Wybór odpowiedniej sadzarki do ziemniaków jest kluczowy dla efektywności uprawy, zwłaszcza w obliczu zmieniających się kierunków użytkowania ziemniaków i rosnącego zapotrzebowania na precyzyjny sprzęt. Mimo że powierzchnia uprawy ziemniaków w ostatnich latach znacznie zmalała, rynek oferuje szeroki wybór maszyn, od prostych konstrukcji po zaawansowane technologicznie rozwiązania. Firma Akpil z Pilzna jest jednym z producentów oferujących różnorodne modele sadzarek, które odpowiadają na potrzeby zarówno małych, jak i dużych gospodarstw.
Rodzaje sadzarek i ich ewolucja
Na rynku nie spotyka się już dziś popularnych niegdyś sadzarek z mechanizmem tarczowo-chwytakowym. Obecnie najprostsze urządzenia, takie jak dwurzędowa sadzarka Bometu z Węgrowa, umieszczają bulwy w ziemi za pomocą czerpaków przytwierdzonych na przenośnikach łańcuchowych. Są one przeznaczone raczej dla mniejszych i średnich gospodarstw, z tradycyjnym rozstawem rzędów 62,5 cm (możliwość regulacji w pozycjach 62,5 lub 67,5 cm).
Zbiornik na sadzeniaki w tego typu sadzarkach może zmieścić maksymalnie około 180 kg bulw. Zespół wysadzający napędzają metalowe koła jezdne, których średnicę można zmieniać, co wpływa na gęstość sadzenia. Czynność ta okazuje się jednak dosyć czasochłonna, a liczba przełożeń ogranicza się do trzech. Głębokość sadzenia jest regulowana przez ustawienie redlic. Za sadzarką umieszczone są trzy płużki obsypujące, które jednocześnie formują redliny.
Podobne sadzarki znajdują się w ofercie Pol-Mot Tur z Biedaszek Małych. Wszystkie są dwurzędowe, z możliwością sadzenia ziemniaków w rzędzie co 29, 32 lub 35 cm. Dodatkowo mogą być wyposażone w podsiewacz nawozowy o ładowności 50 litrów. Mechanizm wysiewający napędza przekładnia łańcuchowa od osi koła jezdnego, która ma również możliwość regulacji wysiewanego granulatu. Nawóz jest doprowadzany do powierzchni ziemi plastikowymi przewodami umieszczonymi przed każdą z dwóch redlic.
Sadzarki Akpil - model Planter
Akpil z Pilzna oferuje sadzarkę o nazwie Planter. Niedawno urządzenie przeszło modyfikację i pojawiła się wersja z gumowymi kołami napędowymi (pozostałe mają metalowe). W tej wersji zmiany gęstości sadzenia dokonuje się za pomocą przekładni łańcuchowej w zakresie 33, 37 lub 40 cm. W opcji istnieje możliwość wyposażenia w kubki wysadzające, wtedy gęstość ustawia się dodatkowo w pozycji 22, 25 lub 27 cm. Producent deklaruje, że jest także możliwość doboru przełożeń według indywidualnych potrzeb.
W zależności od technologii uprawy kupujący wybiera urządzenie z tradycyjnym rozstawem rzędów 62,5-67 cm lub szerszym 70-75 cm. Zbiornik może mieć pojemność 180 kg lub ponad dwukrotnie większą - 300 kg. Jako dodatkowe wyposażenie do wyboru jest m.in. podsiewacz nawozów i małe miseczki (czerpaki) oraz gumowe przysłony, które zabezpieczają przed uszkodzeniami mechanicznymi podczas sadzenia bulw o mniejszych średnicach.
Wyzwania w użytkowaniu sadzarek łańcuchowych
Doświadczenia użytkowników wskazują, że praca z sadzarkami łańcuchowymi, szczególnie gdy zbiornik jest pełen, może być problematyczna. Ciężko na łańcuchy, co potrafi doprowadzić do tego, że maszyna wali po 3 sadzeniaki i miażdży je, ponieważ nie mieszczą się do wlotu rynny. Takie sytuacje skłaniają do wybrania części ziemniaków ze zbiornika, aby uniknąć miażdżenia. Praca ta, choć wciągająca i hipnotyzująca, wymaga uwagi, zwłaszcza gdy sadzi się świeżo pokrojone ziemniaki. Często przy użyciu dwuosobowego "ciapka" (małego ciągnika) potrzebna jest dodatkowa osoba z tyłu do strącania ziemniaków z kubełków, co bywa nawet tragicznie, jeśli chodzi o wydajność i precyzję.
Sadzarki taśmowo-czerpakowe: Nowoczesne rozwiązania
Bardziej zaawansowanymi konstrukcjami, ale jednocześnie droższymi, są sadzarki z mechanizmem wysadzającym taśmowo-czerpakowym. W odróżnieniu od sadzarek łańcuchowo-czerpakowych, łańcuch jest zastąpiony podwójnym szeregiem taśmy z przytwierdzonymi do niej czerpakami z wymiennymi wkładkami. Takie rozwiązanie umożliwia wyższą prędkość roboczą i, co bardzo istotne, uszkodzenia bulw są minimalne.
Rodzina sadzarek Kora firmy Unia Brzeg
Kora to nazwa rodziny sadzarek do ziemniaków produkowanych przez Unię Brzeg. Dwurzędowa Kora dostępna jest w dwóch wersjach: o maksymalnej szerokości roboczej 1,5 m z regulowanym rozstawem międzyrzędzi 70-75 cm i 1,8 m z rozstawem międzyrzędzi wynoszącym 90 cm. W zbiorniku pierwszej zmieści się około 400 kg ziemniaków, drugiej - około 450 kg. Do przykrycia bulw ziemią, podobnie jak w pozostałych modelach, służą tarcze obsypujące umieszczone z tyłu urządzenia. Wszystkie modele mają możliwość regulacji głębokości sadzenia w zakresie od 4 do 12 cm.
