Rozrzutniki obornika to praktyczne maszyny rolnicze, dzięki którym praca w polu staje się o wiele łatwiejsza i bardziej wydajna. W obecnych czasach, praca w polu jest dużo łatwiejsza niż jeszcze kilkanaście lat temu, a duża zasługa w tym wszelkiego rodzaju maszyn rolniczych, które zastępują pracę fizyczną rolnika. Jedną z takich maszyn jest rozrzutnik obornika, który spełnia bardzo ważną rolę podczas operacji nawożenia oraz użyźniania pola. Jego podstawowym zadaniem, jak sama nazwa wskazuje, jest dystrybucja nawozu naturalnego, czyli obornika, na polach uprawnych.
Rozrzutniki są z reguły mało awaryjne, co skutkuje niskim kosztem utrzymania. Dawniej takie prowizoryczne maszyny były ciągnięte przez konie, dziś zdecydowanie częściej spotkamy się z ciągnikami. Na rynku dostępne są różnorodne modele, od niewielkich, które może pociągnąć nawet traktorek ogrodowy, po duże, jedno-, dwuosiowe lub nawet tandemowe konstrukcje, zdolne pomieścić i rozrzucić bardzo duże ilości nawozu.
Budowa i zasada działania rozrzutnika obornika
Większość rozrzutników obornika charakteryzuje się prostą i nieskomplikowaną budową, co przekłada się na ich niezawodność i łatwość obsługi. Rozrzutnik obornika może przypominać swoim kształtem dużą przyczepę, która jest doczepiana do traktora. Jego zaletą jest prosta konstrukcja, dzięki której części do rozrzutnika są stosunkowo tanie i łatwo dostępne w porównaniu do niektórych innych maszyn rolniczych.
Skrzynia załadunkowa i przenośnik
Kluczowym elementem rozrzutnika jest skrzynia załadunkowa, która musi być wytrzymała i odporna na korozję, aby pomieścić duże ilości obornika. Producenci rozrzutników oferują skrzynie zbudowane z blachy odpornej na korozję, o różnej wytrzymałości i grubości od 4 mm do 8 mm. Na rynku można znaleźć takie urządzenia, które obsługują jednorazowo nawet do 20 ton tego surowca.
W środku skrzyni znajduje się bardzo ważny element każdego rozrzutnika, którym jest przenośnik łańcuchowy. Zazwyczaj producenci proponują dwa rzędy przenośników, których sterowanie jest hydrauliczne. Obornik przesuwa się w stronę zespołu rozrzucającego dzięki taśmie składającej się z listew napędzanych łańcuchem lub ścianki przesuwających się wraz z podłogą.
Adapter rozrzucający
Głównym elementem roboczym, odpowiedzialnym za rozdrabnianie i rozrzucanie nawozu, jest tzw. adapter. Jest to zespół noży obracających się na specjalnych wałkach. Napęd na wałek adaptera przenoszony jest poprzez wał odbioru mocy (WOM) ciągnika lub silnik hydrauliczny zasilany z hydrauliki pojazdu. Wałek oraz noże mogą być umieszczone pionowo lub poziomo w zależności od zastosowanego nawozu.
Rodzaje wyrzutu
Rozdrobniony nawóz opuszcza skrzynię zazwyczaj przez tylną lub boczną burtę. Wyróżniamy rozrzutniki z wyrzutem tylnym, przednim i bocznym, co pozwala dopasować maszynę do specyfiki pracy na danym polu.
Rodzaje rozrzutników obornika
Na rynku dostępnych jest kilka podstawowych typów rozrzutników obornika, które różnią się budową, ilością osi i typem adaptera rozrzucającego.
Ze względu na ładowność i osie
Jeszcze kilka lat temu takie maszyny posiadały dwie osi jezdne, co dodatkowo upodobniało je do przyczep. Dzisiaj nowoczesne konstrukcje często zbudowane są na bazie jednej osi, która wyposażona jest w duże koła zwiększające ładowność rozrzutnika. Dzięki temu zmniejszone są opory tarcia, co powoduje, że mniejsze ciągniki o słabszej mocy będą w stanie obsłużyć rozrzutnik. Dostępne są mniejsze modele, które może pociągnąć nawet traktorek ogrodowy, a także duże rozrzutniki o budowie jedno-, dwuosiowej lub tandemowej, zdolne udźwignąć bardzo duże ilości nawozu.
