Wprowadzenie do wyzwań związanych z zakupem rozrzutnika
Wybór odpowiedniego rozrzutnika obornika to często złożone zadanie, które wymaga rozważenia wielu czynników. W niniejszym artykule przyjrzymy się opiniom użytkowników i cechom technicznym różnych modeli, ze szczególnym uwzględnieniem zagranicznych marek, takich jak Brochard i Jeantil, a także porównamy je z popularnymi maszynami dostępnymi na rynku. Celem jest przedstawienie rzeczowych informacji, które ułatwią podjęcie świadomej decyzji zakupowej.
Wśród użytkowników maszyn rolniczych często pojawiają się pytania dotyczące trwałości i niezawodności poszczególnych elementów rozrzutników. Jednym z problemów zgłaszanych przez posiadaczy rozrzutników Warfama jest wyginanie się lub łamanie listew posuwu, nawet po ich wzmocnieniu. Podobnie, użytkownik rozrzutnika Rolland doświadczył problemów z pompą oleju, która wpada w drgania podczas większego obciążenia. Zastanawiające jest, czy pompa ta nie powinna być dodatkowo zamontowana, a nie tylko wisieć na łożysku wału.
Inne problemy dotyczą wału posuwu taśm. Użytkownik rozrzutnika Cynkomet N221 3/4 zgłosił dwukrotne ukręcenie się wału od posuwu taśm zaraz za przekładnią hydrauliczną, co rodzi pytania o jakość użytych materiałów.
Porównanie modeli Brochard Dragon Junior i Jeantil EVR
W obliczu potrzeby zakupu nowego rozrzutnika, jeden z użytkowników stanął przed wyborem między dwoma modelami: Brochard Dragon Junior 155-55 BG o ładowności 12 ton a Jeantil EVR 15-12. Obaj producenci oferują maszyny o podobnym wyposażeniu, a cena obu modeli była identyczna. Właściciel Jeantila posiada dodatkowo kasetę sterującą.
Oba rozrzutniki były oglądane u gospodarzy, którzy rocznie rozrzucają obornik na około 200 ha. Każdy z właścicieli chwalił swój sprzęt, wskazując na jego specyficzne zalety. Właściciel Jeantila podkreślał, że jego maszyna jest dobra do obornika słomiastego, podczas gdy właściciel Brochard'a twierdził, że jego sprzęt lepiej radzi sobie z "pulpa". Istnieje jednak możliwość, że obie maszyny równie dobrze poradziłyby sobie z innym rodzajem obornika.
Jeden z użytkowników podzielił się pozytywnymi doświadczeniami z użytkowania rozrzutnika Jeantil EVR 16-12, pracującego z ciągnikiem Claas Arion 610 CIS. Podkreśla on, że maszyna bardzo dobrze roztrząsa materiał, zarówno słomiastym obornikiem, jak i "pulpa", zapewniając równomierne rozłożenie nawozu bez tworzenia kupek.
Innym problemem zgłoszonym przez użytkownika rozrzutnika Brochard Dragon 2001 było wypięcie się zawleczki zabezpieczającej podczas pracy, co doprowadziło do odczepienia się rozrzutnika i wyrwania kabli ze sterownika. Użytkownik poszukuje informacji od innych posiadaczy tego modelu na temat podobnych problemów oraz schematu sterownika.

Kryteria wyboru używanego rozrzutnika do 40 000 PLN
Osoba poszukująca używanego rozrzutnika za cenę do 40 000 PLN określiła szereg kluczowych wymagań. Maszyna powinna mieć dopuszczalną wagę ładunku około 8 ton i być agregowana z ciągnikiem o mocy około 105 KM. Preferowany jest dolny zaczep typu Piton-Fix, pionowe wałki rozścielające oraz hydrauliczny napęd taśmy z regulatorem posuwu. Napęd roztrząsaczy powinien być realizowany z wałka WOM 540 obr./min. Istotna jest również możliwość adaptacji rozrzutnika do funkcji przyczepy objętościowej, umożliwiającej wjeżdżanie na pryzmę o wysokości do 2 metrów.
Z uwagi na wymóg wjeżdżania na wysokie pryzmy, rozrzutniki na jednej osi wydają się mniej odpowiednie, mimo że w polu stwarzają mniejsze opory. W związku z tym, jednorazowe osie mogą być mniej korzystne w tej specyficznej sytuacji, choć kwestia ta wymaga dalszej analizy i konstruktywnych uwag.
