Rozsiewacze do Wapna z Belką: Nowoczesne Rozwiązania dla Precyzyjnego Wapnowania

Wapnowanie gleby jest bardzo ważnym zabiegiem poprawiającym jej jakość i stanowiącym niezbędny warunek uzyskiwania wysokich plonów. Celem wapnowania jest zmiana odczynu gleby z kwaśnego na lekko kwaśny lub zbliżony do pH obojętnego, co jest bardziej sprzyjające rozwojowi roślin. Powszechnie przyjmuje się, że około 70% pól uprawnych w Polsce wymaga wapnowania, a odkwaszanie gleby jest kluczowe dla rozwoju większości roślin.

Wyzwania w Rozsiewie Wapna i Rodzaje Materiału

W rolnictwie stosuje się praktycznie każdy rodzaj wapna, w zależności od celu, który ma zostać osiągnięty. Rolnicy mają do wyboru wapno granulowane lub pyliste, a także wapno w postaci sypkiej (przypominającej konsystencją piasek) lub wilgotnej (niemalże płynnej). Ważnym kryterium wyboru nawozów wapniowych jest ich szybkość działania, powiązana głównie ze składem chemicznym nawozu. Do prawidłowego wapnowania niezbędna jest odpowiednia maszyna, która zapewni równomierne rozłożenie wapna na powierzchni gleby.

Problem z Wapnem Pylistym

Problemem, z jakim borykają się dostawcy nawozów pylistych, firmy usługowe oraz sami rolnicy, jest brak odpowiedniego sprzętu do wysiewu takich nawozów. Zapotrzebowanie na wysiew nawozów pylistych stale wzrasta. Wapno pyliste jest coraz bardziej popularne dzięki swojej wysokiej reaktywności, szybkości działania, a także przystępnych cen zakupu. Charakteryzuje się bardzo wysoką reaktywnością, przekraczającą 98%, dzięki czemu efekt podwyższenia pH gleby jest widoczny w bardzo krótkim czasie, a dawki wynoszą od 1 do 3 t/ha. Wapno pyliste może być dostarczane za pomocą cystern, co oznacza szybki, wygodny i sprawny przeładunek.

Rozdrobnienie wapna jest jednocześnie jego wadą. Wapno pyliste jest bardzo podatne na znoszenie przez wiatr z powodu swojej specyficznej struktury i konsystencji. Z tego też powodu ten rodzaj wapna nie może być rozsiewany przez klasyczne rozsiewacze tarczowe czy rozrzutniki obornika, które nie są w stanie rozprowadzić go na odpowiednią szerokość oraz generują ogromne straty wskutek znoszenia przez wiatr. W najnowszych rozwiązaniach, rozrzucanie wapna pylistego nawet przy delikatnych podmuchach wiatru nie kończy się już porywaniem i przenoszeniem części nawozu poza obręb pola, ponieważ wapno nie jest wyrzucane w powietrze, ale równomiernie rozkładane na polu. Stąd wymagane są specjalistyczne rozwiązania.

Rozsiewacze Dedykowane do Wapna Pylistego - Belka Ślimakowa

Rozwiązaniem dla wysiewu wapna pylistego jest zastosowanie belki, w której wnętrzu znajduje się ślimak (śruba ślimakowa) doprowadzający produkt aż po sam koniec belki. Belka taka jest montowana w rozsiewaczu zamiast adaptera tarczowego i umożliwia wysiew wapna tuż nad ziemią. Po zakończeniu wapnowania można zdemontować belkę, a na jej miejsce zamontować adapter talerzowy i wysiewać nawozy granulowane.