Jeżeli ktoś ma zamiar sadzić ziemniaki podkiełkowane, powinien wyposażyć urządzenie w specjalne dodatki, tj. boczne podesty na skrzynki i ruchome podłoże zbiornika. Blacha jest wprawiana w ruch wibracyjny małym silnikiem elektrycznym zasilanym z gniazda 12 V ciągnika. Kora 4 ma kółka kopiujące przy każdej z redlic i znaczniki. Dostępna jest w wersji z szerokością międzyrzędzi 75 i 90 cm. Zbiornik na sadzeniaki z szerokością 75 cm mieści około 840 kg, z szerokością 90 cm - 900 kg. W modelu 4H, zależnie od szerokości międzyrzędzi, zbiornik ma pojemność 1 lub 1,2 t, a wysokość jego położenia reguluje się hydraulicznie. Najbardziej wydajną sadzarką z rodziny Kora jest wersja 4HP (półzawieszana), do której zbiornika, opuszczanego hydraulicznie, potrzeba aż 2-2,2 t bulw.
Sadzarki firmy Remprodex i Grimme
Duży wybór sprzętu do uprawy ziemniaków, w tym sadzarek, ma firma Remprodex z Człuchowa. W ofercie są urządzenia dwu- i czterorzędowe, ze zbiornikiem sztywnym i uchylnym. Model S-211/1 Super posiada duży, uchylany hydraulicznie kosz, do którego można załadować około 1,5 t sadzeniaków. Na uwagę zasługuje szeroki zakres regulacji rozstawu międzyrzędzi w maszynach, który można zmienić między 62,5 cm a 75 cm. Regulacja głębokości sadzenia pozwala na umieszczenie bulw na głębokości 5-12 cm, a gęstość sadzenia można ustawić w zakresie 17-40 cm (15 pozycji).
Niewielkie, bo dwurzędowe, ale także 4-, 6-, a nawet 8-rzędowe sadzarki do ziemniaków produkuje firma Grimme. Sadzarki oznaczono symbolem GL i dwucyfrową liczbą, w której druga oznacza liczbę rzędów, np. GL 32 dla sadzarki dwurzędowej, GL 36 - sześciorzędowej. Występują one w kilku seriach różniących się m.in. wyposażeniem.
John Deere 8230 i Horsch Tiger 3 AS – sprawdzone maszyny w gospodarstwie Spichlerz Jaskóły
Zapotrzebowanie na moc i wyposażenie dodatkowe
Zapotrzebowanie na moc sadzarek taśmowo-czerpakowych jest zdecydowanie większe niż w niewielkich sadzarkach łańcuchowo-czerpakowych. Na przykład Kora 2 wymaga ciągnika o mocy 50-60 KM, a Kora 4 - od 75 do 90 KM, w zależności od wyposażenia.
Zaprawianie ziemniaków podczas sadzenia
Zaprawianie ziemniaków może być skuteczne nie tylko w zwalczaniu rizoktoniozy, ale także w ograniczeniu bytowania drutowców, mątwika czy stonki. Dzisiaj na rynku są specjalne zaprawiarki, które można zamontować na sadzarce. Takie urządzenie produkuje na zamówienie firma Aporo z Poznania. Na zbiorniku sadzarki umieszcza się zbiornik na ciecz roboczą (50 l), która zostaje sprężona, a następnie przewodami jest podawana do dysz z bardzo oszczędnymi rozpylaczami pełnostożkowymi skierowanymi na przesuwające się pojedyncze bulwy w koszyczkach. Pełen zbiornik cieczy z zaprawą wystarcza na posadzenie około 1,5-2 ha ziemniaków.
Ciekawą propozycją jest pianowa zaprawiarka produkowana przez firmę Jacka Krasuckiego ze Strzelec Opolskich. Urządzenie pasuje do większości sadzarek, jest niedrogie, proste w montażu i obsłudze. Na koszu zasypowym umieszcza się zbiornik z cieczą roboczą o pojemności 20 l, do którego dodatkowo wlewa się środek pianotwórczy. Urządzenie jest zasilane z układu pneumatycznego ciągnika. Sprężone powietrze, którego ciśnienie ustala się manometrem z zaworem regulacyjnym, powoduje wytwarzanie się piany w wytwornicy i wraz z zaprawą trafia do kosza zasypowego w miejsce, gdzie bulwy pobierane są przez czerpaki.
Sadzarka TORNADO PLANT marki Akpil
Sadzarka TORNADO PLANT marki Akpil to automatyczna sadzarka, która wyróżnia się swoją wydajnością i niezawodnością. Wyposażona jest w agregat sadzeniowy 4-rzędowy oraz bronę wirnikową o szerokości 3,0 m. Posiada zbiornik hydrauliczny o pojemności 2250 kg oraz mechaniczny podwójny wstrząsacz taśmy z regulacją częstotliwości działania. Napinacz taśmy zapewnia precyzyjne sadzenie, a talerze obsypujące o średnicy 470 mm zapewniają równomierne przykrycie sadzeniaków. Sadzarka wyposażona jest w 4 koła jezdne (napędowe) - 7.00×12. Może być wyposażona w zaprawiarkę 1 x 80L z regulacją.
Dla zainteresowanych nabyciem maszyn rolniczych, w tym sadzarek Akpil, oferowany jest pełen zakres usług związanych z bieżącymi naprawami, diagnostyką i przeglądami.