Wybór odpowiedniej sadzarki do ziemniaków to kluczowa decyzja dla każdego rolnika, mająca wpływ na efektywność sadzenia i późniejszy plon. Na rynku dostępnych jest wiele modeli, a użytkownicy dzielą się swoimi doświadczeniami i spostrzeżeniami, które mogą pomóc w podjęciu świadomej decyzji.
Porównanie popularnych modeli sadzarek
Użytkownicy mieli okazję testować różne typy sadzarek, w tym tarczowe czeskie, czerpakowe Bometu oraz Remprodex S 211 z czerpakami na pasach. Poniżej przedstawiono szczegółowe opinie na temat tych maszyn.
Czeska sadzarka tarczowa
- Zalety: Dobrze sprawdza się, gdy jest nowa. Cena za używany model może wynosić około 1000 zł.
- Wady:
- Po dłuższym użytkowaniu sadzarka łapie ziemniaki i wozi je, co wymaga ręcznego zrzucania.
- Maksymalny rozstaw rządków wynosi 70 cm, choć po niewielkich przeróbkach można uzyskać 75 cm.
- Posiada niewiele możliwości regulacji gęstości sadzenia (około 3).
- W przypadku ziemniaków z kłami, kły odpadają i blokują pracę maszyny, wymagając ręcznego usuwania zanieczyszczeń.
- Często łapie po dwie mniejsze bulwy, a duże ziemniaki niszczy.
- Nie nadaje się do sadzenia podkiełkowanych ziemniaków.
- Wysoko umieszczony wsyp ziemniaków utrudnia załadunek z worków leżących na ziemi.
- Napęd na jedno koło może powodować zapadanie się w ziemię i niespełnianie funkcji.
- Produkowane w Polsce egzemplarze bywają niższej jakości niż oryginalne czeskie, a te drugie są trudno dostępne na rynku wtórnym.
Sadzarki czerpakowe (Akpil, Bomet i inne)
Modele takie jak Akpil czy Bomet są sadzarkami czerpakowymi, które również posiadają swoje specyficzne cechy.
- Zalety:
- Niewielka waga sadzarki.
- Niski kosz ułatwia załadunek.
- Możliwość zamontowania dozownika do nawozu.
- Napęd na dwa koła zapewnia pewność, że nie będzie dziur w rządkach.
- Cena używanej sadzarki jest przystępna, np. około 700 zł za mało używany model.
- Wady:
- Mały zbiornik (opcja większego zbiornika jest dostępna, ale wiąże się z dodatkowymi kosztami).
- Ziemniaki są dosyć mocno naruszane, ponieważ czerpaki biegną niemal przez środek zbiornika.
- Możliwość zamówienia sadzarki z redlinami na 75 cm.
- Sadzenie podkiełkowanych ziemniaków jest możliwe, ale wymaga ręcznego układania bulw na czerpaki przez dwie osoby, co jest bardzo czasochłonne na dużych powierzchniach.
- Tylko trzy gęstości sadzenia.
Sadzarka Remprodex S 211 (starsze modele z kołami metalowymi)
Model Remprodex S 211, szczególnie starsze wersje z metalowymi kołami, cieszy się uznaniem wśród użytkowników.
- Zalety:
- Dokładność sadzenia i brak niszczenia ziemniaków.
- Możliwość sadzenia podkiełkowanych ziemniaków.
- Redliny do 75 cm.
- Kosz na średniej wysokości.
- Napęd na dwa koła.
- Dziewięć opcji gęstości sadzenia.
- Jakość sadzenia oceniana jest jako znacznie lepsza niż w przypadku wcześniej opisanych modeli.
- Dostępne na rynku wtórnym w cenie około 2 tys. zł.
- Wady:
- Jest dosyć ciężka; ciągnik C-330 może mieć problemy z pełnym zbiornikiem.
- Nowe modele, choć posiadają dodatkowe funkcje, są znacznie droższe (około 13 tys. zł).
Użytkownicy często polecają Remprodex S 211 ze względu na stosunek ceny do jakości i precyzji sadzenia. Sadzarki Gruse, podobne do Remprodexu, również są uważane za dobre, jednak ich koszt używanych egzemplarzy jest wyższy (około 4 tys. zł).

Aspekty techniczne sadzenia ziemniaków
Oprócz wyboru samej sadzarki, kluczowe jest zrozumienie wpływu rozstawu rzędów, wielkości sadzeniaka i gęstości sadzenia na plon.
