Klasyka polskiej mechanizacji: Rozrzutniki obornika z Czarnej Białostockiej

Rozrzutniki obornika produkcji krajowej, w szczególności te wywodzące się z zakładów w Czarnej Białostockiej oraz Dobrym Mieście, przez dekady stanowiły podstawowe wyposażenie niemal każdego gospodarstwa prowadzącego produkcję zwierzęcą. Maszyny te odegrały kluczową rolę w eliminacji ciężkiej pracy fizycznej, zastępując ręczny załadunek i rozrzucanie obornika, które przed erą mechanizacji odbywały się wyłącznie przy użyciu wideł.

Archiwalne zdjęcie rozrzutnika obornika z zakładów w Czarnej Białostockiej

Historia produkcji maszyn rolniczych w Czarnej Białostockiej

Tradycja produkcji maszyn rolniczych w Czarnej Białostockiej sięga 1956 roku. Według danych zawartych w „Informatorze Agromy” z 1979 roku, Fabryka Maszyn Rolniczych „Agromet” miała w swojej ofercie sprawdzone modele rozrzutników, takie jak N219 oraz N213. W tamtym okresie w Centrali Handlowej Sprzętu Rolniczego dostępne były także konstrukcje importowane, w tym jednoosiowe maszyny 1PTU-4,0 z ZSRR, które były fabrycznie przystosowane również do rozsiewania wapna.

Współczesnym kontynuatorem tych tradycji jest firma CynkoMet, zarejestrowana w 2003 roku, która specjalizuje się w cynkowaniu ogniowym. Zakład ten wykorzystuje zaawansowane technologie energetyczne, w tym nowoczesną stację odparowywania skroplonego gazu LNG, co czyni proces produkcyjny bardziej ekologicznym.

Charakterystyka techniczna rozrzutników

Współczesne i klasyczne konstrukcje z Czarnej Białostockiej charakteryzują się wysoką uniwersalnością. Przykładem nowoczesnego podejścia jest model N-233 o ładowności 4,5 tony. Maszyna ta jest przeznaczona do roztrząsania obornika, torfu oraz kompostu. Do jej najważniejszych cech technicznych należą:

  • Konstrukcja: Cynkowana ogniowo, co zapewnia trwałość przez wiele lat eksploatacji.
  • Podłoga: Dostępna w wersji trapezowej wzmacnianej (2,5 mm) lub prostej (3 mm).
  • Napęd: Mechaniczny, 9-stopniowy napęd posuwu, umożliwiający współpracę nawet ze starszymi i mniej wydajnymi ciągnikami.
  • Podwozie: Sztywne połączenie między osią a ramą zwiększa trwałość konstrukcji i poprawia właściwości jezdne.
Schemat techniczny rozrzutnika N-233 z zaznaczonymi kluczowymi podzespołami

Wszechstronność zastosowań

Jedną z kluczowych zalet rozrzutników produkowanych w Czarnej Białostockiej jest możliwość ich adaptacji do różnych zadań rolniczych. Użytkownik ma możliwość wyboru adaptera z wałkami pionowymi lub poziomymi, co pozwala dostosować parametry rozrzutu do indywidualnych potrzeb gospodarstwa. Co więcej, po zastąpieniu adaptera tylną ścianą, rozrzutnik może pełnić funkcję przyczepy samowyładowczej. W procesie tym pomocna jest hydraulicznie unoszona ściana grodziowa, która skutecznie oddziela ładunek w skrzyni od mechanizmu rozrzucającego.

W starszych konstrukcjach, takich jak model N218, stosowano podwozie z kołami w układzie tandem, co pozwalało na poruszanie się po drogach publicznych z prędkością do 25 km/h. Sterowanie procesem dawkowania odbywało się natomiast bezpośrednio z kabiny ciągnika za pomocą dźwigni regulującej prędkość przesuwu przenośnika podłogowego.

tags: #rozrzutnik #czarna #bialostocka #szerokosc #robocza