Rozrzutnik obornika to maszyna rolnicza służąca do równomiernego rozprowadzania obornika (lub innych nawozów organicznych) na polu. Jest to istotne dla zrównoważonego rolnictwa, a przede wszystkim dla poprawy jakości gleby oraz zwiększania plonów.
Budowa rozrzutnika obornika
Na pierwszy rzut oka rozrzutnik obornika można pomylić z przyczepą, którą przyłącza się do ciągnika. Do najważniejszych jego części należy skrzynia załadunkowa przeznaczona na obornik. Ważne, aby była ona trwała oraz odporna na rdzę. Może ona mieć różną grubość, aż do 8 mm. Trzeba jednak pamiętać, że jeżeli będzie ona spora, przełoży się to na mniejszą ładowność skrzyni. Wewnątrz niej zlokalizowane są przenośniki łańcuchowe, zazwyczaj ustawione w dwóch rzędach, sterowane hydraulicznie.
Pojemność skrzyni załadunkowej
Pojemność skrzyni załadunkowej zależy od wielkości gospodarstwa. W przypadku mniejszych gospodarstw z powodzeniem wystarczy skrzynia o pojemności 6 m³, natomiast jeśli chodzi o duże gospodarstwa, powinna mieć ona ponad 12 m³. W gospodarstwach o średnim areale najlepiej jest, gdy pojemność wynosi około 8-12 m³.
Mechanizm podający
Mechanizm podający rozrzutnika składa się z instalacji hydraulicznej, łańcucha podłogowego, który jest napędzany za pomocą przekładni redukcyjnej połączonej z silnikiem hydraulicznym oraz regulatora natężenia przepływu oleju z pokrętłem. Instalacja hydrauliczna mechanizmu podającego służy do sterowania przenośnikiem podłogowym. Układ jest zasilany olejem z układu hydrauliki zewnętrznej ciągnika poprzez przewody hydrauliczne. Kierunek przesuwu przenośnika zależy od kierunku przepływu oleju hydraulicznego przez układ.
Jak działa rozrzutnik obornika?
Rozrzutnik obornika składa się zwykle z dwóch lub jednej osi z kołami. Kiedy maszyna działa, dochodzi do obracania się zespołu noży (adaptera) na odpowiednich wałkach, cięcia oraz rozrzucania nawozu. Takie działanie jest możliwe dzięki silnikowi hydraulicznemu oraz wałowi odbioru mocy. Następnie obornik przemieszcza się w kierunku zespołu rozrzucającego - umożliwia to zbudowana z listew napędzanych łańcuchem taśma (czasem składa się ona jednak z przesuwających się z podłogą ścianek).
Regulacja posuwu rozrzutnika
Sterowanie pracą przenośnika podłogowego odbywa się przy pomocy rozdzielacza w kabinie ciągnika. Zastosowanie takiego rozwiązania umożliwia szybką zmianę kierunku przesuwu oraz skraca czas reakcji.
Regulacja prędkości posuwu
Prędkość przesuwu przenośnika regulujemy pokrętłem regulatora przepływu, przeważnie w skali od 0 do 10. Przy nastawieniu na 0 podajnik nie pracuje.
Precyzyjne dostosowywanie prędkości podawania materiału
Hydrauliczne podajniki pozwalają na bardzo precyzyjne dostosowywanie prędkości podawania materiału. Operator może łatwo zmieniać ilość podawania obornika, co jest szczególnie przydatne przy różnorodnym materiale. Hydraulika zapewnia stabilność pracy maszyny nawet przy nierównych obciążeniach, co pozwala na równomierny rozrzut obornika.
Regulacja dawki nawożenia w rozrzutniku obornika
Jeśli chodzi o regulację rozrzutnika obornika z posuwem hydraulicznym, dawka, jaką możemy rozrzucić z jego pomocą, zależy od kilku czynników, takich jak:
- prędkość posuwu hydraulicznego
- szerokość robocza rozrzutnika
- prędkość jazdy ciągnika
- wysokość załadowanego obornika w skrzyni ładunkowej
Wpływ prędkości posuwu hydraulicznego
- Im szybszy posuw, tym większa ilość obornika trafia na wałki rozrzucające w krótszym czasie, co zwiększa dawkę.
- Im wolniejszy posuw, tym mniejsza dawka obornika rozrzucana jest na jednostkę powierzchni.
Wpływ szerokości roboczej rozrzutnika
Szerokość, na jaką wałki rozrzucające rozrzucają obornik, również wpływa na dawkę - przy większej szerokości warstwa obornika na jednostkę powierzchni będzie cieńsza.