Funkcjonalność i Konstrukcja Belki Ślimakowej

Belka pracująca ok. 80 cm nad powierzchnią pola jest osłonięta plandeką lub fartuchami chroniącymi strumień spadającego nawozu przed wiatrem i pyleniem. Odpowiednia konfiguracja prędkości taśmy dozującej nawóz ze skrzyni, prędkości obrotowej ślimaków belki oraz otwarcia zasuw otworów wylotowych pozwala rozprowadzić materiał z zachowaniem wysokiej równomierności poprzecznej. Szerokość belki w dostępnych na rynku maszynach wynosi od 6 do 14 m. Belki do środków pylistych są składane hydraulicznie z automatyczną blokadą, co oznacza, że nie trzeba opuszczać kabiny ciągnika, aby złożyć belkę do pozycji transportowej. Wzmocnione przeguby z automatycznym zabezpieczeniem chronią belkę w przypadku napotkania na przeszkodę. Belka może być dzielona na dwie części, w wyniku czego w razie potrzeby można wysiewać wapno na połowie szerokości roboczej.

Dotychczasowe testy rozsiewaczy z belką ślimakową napawają optymizmem, koncentrując się w głównej mierze na wytrzymałości oraz jakości pracy układu zawieszenia belki, a także na równomierności rozkładu nawozu na powierzchni pola przy zastosowaniu różnych dawek. Jakość rozsiewu oraz łatwość regulacji przekroczyła oczekiwania. Wydajność takich belek, np. o szerokości pracy 9 metrów, wynosi od około 760 l/ha do nawet 2000 l/ha.

Pneumatyczny Załadunek Wapna Pylistego

Niezbędnym wyposażeniem rozsiewacza jest podwójna rura ułatwiająca załadunek pneumatyczny wapna pylistego, np. z cysterny. Dzięki temu wapno pyliste może być transportowane tzw. cementowozami oraz przeładowywane do rozsiewacza pneumatycznie, bez obaw o zbrylenie lub zawieszanie się materiału wewnątrz zbiorników. Ponadto nie są potrzebne dodatkowe urządzenia do załadunku wapna spoczywającego na polu (np. ładowarki czołowe). Ważne jest również to, że ciężarówka z wapnem pylistym nie musi wjeżdżać bezpośrednio na pole, co mogłoby sprawiać sporo trudności, zwłaszcza gdy gleba jest podmokła lub w przypadku pól, do których nie prowadzą utwardzone drogi. Rozsiewacz przyczepiany może dojechać do cysterny, a załadunek odbędzie się na stabilnym i nośnym podłożu. Odpowiednio zaplanowane załadunki nie będą generować dodatkowych kosztów.

Przegląd Modeli Rozsiewaczy z Belką do Wapna Pylistego

Nowoczesne rolnictwo wymaga wydajnych maszyn do nawożenia, a producenci oferują coraz więcej specjalistycznych rozwiązań do aplikacji wapna pylistego.

Unia RCW XELIX / HELIX / 120TD

• Model RCW 100 PLUS H jest rozsiewaczem wyposażonym standardowo w dwa komplety tarcz wysiewających wykonanych ze stali nierdzewnej, co pozwala na aplikację nawozów granulowanych i wapna. Może być doposażony w belkę do wysiewu wapna pylistego o szerokości roboczej 9 m, stając się jeszcze bardziej wszechstronnym. Charakteryzuje się wysoką wydajnością i dużą dokładnością w pokryciu poprzecznym.
• Polski producent Unia proponuje również rozsiewacze zaczepiane modele MXL oraz RCW, które są uniwersalnymi maszynami do rozsiewu wilgotnego wapna i granulowanych nawozów mineralnych.
• Rozsiewacz RCW 120 TD z belką o szerokości 12 m jest propozycją dla dużych gospodarstw i firm świadczących usługi rolnicze. Model ten posiada skrzynię o pojemności 12 000 litrów. Wyposażono go w resorowany dyszel na sprężynach spiralnych, a układ jezdny oparty jest na resorowanym podwoziu tandemowym. W przyszłości planowane jest wprowadzenie do oferty także mniejszych belek, o szerokościach 9 i 6 m, przystosowanych do montażu na mniejszych rozsiewaczach RCW.
• Model RCW Helix to rozsiewacz przyczepiany z belką do wapna pylistego, stanowiący odpowiedź na zapotrzebowanie dużych gospodarstw i firm usługowych. Dostępne są modele (120TD i 160TD) wyposażone w skrzynie ładunkowe o pojemności 13 000 oraz 16 000 l. Maszyny te wyposażono w hydraulicznie składaną plandekę skrzyni, która chroni nawóz przed opadami. W konstrukcji zastosowano hydrauliczny napęd przenośnika pasowego, zapewniający dużą elastyczność regulacji dawki wysiewu. Belka jest dzielona na dwie części, a jej funkcje są obsługiwane z wykorzystaniem sterownika Superior. Belkę wyposażono w układ amortyzujący wstrząsy.

