Podłączanie rozrzutnika obornika do ciągnika oraz jego funkcjonalność

Współczesne gospodarstwa rolne nie mogą obejść się bez efektywnego i precyzyjnego rozrzucania obornika, które jest kluczowym elementem w procesie nawożenia gleby. Aby uzyskać optymalne rezultaty, warto zainwestować w odpowiedni sprzęt, jakim jest rozrzutnik obornika.

Podłączenie rozrzutnika do ciągnika

Zanim przystąpimy do podłączenia rozrzutnika obornika do ciągnika rolniczego, należy upewnić się, że wszystkie przyłącza (elektryczne, pneumatyczne, hydrauliczne) oraz zaczep w ciągniku są zgodne z wymaganiami producenta rozrzutnika oraz producenta ciągnika. Przed podjęciem próby połączenia rozrzutnika z ciągnikiem, konieczne jest sprawdzenie, czy urządzenie jest zahamowane hamulcem postojowym. Następnie należy ustawić dyszel rozrzutnika na odpowiedniej wysokości zaczepu transportowego ciągnika, przez wyregulowanie podpory dyszla. Kiedy dyszel zostanie dopasowany do wysokości zaczepu, można przystąpić do łączenia końcówki dyszla z właściwym zaczepem transportowym ciągnika. Po połączeniu dyszla z ciągnikiem, konieczne jest wyłączenie silnika oraz usunięcie kluczyka ze stacyjki. Następnie należy zamontować i zabezpieczyć przed wypadnięciem sworzeń zaczepowy lub sprawdzić zapięcie zaczepu automatycznego. Podsumowując, podłączenie rozrzutnika obornika do ciągnika rolniczego jest procesem, który wymaga dokładności i przestrzegania instrukcji obsługi.

Podłączanie przewodów hydraulicznych

Najprościej, bez dużej ingerencji w ciągnik, można podłączyć zasilanie i powrót z rozdzielacza do jednej pary szybkozłączy z tyłu. Daje to dwie sekcje sterowane dodatkowym rozdzielaczem. Jeżeli ciągnik ma tylko trzy wyjścia, można było wziąć rozdzielacz w opcji (np. w tytanie) i po problemie. Alternatywnie, jeden przewód można podłączyć do zasilania jednego z gniazd, a drugi przewód do wolnego spływu w ciągniku. W ten sposób olej się nie grzeje, a ciągnik ma trochę lżej, bo nie stawia takiego oporu. W rozrzutniku Metal-Fach 6 ton wychodzą cztery przewody - dwa od taśmy i dwa od zasuwy. Przewody od taśmy należy podłączyć pod sekcję zatrzaskową, a zasuwa pod drugą parę. Jeżeli tak jest podłączony, regulacja prędkości przesuwu taśmy może nie działać prawidłowo.

Przenośnik WOM i przekładnie

Dla rozrzutnika często potrzebny jest przekaźnik WOM ze sprzęgłem. W przypadku budowy stacjonarnego rozrzutnika z silnikiem 5,5kW (1400 obr/min) i dwoma taśmami, można zastosować koło pasowe o średnicy 100mm (na dwa paski) na wałek silnika. Jeżeli rozrzutnik przenosi około 2 ton na czterech łańcuchach, może być potrzebna dodatkowa przekładnia. Można rozważyć koła od kosiarki rotacyjnej, które są na cztery paski 13, co powinno wystarczyć. Lepszym rozwiązaniem jest jednak zabudowana przekładnia (skrzynia biegów) od samochodu, na przykład od Żuka, co pozwala na dobranie przełożenia w zależności od potrzeb. W tym przypadku paski powinny być typu 17, w liczbie dwóch sztuk. Przykładowe koło pasowe o średnicy 263mm może być użyte w celu sprawdzenia działania.

Rodzaje adapterów i ich zastosowanie

Rozrzutnik obornika staje się maszyną coraz bardziej uniwersalną. Obecnie służy nie tylko do nawożenia organicznego, ale także do wapnowania czy transportu materiałów objętościowych, np. zielonki z pola do silosu. Właściwy dobór kluczowego zespołu maszyny zapewni optymalny efekt pracy.

• Adaptery pionowe najlepiej sprawdzają się przy rozwożeniu obornika (4-walcowe niemal wyłącznie do tego typu nawozu).
• Adaptery poziome oraz bijakowe, wyposażone w tarcze rozrzucające, powstały głównie z myślą o wapnowaniu oraz nawożeniu innymi materiałami łatwo rozdrabniającymi się.

