W dobie rosnących cen nawozów mineralnych, coraz więcej gospodarstw rolnych decyduje się na wykorzystanie dostępnego na miejscu obornika jako pełnowartościowego nawozu organicznego. Rozrzutniki obornika pozostają podstawowym narzędziem do nawożenia naturalnego - są proste w obsłudze, uniwersalne i stosunkowo tanie w utrzymaniu. Rynek oferuje dziś bogatą gamę tych maszyn, od lekkich modeli jednoosiowych po duże, dwuosiowe konstrukcje z zaawansowaną elektroniką. Wybór odpowiedniego rozrzutnika to kluczowa decyzja, która powinna być podyktowana realnymi potrzebami gospodarstwa.
Jednym z często rozważanych dylematów jest wybór między rozrzutnikami takich marek jak Pronar czy Sipma. Poniżej przedstawiamy szczegółowe porównanie, koncentrując się na serii Pronar 161 i modelu Sipma Zefir 6t, uwzględniając wady i zalety obu rozwiązań.
Porównanie Rozrzutników: Pronar (seria 161) a Sipma Zefir 6t
Wybierając spośród tych dwóch, wielu użytkowników wskazuje na Pronar jako preferowany wybór. Poniżej przedstawiamy kluczowe różnice i argumenty przemawiające za każdą z marek.
Kluczowe Zalety Pronara nad Sipmą Zefir 6t
- Masa własna: Pronar jest dużo lżejszy, co może przekładać się na mniejsze zapotrzebowanie na moc ciągnika i lepszą manewrowość.
- Rozmiar kół: Pronar wyposażony jest w koła 38", podczas gdy w Sipmie zastosowano 34". Większe koła w Pronarze przyczyniają się do zmniejszenia oporów toczenia i lepszego pokonywania nierówności terenu.
- Wysokość załadunku: W Pronarze wysokość załadunku wynosi około 2,5 m, natomiast w Sipmie jest to 2,91 m. Niższa wysokość załadunku w Pronarze ułatwia napełnianie rozrzutnika za pomocą mini ładowarki lub małego ciągnika z ładowaczem czołowym.
- Objętość skrzyni: Pronar oferuje około 1 m³ większą objętość skrzyni, co zwiększa jego efektywność pracy poprzez redukcję liczby kursów.
Należy jednak pamiętać, że Pronar prawdopodobnie będzie droższy. Oprócz wymienionych różnic, wybór zależy także od indywidualnych oczekiwań i specyfiki gospodarstwa.
Doświadczenia Użytkowników z Rozrzutnikiem Pronar
Użytkownicy, którzy mieli styczność z rozrzutnikiem Pronar z serii 161 i Sipma Zefir 6t, wskazują na pewne obserwacje. Posiadacze Pronara zauważyli, że maszyna nie jest bez zarzutu - na początku, na małym posuwie taśma wcale nie ruszała, a z kolei po podkręceniu wywalała za szybko. Tego typu problemy mogą wymagać precyzyjnej regulacji lub serwisu, by zapewnić optymalną pracę urządzenia.
Rozrzutniki Obornika Pronar - Charakterystyka i Modele
Firma Pronar od lat rozwija segment rozrzutników obornika, wprowadzając kolejne generacje maszyn o zróżnicowanej ładowności i konstrukcji. Bogata oferta firmy umożliwia ich dopasowanie m.in. do areału gospodarstwa czy posiadanego już parku maszynowego. Wspólną cechą wszystkich rozrzutników Pronaru jest stabilna i zwarta konstrukcja, która znakomicie sprawdza się podczas eksploatacji.
Ogólne Cechy Konstrukcyjne Pronar
Mimo swojej niewielkiej masy, model N161 posiada solidną ramę oraz stosunkowo nisko zawieszoną skrzynię, co ułatwia załadunek. Modele takie jak N162/2 to typowe „średniaki” w ofercie producenta - kompaktowe jak na maszynę z adapterem pionowym, ale jednocześnie oferujące bardzo dobrą pojemność skrzyni i wysoką wydajność rozrzutu. Pionowe wirniki o dużej średnicy pozwalają na precyzyjne i równomierne rozrzucenie materiału nawet przy wyższej wilgotności nawozu.
Skrzynia Ładunkowa w Rozrzutnikach Pronar
Dla trwałości skrzyń ładunkowych bardzo duże znaczenie ma jakość i grubość zastosowanej do ich produkcji blachy. W przypadku maszyn Pronaru serii N ściany mają grubość 3 mm, a podłoga - 4 mm. W wąskoskrzyniowym modelu NV161, niezależnie od ładowności (która może wynosić od 6,75 do 14 t), zarówno podłoga, jak i ściany mają 4-milimetrowe blachy.