Rozstaw rzędów i gęstość sadzenia
Niektórzy błędnie zakładają, że mniejszy rozstaw rzędów prowadzi do większego plonu. Ważniejsza jest jednak obsada roślin na metr kwadratowy lub hektar. Tak jak w przypadku zbóż, gdzie nadmierne zagęszczenie nie zwiększa plonu, tak i w ziemniakach liczy się optymalna liczba łodyg na hektar, niezależnie od rozstawu rzędów (62,5 cm, 75 cm czy 90 cm).
Technika sadzenia, uwzględniająca rozstawę rzędów i gęstość, ma ogromny wpływ na strukturę, jakość i wielkość plonu. Struktura plonu odnosi się do udziału bulw o różnej wielkości, co jest głównym czynnikiem jakościowym dla każdego kierunku użytkowania ziemniaków. Ekonomiczna efektywność produkcji zależy od wysokości plonu handlowego, czyli bulw o wymaganych rozmiarach.
Precyzyjne określenie liczby łodyg na 1 ha
Bardzo istotnym elementem technologii produkcji ziemniaków jest precyzyjne określenie ilości łodyg na 1 ha. Zależy ona od wielkości sadzeniaków, gęstości sadzenia i właściwości odmianowych. Znajomość tych czynników umożliwia zaplanowanie architektury łanu.
Istnieje ścisła zależność między wielkością sadzeniaka a ilością oczek i wyrastających z nich łodyg. Większy sadzeniak wytwarza więcej oczek i więcej z nich kiełkuje. Plon i jego struktura zależą wyłącznie od zagęszczenia pędów, niezależnie od tego, czy zagęszczenie uzyskano przez sadzenie bulw małych, średnich czy dużych.
Dysponując sadzeniakami określonej wielkości, można wyliczyć, ile łodyg wyrośnie z jednej rośliny, co pozwala dokładnie zaplanować pożądaną liczbę pędów na jednostce powierzchni dla określonego kierunku produkcji.
Sadzenie ziemniaków jadalnych – relacja ze Szkotowa #ziemniaki2022
Zalecane zagęszczenie pędów dla różnych kierunków użytkowania ziemniaka
- Ziemniaki na frytki: około 100 tys. pędów na 1 ha.
- Ziemniaki na chipsy i jadalne: 200 tys. pędów na 1 ha.
- Ziemniaki skrobiowe i sadzeniaki: 300 tys. pędów na 1 ha.
- Ziemniaki wczesne (zbierane po osiągnięciu pełnej dojrzałości): najwyższy plon przy zagęszczeniu 200 tys. łodyg na 1 ha.
- Ziemniaki wczesne (na najwcześniejszy zbiór): ekonomiczne uzasadnienie ma zastosowanie zagęszczenia 400 - 500 tys. łodyg na 1 ha, pomimo znacznie większej masy wysadzanych sadzeniaków.
Wzór na obliczenie gęstości sadzenia
Aby obliczyć gęstość sadzenia w rzędach w zależności od wielkości sadzeniaków dla uzyskania założonej liczby łodyg na 1 ha, służy poniższy wzór:
G = (10 000 m2 * Lp) / (Zlp * Rm)
- G - zalecana gęstość sadzenia (m)
- Lp - liczba pędów wyrastająca z wysadzanej bulwy sadzeniaka (szt.)
- Zlp - zalecana liczba pędów dla danego kierunku produkcji (tys. szt. na 1 ha)
- Rm - rozstawa rzędów (m)
Przy każdym kierunku użytkowym mniejszą masę sadzeniaków wysadzimy, jeżeli do sadzenia użyjemy sadzeniaki mniejsze. Uzasadnione jest używanie do sadzenia bulw mniejszych, ponieważ wysadzanie bulw większych nie daje wymiernych korzyści w plonie i jego strukturze. Jednak planując najwcześniejsze terminy zbioru ziemniaków uprawianych na zbiór w niepełnej dojrzałości, nie należy wysadzać sadzeniaków małych o średnicy poniżej 5 cm, gdyż wschodzą one później w stosunku do bulw większych.
Wskazówki przy zakupie sadzarki
Przy wyborze sadzarki, szczególnie modeli takich jak Remprodex S 211, należy zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów:
- Liczba ustawień gęstości sadzenia: Jeśli sadzarka posiada tylko trzy ustawienia, może to być niewystarczające.
- Precyzja wysadzania: Sadzarka nie może brać po kilka sadzeniaków, ponieważ cała obsada się rozjedzie.
- Stan techniczny: Sprawdzić zużycie czerpaków, pasów i mechanizmów napędowych.