W przypadku nawozów o skrajnie różnych właściwościach fizycznych warto rozważyć zakup dwóch różnych adapterów - jednego do obornika, drugiego do wapna czy torfu.

Dodatkowe elementy wyposażenia rozrzutników

Zasuwa skrzyni

Coraz większa część rozrzutników obecnych na rynku już w standardzie wyposażona jest w zasuwę skrzyni, czyli unoszoną hydraulicznie ścianę, która oddziela przestrzeń ładunkową od adaptera. Ma ona na celu zapobieganie wydostawaniu się materiału ze skrzyni, co przeciwdziała zanieczyszczaniu drogi czy podwórka podczas transportu oraz opadaniu obornika na walce adaptera. Opadający w dużych ilościach obornik zalegający na walcach nie jest odpowiednio rozdrobniony, co dodatkowo prowadzi do zapychania się maszyn uprawowych.

Użycie samej zasuwy skrzyni również umożliwia wykorzystanie rozrzutnika jako przyczepy, ale nie zapewnia tak dużej pojemności skrzyni. Zasuwy nie należy mylić z przystawką objętościową - tylną burtą o wyprofilowanym kształcie, zwiększającą objętość skrzyni ładunkowej, montowaną w miejscu zdemontowanego adaptera rozrzucającego.

Dwubiegowa przekładnia napędu przenośnika podłogowego

Dodatkowym elementem wyposażenia przydatnym podczas prac transportowych jest dwubiegowa przekładnia napędu przenośnika podłogowego, która znacznie skraca czas wyładunku materiału. Nie każdy rozrzutnik ma przewidzianą taką opcję, ale nie każdy jej potrzebuje, jeśli maksymalna prędkość posuwu taśmy przy jednobiegowej przekładni jest wystarczająca.

Osłona adaptera i deflektory

Tylnej klapy nie należy mylić z osłoną adaptera pionowego. Osłona to element ochronny, opuszczany na walce adaptera jedynie na czas transportu i nie jest wykorzystywany podczas pracy. Deflektory przede wszystkim mają ograniczać szerokość rozrzutu, co jest przydatne podczas przejazdu roboczego na skraju pola. Dzięki nim możliwe jest osiągnięcie równomiernej i pełnej dawki nawozu aż do samej miedzy, a ich proekologiczne znaczenie jest premiowane przy obecnych naborach na dotacje na zakup maszyn rolniczych.

Sterownik lub komputer sterujący

Elementem wyposażenia rozrzutników, który w ostatnim czasie zyskuje na popularności, jest sterownik lub komputer sterujący. Funkcjonalność tego typu urządzeń jest różna. Komputer, który pozwala utrzymać określoną dawkę nawozu niezależnie od prędkości jazdy, nadzorować pracę maszyny oraz sterować funkcjami hydraulicznymi, to atrakcyjny element, za który wielu rolników skłonnych jest dopłacić od kilku do kilkunastu tysięcy złotych.

Przykładem jest rozrzutnik Deguillaume 9t, który posiada mały komputerek z czujnikiem zliczającym obroty wału ciągnącego łańcuchy. Na jeden kurs licznik dodaje +5 na wyświetlaczu, ma 3 przyciski: TOTAL, plus, minus. Po naciśnięciu TOTAL, liczba na wyświetlaczu zmienia się na taką, którą można regulować przyciskami plus i minus.

Inne elementy wyposażenia

Wśród pozostałych elementów wyposażenia, na które zwracają uwagę rolnicy, można wymienić choćby niestandardowe rozmiary ogumienia, dostosowane do warunków danego gospodarstwa. Szersze ogumienie lepiej zachowuje się na grząskim terenie, ale również w mniejszym stopniu niszczy strukturę gleby poprzez ugniatanie. Często wpływa także na wyższy komfort jazdy, choć pod tym względem znacznie większe znaczenie ma układ amortyzacji dyszla.

Ważnym elementem w niektórych rozrzutnikach jest synchronizator podnoszenia, czyli dwa koła zębate umieszczone od wewnętrznej strony burt na jednym wałku. Wałek z kołami znajduje się w górnej części rozrzutnika i współpracuje z klapą poprzez zamontowany do niej łańcuch.

tags: #rozrzutnik #polaczenie #z #ciagnikiem