Wpływ prędkości jazdy ciągnika
- Im wolniejsza prędkość jazdy ciągnika, tym większa dawka obornika trafia na daną powierzchnię, ponieważ większa ilość materiału jest rozrzucana na mniejszym obszarze.
- Im szybsza prędkość jazdy, tym dawka jest mniejsza, ponieważ maszyna przemieszcza się szybciej, a obornik rozrzucany jest na większy obszar.
Wpływ wysokości załadowanego obornika
Na dawkę nawożenia wpływ ma również wysokość załadowanego obornika w skrzyni ładunkowej. Należy dążyć do równomiernego rozmieszczenia ładunku na skrzyni ładunkowej, aby zapewnić optymalne rozrzucanie.
Testowanie i dostosowywanie ustawień
Po ustawieniu dawki należy przeprowadzić test próbny. W tym celu wybierz niewielką część pola, ustaw posuw hydrauliczny i prędkość jazdy, a następnie sprawdź rozrzuconą ilość obornika. Na tej podstawie można dostosować ustawienia.
Rozwiązywanie problemów z posuwem i napędem
W przypadku problemów z posuwem lub napędem rozrzutnika, szczególnie modeli takich jak Sipma 4t, często pojawiają się charakterystyczne objawy:
Trzeszczenie i zatrzymanie pracy
Gdy nałożono dużo obornika, zwłaszcza cięższego, i po przejechaniu około 10 metrów zaczyna strasznie trzeszczeć, rozrzutnik może przestać pracować, tzn. posuw się zatrzymuje, a adapter się nie kręci, wydając przy tym głośne zgrzyty. Łańcuchy od posuwu, mimo prawidłowego naciągnięcia, nie zawsze są przyczyną. Jeżeli napęd nie przechodzi na posuw i adapter, wina leży zazwyczaj w skrzyni lub sprzęgle. Przy cięższym towarze sprzęgło może przepuszczać.
ROZRZUTNIK obornika UNSINN z napędem na koła poprzez wałek WOM przyczepa rolnicza
Lokalizacja usterki
Podczas pracy wydaje się, że problem pochodzi z przodu maszyny, jednak po wysiadaniu i zatrzymaniu maszyny, trzeszczenie lokalizuje się gdzieś z tyłu, w okolicach skrzyni/sprzęgła.
Możliwe przyczyny
Częstą przyczyną takich problemów są luzy na łożyskach w przekładni oraz wydarte tryby na kole zębatym. Pod małym obciążeniem maszyna może pracować normalnie, ale przy większym obciążeniu pojawia się trzeszczenie. Inną przyczyną może być zbyt mocne napięcie taśm podających obornik. Jeżeli łańcuchy, zamiast się poluzować, jeszcze bardziej się napinają, może to prowadzić do ich zrywania lub spadania.
Rozwiązanie problemu z łańcuchem i zębatkami
W przypadku problemów z łańcuchem, który zrywa/spada i rwie się na zębatce, kluczowa jest osiowość współpracujących kół. Delikatne odchylenie ośki do tyłu, luz na łożysku lub delikatny skos w stosunku do trybów może być przyczyną. Rozwiązaniem jest wymiana łożysk, zastosowanie wzmocnionego łańcucha oraz sprawdzenie i ewentualne naprostowanie ośki.
Sterowanie zaworem elektrohydraulicznym
Do sterowania zaworem elektrohydraulicznym, który reguluje przepływ oleju i prędkość posuwu taśmy w rozrzutniku, potrzebne jest odpowiednie rozwiązanie. Celem jest ustawianie zaworu w różnych pozycjach (tak aby zawór sam nie powracał) i sterowanie prędkością posuwu taśmy.
Zastosowanie regulatora PWM
Proponowanym rozwiązaniem jest zastosowanie regulatora PWM (Pulse-Width Modulation). Musi to być specjalny zawór, który umożliwi płynną regulację przepływu oleju, do czego niezbędny jest odpowiedni sterownik. W dyskusjach często pojawiają się konkretne modele regulatorów PWM, jednak ważne jest, aby upewnić się, że regulator obsługuje odpowiednie natężenie prądu. Na przykład, regulator o maksymalnym prądzie 2A może okazać się niewystarczający, dlatego należy szukać modeli obsługujących wyższe prądy, uwzględniając kwestie bezpieczeństwa i kompatybilności regulatorów z zaworami.
tags: #rozrzutnik #sipma #regulacja #posowu