Kształt skrzyń ładunkowych rozrzutników jednoosiowych serii NV został tak dopasowany, że mieści się ona pomiędzy wysokimi kołami. Wąska i długa skrzynia dobrze współgra z dwuwalcowym adapterem rozrzutu i jest na tyle głęboka, aby osiągnąć dużą objętość. Umieszczenie platformy załadunkowej między kołami bezpośrednio nad osią daje dodatkowy pozytywny efekt w postaci obniżenia środka ciężkości oraz wysokości załadunku, co pozwala na wykorzystanie mini ładowarki lub małego ciągnika z ładowaczem czołowym.
Jednym z najważniejszych elementów wyposażenia skrzyni ładunkowej jest przenośnik łańcuchowy. W rozrzutnikach o średniej ładowności zwykle stosowany jest przenośnik podwójny, złożony z dwóch przenośników zajmujących połowę szerokości przestrzeni ładunkowej - na każdy z nich przypadają dwa łańcuchy połączone poprzecznymi listwami. Przenoszenie nawozu w skrzyni ładunkowej odbywa się za pomocą hydraulicznie napędzanego przenośnika podłogowego, którego posuw można płynnie regulować z kabiny ciągnika. Przenośnik podłogowy jest wyposażony w dwa łańcuchy o grubości ogniwa 14 mm z solidnymi listwami poprzecznymi.
Adaptery Rozrzucające w Maszynach Pronar
Kluczowym mechanizmem każdego rozrzutnika, wpływającym na jakość oraz wydajność pracy, jest adapter rozrzutu. W rozrzutnikach Pronaru serii NV walce poziome są wykorzystywane w połączeniu z tarczami rozrzucającymi, nie jako samodzielne elementy. Ich zadaniem jest rozluźnienie nawozu i podanie go na tarcze rozrzucające, co pozwala na stosowanie nie tylko obornika, ale też wapna, kompostu, czy pozostałości z biogazowni. Ogromną zaletą takiego zespołu rozrzucającego jest szerokość pracy, która dochodzi (w zależności od rodzaju nawożenia) nawet do 25 metrów.
Najpopularniejsze adaptery pionowe mogą mieć dwa lub cztery walce. Adapter czterowalcowy sprawdza się przy szerokopasmowym rozrzucaniu każdego rodzaju obornika, zwłaszcza z dużym udziałem słomy, choć gorzej radzi sobie z drobnym materiałem. Taka konstrukcja występuje m.in. w Pronarze N162/2.
W rozrzutnikach serii NV szczególną uwagę zwrócono na zabezpieczenie przewożonego materiału. Do tego celu służy zasuwa i osłony adaptera. Zasuwa ma postać płyty wsuwanej między walce adaptera a skrzynię ładunkową. Jej zadaniem jest zabezpieczenie adaptera przed naporem nawozu podczas transportu i uruchamiania walców, a także ochrona drogi przed zanieczyszczeniem wypadającym ładunkiem oraz ciągnika przed odpryskami.
Modele Serii Pronar NV161
W pierwszym kwartale 2016 roku Pronar wprowadził na rynek nowe rozrzutniki serii NV: PRONAR NV161/1 i PRONAR NV161/2. Ich ładowność wynosi odpowiednio 6 i 8 t. Nowe modele to kontynuacja serii maszyn NV, pozwalające nabywcy dobrać rozrzutnik o ładowności odpowiedniej do potrzeb swojego gospodarstwa. Rozrzutniki Pronaru wyróżnia bardzo duża uniwersalność, a w nowych modelach, podobnie jak w dwóch poprzednich maszynach serii NV, zamontowano skrzynie ładunkowe typu V.
Standardowym wyposażeniem PRONAR NV161/3 i PRONAR 161/4 są m.in.: amortyzowany dyszel, adapter z dwoma pionowymi walcami rozrzucającymi umożliwiającymi uzyskanie szerokości roboczej od 8 do 12 m oraz deflektor - osłona tylna adaptera. Osłona jest otwierana hydraulicznie na boki przez operatora z kabiny ciągnika i pozwala regulować szerokość strumienia rozrzucanego obornika, a także rozrzucania granicznego. Nowe rozrzutniki są maszynami jednoosiowymi przystosowanymi do pracy z WOM-em o prędkości 540 obr./min. Ładowność rozrzutnika PRONAR NV161/3 wynosi 10,2 tony, a PRONAR 161/4 - 12 ton. W tych modelach w standardowych wersjach montowane są koła z ogumieniem w rozmiarach odpowiednio: 18.4/38 i 23,1/26.
Kluczowe Aspekty Wyboru Rozrzutnika Obornika
Wybierając rozrzutnik obornika, warto dobrze przeanalizować realne potrzeby gospodarstwa. Solidny rozrzutnik, mimo pracy w niesprzyjającym środowisku, może posłużyć długie lata.
Trwałość i Konstrukcja
Jedną z kluczowych kwestii branych pod uwagę przy wyborze rozrzutnika jest jego trwałość. Wpływ na nią mają głównie podstawowe elementy takie, jak: rama, skrzynia ładunkowa i układ jezdny. Elementem scalającym rozrzutnik, tak jak większość maszyn, jest rama, wykonana zazwyczaj ze stalowych profili prostokątnych. Jej trwałość pozwala na ewentualny remont rozrzutnika i wymianę różnych części.
