowego do układu dolotowego. Najczęściej dzieje się to przez nieszczelne uszczelniacze zużytej turbosprężarki. Ponieważ Diesel nie potrzebuje iskry do zapłonu, olej silnikowy docierający do komór spalania z dolotu może być spalany tak samo jak olej napędowy. Odcięcie zapłonu nic nie da, ponieważ w trakcie rozbiegania nie spala się paliwo, a olej silnikowy.

Rozbieganie trwa tak długo, aż turbosprężarka samochodowa zassie i spali cały olej znajdujący się w misie olejowej. Dzieje się tak z powodu sprzężenia zwrotnego: coraz większa dawka oleju dostająca się do komór spalania powoduje wzrost prędkości turbiny, a wraz z nią wzrost dopływu sprężanego powietrza. Im więcej powietrza w silniku, tym więcej paliwa może on spalić, co prowadzi do gwałtownego wzrostu obrotów.

Inne, rzadsze przyczyny mogą obejmować:

• Zużyte pierścienie tłokowe.
• Nieszczelności w układzie smarowania.
• Problemy z układem odpowietrzania skrzyni korbowej (odmą).
• Uszkodzenie zaworów lub prowadnic zaworowych.

Rozbieganie w samochodach z automatyczną skrzynią biegów

W przypadku samochodów z automatyczną skrzynią biegów, zatrzymanie silnika za pomocą sprzęgła jest niemożliwe. Wówczas można ratować się jedynie próbą zatkania dopływu powietrza do silnika, na przykład poprzez włożenie koca lub grubej szmatki w układ dolotowy. Należy jednak pamiętać, że nie zawsze okaże się to skuteczne, ponieważ powietrze może nadal dostawać się przez nieszczelności kolektora ssącego lub zawór EGR.

Czy rozbieganie silnika Diesla dotyczy tylko jednostek turbodiesel?

Rozbiegany silnik Diesla to problem, który może dotknąć każdą jednostkę napędową tego typu. W przypadku silników wolnossących zjawisko jest nieco mniej powszechne, ponieważ olej silnikowy może znaleźć się w komorze spalania tylko przez zużyte pierścienie lub odmę.

Jak zapobiegać rozbieganiu silnika Diesla?

Najlepszym sposobem na zapobieganie rozbieganiu jest profilaktyka, czyli dbanie o stan układu doładowania, a w szczególności turbosprężarki. Im bardziej zużyta turbosprężarka, tym większe ryzyko pojawienia się rozbiegania silnika.

Kluczowe działania profilaktyczne to:

• Regularna wymiana oleju silnikowego: Utrzymuj olej w czystości i kontroluj jego poziom. Zanieczyszczenia przyspieszają zużycie turbosprężarki.
• Przestrzeganie interwałów wymiany oleju: Nie przeciągaj terminów wymiany, a nawet rozważ ich skrócenie.
• Prawidłowa technika jazdy:
• Nie ruszaj gwałtownie zaraz po uruchomieniu zimnego silnika. Daj pompie oleju czas na rozprowadzenie oleju do turbiny.
• Po dotarciu do celu podróży, nie wyłączaj silnika od razu. Pozostaw go na wolnych obrotach przez około minutę, aby turbina mogła zwolnić i ostygnąć.
• Reagowanie na pierwsze objawy awarii turbosprężarki: Gwizdy, niebieski dym z wydechu, spadek mocy silnika to sygnały ostrzegawcze. Awaria turbiny to zawsze czerwona flaga.

Co zrobić, gdy spotka Cię rozbieganie silnika?

Przede wszystkim, w momencie zauważenia, że silnik gwałtownie przyspiesza pomimo braku reakcji na pedał gazu, natychmiast wyłącz zapłon. Jeśli to nie wystarczy, włącz wysoki bieg, wciśnij hamulec i odpuść sprzęgło. Jeśli zadziałasz w początkowej fazie rozbiegania, istnieje szansa na uniknięcie poważnych uszkodzeń silnika.

W sytuacji awarii, jaką jest rozbiegany silnik, przydatne może okazać się ubezpieczenie Assistance, które zapewni pomoc w transporcie uszkodzonego samochodu do warsztatu.

Naprawa po rozbieganiu silnika

Jest prawie niemożliwym, aby uniknąć szkód po rozbieganiu silnika. Naprawa uszkodzeń będzie na tyle kosztowna, że czasem może się nawet nie opłacać, zwłaszcza gdy silnik będzie całkowicie zdewastowany. Nawet jeśli uda się zatrzymać silnik, ekstremalna temperatura i obroty zazwyczaj prowadzą do zatarcia, stopienia tłoków i zniszczenia panewek.

Pamiętaj, że auto, w którym doszło do rozbiegania silnika, nie będzie nadawało się do dalszej jazdy, nawet jeśli nie widzisz większych uszkodzeń. Nie uruchamiaj silnika po takiej awarii, to może być bardzo niebezpieczne!

tags: #rozbieganie #silnika #ciagnik