Rozrzutniki uniwersalne i niskopodłogowe
Coraz popularniejsze są także rozrzutniki uniwersalne, którymi można wysiewać nie tylko obornik, ale także kompost, wapno czy nawozy naturalne w formie pryzm. W ostatnich latach na znaczeniu zyskały również rozrzutniki niskopodłogowe, co określa ich główną cechę, czyli skrzynię ładunkową osadzoną nisko między kołami jezdnymi. Dzięki temu do rozrzutnika można zamontować duże koła - o wiele wyższe niż w konwencjonalnych konstrukcjach z kołami pod skrzynią. Kolejnym plusem rozrzutników niskopodłogowych może być niska wysokość załadunku, choć nie dotyczy to większych modeli o pojemności powyżej 12 m³. Ich zaletą jest również stabilność w transporcie i pracy na zboczach, wynikająca z wystarczającego obciążenia dyszla zaczepowego. Należy jednak pamiętać, że szerokie koła na zewnątrz zmniejszają szerokość skrzyni ładunkowej.
Wszechstronność zastosowań
Choć podstawowym zastosowaniem rozrzutników obornika jest nawożenie pól, ich funkcjonalność jest znacznie szersza.
Nabyłem Rozrzutnik Jednoosiowy bo z Dwuosiowego Będzie Przyczepa/ Kombinacje Alepejskie
Zastosowania rolnicze
- Rozprowadzanie obornika: Klasyczne i najważniejsze zastosowanie, zapewniające naturalne użyźnienie gleby.
- Roztrząsanie kompostu: Rozrzutniki mogą być z powodzeniem wykorzystywane do dystrybucji kompostu, co jest ekologicznym sposobem nawożenia.
- Rozrzucanie świeżej masy roślinnej: Pozwala na szybkie wprowadzenie zielonej masy do gleby, wzbogacając ją w materię organiczną.
- Rozrzucanie torfu: Stosowany w celu poprawy struktury gleby i zwiększenia jej zdolności do zatrzymywania wody.
Większość dostępnych modeli oferuje znacznie szersze spektrum możliwości, takich jak nawożenie torfem, kompostem, wapnem, a nawet nawozami półpłynnymi.
Zastosowania pozarolnicze
Niewiele osób wie o tym, że rozrzutniki obornika znajdują wiele zastosowań nie tylko w rolnictwie, ale również w leśnictwie oraz nowoczesnym budownictwie. Ponadto, niektóre modele umożliwiają transport płodów rolnych, również po drogach krajowych, w przypadku posiadania homologacji. Część rolników wykorzystuje również rozrzutniki jako zwykłe przyczepy, demontując adapter i montując w jego miejsce burtę, co zwiększa ich uniwersalność.
Jak wybrać odpowiedni rozrzutnik obornika?
Wybór rozrzutnika ma duży wpływ na wygodę pracy, koszty nawożenia i wykorzystanie obornika. Zanim kupisz maszynę, warto jasno odpowiedzieć sobie na pytanie, jaki rozrzutnik obornika wybrać, aby pasował do wielkości gospodarstwa, posiadanego ciągnika i rodzaju wykonywanej pracy. Na wybór optymalnego modelu rozrzutnika do gospodarstwa wpływa wiele czynników, począwszy od osobistych preferencji, poprzez wielkość gospodarstwa, w którym maszyna będzie pracowała, aż po konkretne potrzeby i oczekiwania względem jej funkcjonalności.
Aby wybrać najlepszy rozrzutnik dla swojego gospodarstwa, warto przejść przez kilka prostych kroków. Najpierw określ, jak często będziesz rozrzucać obornik, ile go powstaje rocznie i na jakiej powierzchni pracujesz. Na końcu porównaj kilka ofert, zwróć uwagę na gwarancję, opinie innych rolników i możliwości rozbudowy maszyny o dodatkowe wyposażenie.
Kluczowe czynniki do rozważenia
- Wielkość uprawy: Rozrzutnik obornika powinien być dostosowany do wielkości Twojego gospodarstwa oraz rodzaju uprawy.