Sulky XT (np. POLYVRAC XT)

• Francuska firma Sulky oferuje rozsiewacze przyczepiane serii XT (XT160, XT210H i XT240H), które mogą być wyposażone w belkę do rozsiewu wapna pylistego i środków pylistych. Modele te posiadają skrzynie ładunkowe o pojemności 13 000 oraz 15 500 l.
• Dostępne szerokości robocze belek to: 9 m (dla XT 100 i XT 130), 12 m (dla XT 160) lub 14 m (dla XT 210H i 240H). Średnica belki wynosi 160 mm, a w jej wnętrzu znajdują się ślimaki rozprowadzające środki pyliste na całą szerokość belki.
• Belki do środków pylistych są składane hydraulicznie z automatyczną blokadą. Po demontażu belki rozsiewacz można wyposażyć w klasyczny zespół tarczowy i wykorzystać do rozsiewu nawozów granulowanych, wapna mokrego, środków pylistych, materiałów luzem czy peletów.
• Napęd belki odbywa się mechanicznie (wałkiem napędowym, WOM). Wydajność wynosi od 760 l/ha do 2000 l/ha w przypadku 9-metrowej belki.

Agrex Kalko

Rozsiewacz umożliwiający wysiew wapna pylistego oferuje także firma Agrex. Jest to maszyna przyczepiana o nazwie Kalko, wyposażona w skrzynię o pojemności 9,8-13,5 m³. Nawóz do 12-metrowej belki jest dostarczany przez przenośnik taśmowy napędzany silnikiem hydraulicznym z czujnikiem obrotów, kontrolowanym przez komputer. Belka jest dzielona na dwie części (6 m), a na każdej z nich znajduje się 40 otworów.

Bredal Seria K

Innym wytwórcą rozsiewaczy przeznaczonych do wysiewu wapna granulowanego, mokrego, jak i pylistego, jest duńska firma Bredal. Gama produktowa obejmuje cztery modele serii K, wyposażone w zbiorniki o pojemności od 2500 l (model K40) do 11 300 l (K125). W zależności od wersji, rozsiewacze oparto na podwoziu jednoosiowym lub tandemowym. Opcjonalnym wyposażeniem tych maszyn jest 12-metrowa belka z hydraulicznie napędzanym ślimakiem, która umożliwia wysiew wapna pylistego.

Inne Rozwiązania: Rozsiewacz Rewo

Rozsiewacz Rewo może być stosowany zarówno do wysiewu wapna, jak i nawozów granulowanych. W wersji z tarczami do wysiewu wapna Rewo rozrzuci materiał na odległość 8-14 m, zaś z tarczami do wysiewu nawozu na 14-24 m. Przenośnik taśmowy napędzany jest mechanicznie z przekładni z koła, natomiast tarcze rozsiewające napędza WOM ciągnika. Maszyna w standardzie wyposażona jest w hamulce pneumatyczne, regulowaną mechanicznie stopkę podporową oraz oświetlenie drogowe. Do wygodnej obsługi podczas załadunku rozsiewacz wyposażony jest w podest ze składaną drabiną. Do wyboru jest zasuwa pojedyncza lub zasuwa dzielona.

Uniwersalne Rozsiewacze i Adaptacje do Wapnowania

Oprócz specjalistycznych rozsiewaczy z belką, na rynku dostępne są także uniwersalne maszyny, które z powodzeniem mogą być adaptowane do rozsiewu wapna, zwłaszcza granulowanego lub wilgotnego.