- Regulacja rozstawu: Upewnić się, że sadzarka pozwala na dostosowanie rozstawu rzędów do potrzeb uprawy (np. 70 cm, 75 cm).

Dyskusje i problemy użytkowników
Problemy z mechanizmem wysypu
Użytkownicy często napotykają problemy z mechanizmem wysypu, szczególnie w starszych modelach. Na przykład, w sadzarkach typu Anna, wał napędowy wraz ze sprzęgłem wysypu mogą wymagać wymiany. Problemy obejmują luzowanie się wałka, zużycie koła zębatego sprzęgła oraz brak odpowiednich łożysk.
W przypadku Remprodexu, zapychający się mechanizm wysypu można poprawić, wykonując nowe zastawki gumowe z grubszej gumy. To rozwiązanie pozwoliło poprawić jakość sadzenia.
Regulacja rozstawu rzędów
Zmiana rozstawu rzędów z 67,5 cm na 70 cm w sadzarce Remprodex wymaga nie tylko rozszerzenia tylnych redlic, ale również dostosowania przednich. Przednie redlice są połączone z zasobnikiem, co może sprawiać trudności w ich poszerzeniu. Warto skonsultować się z instrukcją napraw lub doświadczonym mechanikiem.
Pytania o konkretne modele i ustawienia
- Sadzarka S-204: Użytkownicy pytają, czy warto zainteresować się tym modelem, czy szukać czegoś innego.
- Sadzarka "Bartochowianka": Poszukiwane są opinie na temat tej automatycznej sadzarki, popularnej w okolicach Sieradza.
- Remprodex S211/1: Pytania dotyczą rozstawów między sadzeniakami oraz ustawienia na 29 cm (po trzy zębatki z przodu i z tyłu). Użytkownicy pytają również o katalog części do modeli S211/1 lub S211.
- Sadzarki 4-rzędowe: Dyskusja dotyczy porównania sadzarek z podnoszonym na siłowniki zbiornikiem między wersjami 2-kołowymi a 4-kołowymi. Zakłada się, że wersja 4-kołowa mniej obciąża ciągnik i sadzarkę, oraz zmniejsza ugniatanie pola.
- Sadzarka Akpil: Użytkownicy szukają informacji o ustawieniach dziur w sadzarce Akpil do wysadzania ziemniaków.
- Sadzarki Nobels: Dostępne są dwurzędowe sadzarki angielskiej firmy Nobels, pierwotnie przeznaczone do sadzenia cebul kwiatowych (mieczyków), ale z powodzeniem mogą być używane do ziemniaków. Są one dokładne, z redlinami co 70-75 cm i dużym zbiornikiem.
- Sadzarki Gruse: Poszukiwane są tablice wysadzenia ziemniaków do dwurzędowej sadzarki Gruse.
- Wybór nowej sadzarki MR: Użytkownicy poszukują rekomendacji nowej sadzarki do 2-4 ha, jako zamiennik wysłużonej czeskiej, z możliwością zamontowania zaprawiarki.
- Sadzarki 4-rzędowe na 15 ha: Poszukiwana jest 4-rzędowa sadzarka (75 cm) w rozsądnej cenie (około 10 tys. zł) na kilkanaście hektarów, która będzie agregowana z głęboszem, broną aktywną lub solo (ciągnik 150 KM), bez zaprawiarki. Rozważane są również modele VLK 18-19.
Kopanie ziemniaków a rozstaw redlin
Pojawiają się pytania, czy sadząc ziemniaki co 75 cm, będzie można je kopać kopaczką, której lemiesz ma rozstaw +/- 75 cm, bez uszkadzania bulw, biorąc pod uwagę, że redliny są szersze niż przy rozstawie 67,5 cm.
Problemy z hydrauliką ciągnika
W przypadku agregacji sadzarki z aktywnym agregatem na przednim TUZ, użytkownicy doświadczają problemów z grzejącym się olejem hydraulicznym. Nawet wyłączanie hydrauliki na chwilę nie zawsze rozwiązuje problem całkowicie.
Zakup części zamiennych
Użytkownicy dzielą się informacjami o zakupie pasów transmisyjnych (np. 210x22 cm) oraz alternatywnych źródłach zaopatrzenia w części zamienne, takich jak agroma czy lokalne składy, gdzie można znaleźć pasy o szerokości 20 cm w przystępnych cenach. Wiercenie otworów w takich pasach może być trudne, a niektórzy polecają użycie wybijaka do wiercenia.