Nie wszystkie rozrzutniki posiadają ramę. W takim przypadku jej rolę przejmuje skrzynia ładunkowa, która pełni także funkcję nośną, dlatego musi być wykonana solidniej. Konstrukcja samonośna upraszcza budowę maszyny, a skrzynia ładunkowa znajduje się niżej, co poprawia stabilność i obniża krawędź załadunku. Solidne zabezpieczenie antykorozyjne, np. poprzez ocynk, ma duży wpływ na możliwość długiej eksploatacji maszyny.
Rodzaje Skrzyń Ładunkowych
Dostępne są dwa główne rodzaje skrzyń ładunkowych: tradycyjne, szerokie skrzynie oraz wąskie skrzynie. Szerokie skrzynie są bardziej uniwersalne, pozwalając na łatwiejsze zamienienie rozrzutnika w przyczepę objętościową, a w niektórych modelach umożliwiają otwieranie burt. Wąskie skrzynie, mimo niżej umieszczonej podłogi, mają często wyższą krawędź załadunku, ale ich kształt dobrze współgra z dwuwalcowymi adapterami i jest odpowiednio głęboki dla dużej objętości.
Skrzynie można też podzielić ze względu na typ budowy. Budowa skorupowa zapewnia większą wytrzymałość i szczelność, zmniejsza liczbę miejsc podatnych na korozję, co przekłada się na wysoką trwałość. Jej wadą jest mniejsza uniwersalność ze względu na utrudniony dostęp z boku. Skrzynia burtowa pozwala na bardziej różnorodne wykorzystanie rozrzutnika, np. z nadstawkami.
Układ Jezdny i Opony
Jednym z najważniejszych elementów jest układ jezdny. Na rynku obserwuje się tendencję do ograniczania liczby osi. Większość producentów oferuje rozrzutniki zarówno z tradycyjnym podwoziem typu tandem, jak i wersje jednoosiowe z dużymi kołami. Zaletą konstrukcji typu tandem jest niewielka średnica kół, które mogą zmieścić się pod skrzynią, nie ograniczając jej szerokości, oraz amortyzacja osi zapewniająca stabilność jazdy. W maszynach jednoosiowych producenci oferują zamiast tego amortyzowany dyszel. Rozrzutniki z pojedynczą osią nie mają problemu ze spychaniem ziemi podczas ostrych manewrów, co pozytywnie wpływa na ich trwałość. Dodatkowo, dzięki dużym kołom o mniejszych oporach toczenia, maszyny takie potrzebują o 10-15% mniej mocy niezbędnej do uciągu.
Technologie Rozrzutu i Opcje Dodatkowe
Skrzynie rozrzutników są opróżniane za pomocą przenośników łańcuchowo-listwowych, z napędem hydraulicznym i bezstopniową regulacją prędkości posuwu, co pozwala na precyzyjną regulację dawki nawożenia.
Jakość pracy rozrzutnika zależy głównie od adaptera rozrzutu. Obecnie najpopularniejsze są adaptery dwuwalcowe pionowe, idealnie współpracujące z wąskimi skrzyniami, oferujące szerokość roboczą około 10 m. Jeszcze większą szerokość rozrzutu (do ok. 24 m) mają adaptery hybrydowe, składające się z dwóch poziomych walców rozluźniających materiał i dwóch tarcz rozrzucających. Adaptery czterowalcowe polecane są do rozrzucania obornika, zwłaszcza z dużym udziałem słomy.
Bardzo funkcjonalnym elementem wyposażenia dodatkowego jest sterowana hydraulicznie zasuwa, która szczelnie zamyka skrzynię ładunkową podczas transportu nawozów organicznych. Zapobiega ona gubieniu przewożonego materiału oraz przeciążeniom układu napędowego adaptera, przyczyniając się do dłuższej eksploatacji maszyny.
Niektórzy producenci za dopłatą wyposażają swoje rozrzutniki w wagę i sterowanie elektroniczne, co pozwala m.in. na dokładniejsze dozowanie nawozu.
Podsumowanie Wyboru Maszyny dla Gospodarstwa
Wybór konkretnego modelu rozrzutnika zależy przede wszystkim od sposobu jego wykorzystania. Dla rolników, którzy pracują na areale do 50 ha i stosują obornik sezonowo, lepszym rozwiązaniem będzie maszyna o ładowności 4-8 ton, jednoosiowa, z prostym adapterem i hydraulicznym posuwem. Duża możliwość wyboru spośród wielu modeli rozrzutników Pronaru i różnorakie rozwiązania techniczne zastosowane w ich konstrukcji pozwalają na optymalne dopasowanie maszyny do potrzeb każdego gospodarstwa. Należy również pamiętać, że zakup nowego rozrzutnika obornika, w zależności od jego wyposażenia, to dodatkowe punkty przy ubieganiu się o dotacje unijne z działania PROW 2014-2020.
tags: #rozrzutnik #simpa #czy #pronar #161