Rozsiewacze Tarczowe do Wapna Granulowanego

Coraz większą popularnością wśród rolników cieszy się wapno granulowane. Wapno nawozowe w postaci granulowanej, choć wydaje się droższym rozwiązaniem niż wapno pyliste lub sypkie, przynosi wiele korzyści i rekompensuje różnice cenowe (np. między wapnem dolomitowym) dzięki bardzo szybkiemu działaniu. Najczęściej sprzedawane jest wapno granulowane w workach typu big-bag (po 500 kg), zawierające zwykle od 93 do 98% CaCO3. To bardzo skuteczny i wydajny nawóz służący do odkwaszania gleb, który efektywnie podnosi pH gleby i działa niemalże natychmiastowo. Na rynku dostępne jest również wapno magnezowe (nawóz wapniowo-magnezowy węglanowy, zawierający np. 45% CaO + 15% MgO).

Wapno granulowane w postaci mineralnego nawozu swobodnie mogą rozsiewać rozsiewacze nawozów zawieszane. Najważniejsze jest, aby granule wapna były solidne, dosyć twarde, niełamliwe i niekruszące się, wtedy wapno granulowane może być rozrzucane na większą szerokość roboczą (na przykład na 21 lub 24 metry), co jest uzależnione od czynników atmosferycznych i parametrów fizycznych samego wapna granulowanego.

• Rozsiewacz nawozów Gaspardo ZENO 18 wykorzystuje specjalnie formowane, opatentowane łopatki rozsiewające ze stali nierdzewnej, które zapewniają optymalny rozkład poprzeczny i podłużny rozsiewanego nawozu granulowanego. Boczne podawanie nawozu na łopatki i umiarkowana prędkość obrotowa tarcz sprawiają, że granule nie są narażone na zniszczenie, unika się ich mielenia i kruszenia. Rozsiew wapna granulowanego (nawozowego) jest możliwy i sprawdza się dzięki zastosowaniu układu dozującego VIBRO FEED w rozsiewaczu zawieszanym dwutalerzowym Gaspardo ZENO 18.
• Do rozsiewania wapna granulowanego bardzo dobrze nadają się także rozsiewacze nawozów Gaspardo PRIMO. Dostępne w różnych pojemnościach (od 1270 do 3210 litrów) stają się bardzo wydajnymi maszynami w pracy. Każdy rozsiewacz PRIMO jest wyposażony w specjalny, przemyślany układ dozujący (zsyp, denko i podwójna zasuwa) oraz specjalnie zaprojektowane mieszadło wibracyjne. Jedyny na rynku układ podwójnej zasuwy "TWIN SHUTTER" bardzo dobrze współpracuje z układem mieszadła. Zasuwa A "ON/OFF" służy do szybkiego całkowitego otwierania i zamykania otworu wysypowego. Dostępne są 2 zestawy tarcz rozsiewających z łopatkami o różnych zakresach szerokości roboczej: L10 (12-21 metrów) lub L20 (21-36 metrów).
• Zestaw tarcz do rozsiewu granulatów charakteryzuje się wysoką dokładnością pracy i trwałością dzięki zastosowaniu wielu elementów ze stali nierdzewnej (INOX). Również osłony i zsypy prowadzące granulat są wykonane z tego materiału.

Rozsiewanie Wapna Wilgotnego i Sypkiego

Do aplikacji wapna granulowanego można wykorzystać uniwersalne rozsiewacze tarczowe powszechnie stosowane w gospodarstwach. Jednakże jest ono stosunkowo drogie do wapnowania mającego na celu podnoszenie pH. W tym celu niezbędne są rozsiewacze wyposażone w znajdujący się na dnie skrzyni zasypowej przenośnik, który przenosi materiał w kierunku zespołu rozsiewającego. Maszyny te są wyposażone w tarcze o większej średnicy i liczbie łopatek. Tarcze do wapna są zwykle wykonane ze stali nierdzewnej i wyposażone w większą ilość łopatek rozrzucających (na przykład w 5 łopatek), a ich odporność na ciężar jest większa. Wewnątrz skrzyni znajduje się daszek zapobiegający ubijaniu nawozu.