Trwałość i konstrukcja rozrzutników: rama, skrzynia ładunkowa i układ jezdny
Trwałość rozrzutnika jest kluczowym czynnikiem przy wyborze, a wpływ na nią mają podstawowe elementy konstrukcyjne, takie jak rama, skrzynia ładunkowa i układ jezdny. Rama, wykonana zazwyczaj ze stalowych profili prostokątnych, stanowi element scalający pozostałe podzespoły.
Niektóre rozrzutniki nie posiadają oddzielnej ramy, a jej rolę przejmuje skrzynia ładunkowa, która pełni funkcję nośną. Taka konstrukcja upraszcza budowę maszyny, co teoretycznie powinno wpływać na jej masę i cenę, jednak dane techniczne nie zawsze to potwierdzają. Skrzynia ładunkowa znajdująca się niżej poprawia stabilność i obniża krawędź załadunku, co jest zaletą przy użyciu mniejszych ładowarek.
Istnieją dwa główne rodzaje skrzyń ładunkowych: tradycyjne, szerokie skrzynie, które są bardziej uniwersalne i łatwiejsze do adaptacji jako przyczepy objętościowe, oraz wersje wąskie. Wąskie skrzynie, mimo niżej umieszczonej podłogi, często mają wyższą krawędź załadunku. Na przykład, w 10-tonowym rozrzutniku RO 10 z Metaltechu krawędź załadunku wynosi 2,53 m, podczas gdy w szerokoskrzyniowym N280/2 z Metal-Fachu jest to 2,35 m.
Pod względem budowy, popularność zyskuje konstrukcja skorupowa, która zapewnia większą wytrzymałość i szczelność, zmniejszając jednocześnie liczbę miejsc trudnych do czyszczenia i podatnych na korozję. Wadą tej konstrukcji jest mniejsza uniwersalność ze względu na utrudniony dostęp boczny. Budowa skorupowa jest częściej spotykana w wąskich skrzyniach.
Skrzynia burtowa pozwala na bardziej zróżnicowane wykorzystanie rozrzutnika, umożliwiając otwarcie boków i stosowanie różnych materiałów konstrukcyjnych. Uniwersalność zwiększają również możliwość zastosowania nadstawek i demontaż adaptera. Fabryczne nadstawki oferują m.in. Alima-Bis, Joskin, Metal-Fach, Pichon oraz Unia Group.

Materiały konstrukcyjne i zabezpieczenie antykorozyjne
Trwałość rozrzutnika ma duży wpływ na jego żywotność. Producenci zapewniają o wysokiej jakości użytych materiałów, jednak szczegółowe informacje, np. o grubości blachy, są często udostępniane chętniej. Najczęściej stosowana grubość blachy do budowy ścian wynosi 3 mm, a podłogi 4 mm. Dotyczy to modeli Brocharda (ładowność od 8 do 27 t) oraz 12- i 14-tonowych rozrzutników Pronaru.
W modelu Pronar N162/2 (10-tonowy, szerokoskrzyniowy) oba elementy wykonane są z blachy o grubości 3 mm, natomiast w modelu NV161 (od 6,75 do 14 t, wąskoskrzyniowy) grubość blachy wynosi 4 mm dla podłogi i ścian. Podobną grubość blachy stosuje Metaltech w swoich rozrzutnikach.
Solidne zabezpieczenie antykorozyjne, takie jak ocynk, ma kluczowe znaczenie dla długiej eksploatacji maszyny. Rozrzutniki Pichon standardowo posiadają ocynkowane elementy nieruchome. Opcjonalnie cynkowanie oferują Joskin i Alima-Bis. W przypadku 10-tonowego rozrzutnika Evo Spreader 10 polskiego producenta, za ocynk trzeba dopłacić około 3000 zł.
Zasuwa oddzielająca wnętrze skrzyni ładunkowej od adaptera, zapobiegająca gubieniu materiału i przeciążeniom układu napędowego adaptera, jest elementem, za który zazwyczaj trzeba dopłacić. Ceny takich zasuw zaczynają się od około 4000 zł.