- Rozmiar i kształt skrzyni załadunkowej: Im większe gospodarstwo, tym większe potrzeby w zakresie nawożenia i przewożenia płodów rolnych. Przy zakupie kluczowe pytanie brzmi nie tylko jaki rozrzutnik obornika wybrać, ale też jaką ładowność wybrać. W małych gospodarstwach często wystarcza rozrzutnik o mniejszej ładowności, który łatwo wykorzystać w pełni i szybko załadować. W większych gospodarstwach opłaca się rozważyć większą skrzynię, aby ograniczyć liczbę przejazdów. Oprócz rozmiaru i ładowności, warto wziąć pod uwagę jej kształt - dostępne są np. rozrzutniki typu Jamnik, charakteryzujące się dużą pojemnością i podłużną budową.
- Parametry terenu: Mają one bezpośredni związek z typem podwozia.
Rodzaje adapterów
Rodzaj adaptera ma kluczowe znaczenie, ponieważ ma bezpośredni wpływ na wydajność maszyny, a także rodzaj materiału, jakim możemy nawozić. Przykładowo, poziome dwubębnowe adaptery są najczęściej stosowane w mniejszych rozrzutnikach o ładowności od 4 do 8 ton.
Typ podwozia
- Podwozie jednoosiowe: Najczęściej wykorzystywane w rozrzutnikach o mniejszej ładowności. Doskonale sprawdza się w niewielkich gospodarstwach, gdzie dba się o skuteczne i dokładne nawożenie upraw. Charakteryzuje się lekkością w manewrowaniu i łatwą obsługą.
- Podwozie dwuosiowe typu tandem: Ten rodzaj podwozia najczęściej wybierany jest do rozrzutników o dużej ładowności, przeznaczonych do pracy w średnich i dużych gospodarstwach. Podwozie typu tandem świetnie sprawdza się w trudnym terenie, bezproblemowo pracuje na łąkach i polach, nie powodując dużej ingerencji w podłoże.
Wytrzymałość i zabezpieczenie skrzyni
Rodzaj materiału oraz technologia zabezpieczenia skrzyni są niezwykle ważne. Należy zwrócić uwagę, z jakiego materiału została wykonana skrzynia załadunkowa, a także jakimi metodami została zabezpieczona przed korozją. Skrzynia rozrzutnika jest narażona na kontakt z różnymi środkami chemicznymi pochodzącymi z nawozów, a ponadto pracuje w różnych warunkach atmosferycznych.
Wyposażenie dodatkowe i homologacja
Wyposażenie dodatkowe w praktyce decyduje o wygodzie pracy i bezpieczeństwie. Może to być na przykład sterowanie hydrauliczne. Większość rozrzutników oprócz standardowego wyposażenia może być wzbogacona o różnego rodzaju funkcjonalności, które ułatwiają i usprawniają pracę na roli. Homologacja to istotna kwestia, jeśli zależy nam na możliwości przewożenia nawozów czy płodów rolnych po drogach krajowych.
Koszty utrzymania i dostępność części
Rozrzutniki obornika są z reguły maszynami mało awaryjnymi, co skutkuje niskimi kosztami ich utrzymania. Dodatkowym atutem jest łatwa dostępność części zamiennych. Wiele sklepów rolniczych, w tym internetowych, oferuje szeroki asortyment części do rozrzutników, co pozwala na samodzielne i szybkie przeprowadzenie ewentualnych napraw przez samego rolnika. Wybór odpowiedniego modelu rozrzutnika powinien być dopasowany do mocy oraz możliwości posiadanego ciągnika.
Sprawdzanie używanego rozrzutnika
Sprawdzenie używanego rozrzutnika przy zakupie zaczyna się od układu przeniesienia napędu, a w szczególności od wału przegubowo-teleskopowego. Wały te są zazwyczaj stosunkowo długie i wyposażone w przegub szerokokątny. Ponieważ rozrzutniki są sprzężone na zaczep dolny ciągnika, dolne ramiona TUZ, jeśli nie są podniesione, mogą doprowadzić do wygięcia wału, co łatwo spostrzec po wgniecionej osłonie z tworzywa. Przed zakupem warto włączyć WOM i uruchomić rozrzutnik z pełną prędkością roboczą, aby sprawdzić jego poprawne działanie.
tags: #rozrzutnik #obornika #opis