Wilgotne wapno można także wysiewać rozrzutnikami obornika, najlepiej tymi z tarczami wysiewającymi znajdującymi się pod adapterem. Przykładowo, w rozrzutniku obornika Unia Apollo dwa walce adaptera pionowego oraz zamocowane duże talerze z czterema łopatkami pozwalają osiągnąć kilkunastometrową szerokość rozrzutu przy zachowaniu bardzo dobrej równomierności. Uniwersalny adapter dwuwalcowy w rozrzutniku Apollo rozrzuca zarówno obornik, torf oraz wapno. Skutecznym sposobem na rozsianie mokrego wapna jest wykorzystanie rozrzutnika obornika, najlepiej tych z wałkami pionowymi dodatkowo wyposażonych w dolne tarcze rozrzucające. Dużą zaletą rozrzutników obornika jest na ogół wysoka wydajność wynikająca ze znacznych ładowności. Zależnie od wielkości gospodarstw potencjalni nabywcy mają do dyspozycji maszyny oparte na podwoziu tandem lub tridem, których ładowność może przekraczać 20 t. Mimo swych zalet (jak np. uniwersalność) są one jednak przeznaczone głównie dla mniejszych gospodarstw.

Jedną z grup maszyn, którymi można wysiewać wilgotne wapno, są przyczepiane rozsiewacze. Większe gabarytowo maszyny z pojemniejszymi zbiornikami są oparte na tandemowym zawieszeniu. Do transportu nawozu w tych maszynach służy przenośnik pasowy napędzany wałkiem WOM lub toczącym się po kole jezdnym kołem ostrogowym. W niektórych maszynach dostępny jest napęd hydrauliczny, który pozwala na precyzyjne sterowanie dawką wysiewu za pomocą komputera.

Technologie Wspierające Precyzyjne Wapnowanie

Kontrola parametrów pracy maszyny oraz możliwość precyzyjnej kalibracji rozsiewacza jest kluczowa dla osiągnięcia maksymalnej efektywności oraz komfortu pracy. Nowoczesne rozsiewacze nawozów, choć pozornie proste w budowie, stają się bardzo zaawansowanymi maszynami, które wykorzystują najnowsze zdobycze technologii.

Sterowanie i Elektronika

• Rozsiewacz mechaniczny, bez komputera: Napęd tarczy rozsiewających z WOM ciągnika. Ustawianie dawki odbywa się według tabel ustawień zalecanych przez producenta. Podczas rozsiewu trzeba zachować taką samą prędkość roboczą i takie same obroty napędu WOM. Będzie to jeden z najtańszych rozsiewaczy.
• Rozsiewacz z komputerem i z czujnikiem prędkości: Czujnik prędkości może być montowany na kole ciągnika, może być nim odbiornik GPS (antena GPS) albo radar. Komputer będzie sterować wielkością otworów wysypowych ze zbiornika rozsiewacza.
• Rozsiewacz z komputerem, z wagą i z czujnikiem prędkości: To kolejny stopień zaawansowania. Rozsiewacz koryguje dawkę rozsiewu nie tylko proporcjonalnie do prędkości roboczej, ale również w zależności od rzeczywistej wagi nawozu znajdującego się w zbiorniku. Odczyt wagi może być dokonywany nawet kilka razy na sekundę lub w odstępach czasu zaprogramowanych przez producenta. Następnie algorytm oprogramowania dostosowuje otwarcie zsypów do prędkości jazdy oraz do aktualnej wagi. Korekcja ustawień następuje po pierwszych 200 lub 500 rozsianych kilogramach, a następnie w równych przedziałach czasu. Przy obecnych cenach nawozów mineralnych warto jest mieć rozsiewacz z komputerem i z wagą.