Układ jezdny: tandem, oś pojedyncza i amortyzacja
Większość producentów oferuje rozrzutniki zarówno z tradycyjnym podwoziem typu tandem, jak i wersje jednoosiowe z dużymi kołami. Konstrukcje typu tandem charakteryzują się niewielką średnicą kół, które mieszczą się pod skrzynią, nie ograniczając jej szerokości. Modele te standardowo posiadają amortyzację osi, co zapewnia większą stabilność jazdy.
W maszynach jednoosiowych zamiast amortyzacji osi stosuje się amortyzowany dyszel. Podobnie jak w przypadku kół w rozrzutnikach tandemowych, amortyzacja dyszla realizowana jest przez resor piórowy. W rozrzutnikach Metaltech, Metal-Fach i Joskin dyszel wyposażony jest w poprzeczny resor paraboliczny. Brochard, Pichon i Unia wykorzystują resor piórowy ustawiony wzdłużnie, który wygina się zarówno w górę, jak i w dół.
Problem ze spychaniem ziemi podczas ostrych manewrów w rozrzutnikach z układem jezdnym typu tandem można rozwiązać, wybierając skrętne osie z listy wyposażenia dodatkowego. Oferują je m.in. Brochard, Joskin i Unia Group. Rozrzutniki z pojedynczą osią nie mają tego problemu, co pozytywnie wpływa na ich trwałość.
Duże koła w maszynach jednoosiowych oznaczają mniejsze opory toczenia, co przekłada się na zapotrzebowanie mniejsze o 10-15% mocy potrzebnej do uciągu. Dostępne są różne wersje ogumienia, np. w Metal-Fachu N274 standardowe opony 600/55-26,5 można zastąpić ogumieniem 650/65-30,5. Szerokie ogumienie, choć pożądane na polu, może być problemem na drogach publicznych ze względu na zwiększanie szerokości maszyny.
Ciekawym rozwiązaniem w układzie jezdnym jest przestawna oś jezdna oferowana przez Metaltech w maszynach RO.

Adaptery rozrzutu: rodzaje i zastosowanie
Skrzynie rozrzutników opróżniane są za pomocą przenośników łańcuchowo-listwowych. Dzięki standardowemu napędowi hydraulicznemu, producenci oferują bezstopniową regulację prędkości posuwu, a tym samym bezstopniową regulację dawki nawożenia. Niektórzy producenci, jak Alima-Bis, Brochard, Pichon, Joskin czy Metaltech, za dopłatą wyposażają swoje rozrzutniki w wagę i sterowanie elektroniczne.
Jakość pracy rozrzutnika zależy głównie od adaptera rozrzutu. Najpopularniejsze są adaptery dwuwalcowe pionowe, które idealnie współpracują z wąskimi skrzyniami, choć bywają montowane także na końcu szerokich skrzyń (np. w modelu Joskin Ferti-Cap). Ich zaletą jest uniwersalność - nadają się do nawożenia obornikiem, kompostem, torfem czy wapnem. Duża średnica walców zapewnia znaczną szerokość roboczą, zazwyczaj około 10 m.
Adaptery hybrydowe, składające się z dwóch poziomych walców rozluźniających materiał i dwóch tarcz rozrzucających, osiągają jeszcze większą szerokość rozrzutu, zazwyczaj do około 24 m. Mają one uniwersalne zastosowanie, jednak nie nadają się do materiałów włóknistych.
Szerokoskrzyniowe rozrzutniki występują również z adapterami pionowymi zbudowanymi z czterech walców, jak w modelach Metal-Fach N267 i N280 oraz Pronar N162/2. Adaptery czterowalcowe polecane są do rozrzucania obornika ze znacznym udziałem słomy, ale gorzej radzą sobie z materiałem drobnym.
Rodzimi producenci, podobnie jak światowe marki, konkurują o miejsce w gospodarstwach polskich rolników. Wybór konkretnego modelu zależy przede wszystkim od sposobu jego wykorzystania. Maszyny szerokoskrzyniowe z dwuwalcowym adapterem są dobrym wyborem dla osób poszukujących uniwersalnej maszyny.
Nabyłem Rozrzutnik Jednoosiowy bo z Dwuosiowego Będzie Przyczepa/ Kombinacje Alepejskie
tags: #rozrzutnik #brochard #8 #ton #opinie