System ISOBUS

Wiele nowoczesnych rozsiewaczy, w tym te z belką, pracuje w standardzie zgodnym z normą ISOBUS, czyli z normą ISO 11783. ISOBUS opiera się na tej normie, która ustanawia znormalizowany system przesyłania danych. Norma tworzy wspólny język, kompatybilny z wymaganiami technicznymi wszystkich aplikacji rolniczych, za pośrednictwem sieci BUS CAN. System ISOBUS obejmuje ciągnik, terminal i maszynę. Kompatybilność systemu spoczywa na możliwych do przeprowadzenia funkcjach oddzielnie lub łącznie z terminalem uniwersalnym i maszyną.

Maszyna posiada zamontowaną jednostkę (moduł) ECU, w którym znajduje się jej oprogramowanie. Na terminalu również znajduje się oprogramowanie, a funkcje terminala zależą od wykupionych licencji. Najbardziej popularnymi funkcjami jest nawigacja (prowadzenie równoległe) oraz obsługa sekcji TC-SC (Section Control), a także zmienne dawkowanie (TC-BAS), wykorzystujące mapy aplikacyjne. Funkcjonalności ISOBUS jest jednak o wiele więcej. Terminal, w zależności od wyposażenia rozsiewacza, może np. sterować włączaniem/wyłączaniem rozsiewu i funkcją zmiennego dawkowania na polu, a niektóre rozsiewacze umożliwiają zmienne dawkowanie nie tylko na całą szerokość roboczą, ale także niezależnie na prawą i lewą stronę.

Wyposażenie Dodatkowe i Kryteria Wyboru

Współczesne rozsiewacze serii RCW PLUS mogą być dostosowane do konkretnych potrzeb danego gospodarstwa dzięki bogatej ofercie wyposażenia opcjonalnego, która obejmuje m.in.:

• sterowaną hydraulicznie plandekę,
• limiter do wysiewu granicznego,
• zasuwy hydrauliczne (lewa/prawa),
• sterownik SUPERIOR lub sterowanie przy pomocy terminali kompatybilnych z ISOBUS (umożliwiających zamienne dawkowanie na podstawie mapy aplikacyjnej).

Warto również mieć na rozsiewaczu urządzenie do rozsiewu granicznego, obsługiwane z kabiny ciągnika. Uzupełniającym elementem, bardzo przydatnym w rozsiewie nawozów granulowanych, jest możliwość sprawdzenia równomierności poprzecznej rozsiewu granulatu, czyli sprawdzenia szerokości roboczej. Najczęściej w tym celu jest wykorzystywany zestaw kuwet, do których zbierany jest nawóz granulowany w dwóch przejazdach rozsiewaczem (w tę i z powrotem), następnie zebrany produkt jest sprawdzany pod kątem ilości w każdej kuwecie. Dzięki uzyskanemu wynikowy można doprecyzować ustawienie rozsiewacza.

Producenci w dalszym ciągu oferują tańsze i proste konstrukcyjnie rozsiewacze (np. 3-tonowe) niemal bez elektroniki, przeznaczone głównie dla mniejszych gospodarstw. Z drugiej strony dostępne są bardzo duże (np. 15-tonowe), wydajne, naszpikowane technologiami maszyny, wyposażone w systemy rolnictwa precyzyjnego i GPS. Rolnikom kupującym rozsiewacz zależy przede wszystkim na jak najbardziej precyzyjnym rozsiewie aplikowanego nawozu oraz możliwie szybkim przezbrojeniu maszyny do wysiewu innego rodzaju nawozu, np. wapna. Kolejną kwestią jest jakość wykonania elementów maszyny, które podatne są często na chemię i sól. Przenośnik w rozsiewaczach do wapna napędza najczęściej koło jezdne. W precyzyjnych maszynach taśmy mogą być napędzane elektrohydraulicznie. W zależności od potrzeb i budżetu rozsiewacze wyposażone są m.in. w ocynkowany zbiornik, plandekę, WOM, własną hydraulikę czy osłony przeciwpyłowe. Dostęp do części zamiennych jest ważny, gdyż rozsiewacz do wapna czy rozsiewacz nawozów, mający nawet wiele lat może być wciąż stosowany w gospodarstwie.

tags: #rozrzutnik #do #wapna #z #belka