Ciągniki Same Roller oraz bliźniacze modele Lamborghini Lampo to maszyny, które zyskały uznanie wielu rolników dzięki swoim atutom, takim jak niewielkie gabaryty, ekonomiczne silniki, doskonała zwrotność oraz przyzwoity komfort pracy. Są to uniwersalne ciągniki z napędem na obie osie, o mocy 50-70 KM, idealnie sprawdzające się jako maszyny pomocnicze w średnich lub dużych gospodarstwach, a nierzadko pełniące rolę głównego „konia pociągowego” na kilkunastu hektarach. Szczególnie dobrze radzą sobie w uprawach warzywniczych i sadowniczych, co sprawia, że szybko znajdują nowych nabywców na rynku wtórnym.
Historia i dostępność na rynku
Do tej samej rodziny co Lampo i Roller należy także Deutz Fahr Agroplus, w modelach 60 i 70 (o mocy odpowiednio 60 i 70 KM). Modele te oferowały większe możliwości konfiguracji, ale były droższe w zakupie, co przekłada się na ich mniejszą dostępność na rynku wtórnym. Często Agroplusy pojawiają się jako maszyny z importu z dużą liczbą przepracowanych godzin, nierzadko bez instalacji pneumatycznej w standardowym wyposażeniu, którą prawie zawsze posiadają krajowe modele.
W naszym porównaniu skupiamy się na dwóch pierwszych generacjach ciągników Roller i Lampo z lat 2000-2007, które były bardzo często kupowane u krajowych dealerów. Przedstawiciele Grupy SDF w Polsce podają, że w latach 2000-2007 sprzedano ponad 2 tys. ciągników z serii Roller i Lampo w Polsce.
Obecnie ceny używanych modeli z pierwszych lat produkcji (2000-2004) oscylują w granicach 60 tys. zł brutto, natomiast zmodernizowane ciągniki z roczników 2005-2007 kosztują zwykle około 80 tys. zł brutto.
Dane Techniczne SAME Roller 60 DT
Ogólne dane o ciągniku
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Marka (producent) | SAME |
| Model ciągnika | SAME Roller 60 DT |
| Maksymalna moc (KM / kW) | 59.84 KM (44 kW) |
| Obroty znamionowe | 2350 obr./min. |
| Pojemność zbiornika paliwa | 53 l. |
| Lata produkcji | b.d. |
| Kabina z systemem ROPS | Nie |
Silnik
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Rodzaj paliwa | Olej napędowy (diesel) |
| Producent silnika | Same |
| Typ silnika | Same 1000.3 A |
| Rodzaj silnika | Diesel (silnik wysokoprężny) |
| Pojemność silnika | 3 l. |
| Liczba cylindrów | 3 |
| Filtr powietrza | suchy, z czujnikiem zanieczyszczenia |
| Turbosprężarka | Nie |
| Chłodzenie | b.d. (w modelach 2000-2004 powietrzem, od 2005 r. cieczą) |
Układ napędowy i przekładnia
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Napęd | 2WD (w zależności od wersji) |
| Dodatkowe cechy napędu | napęd na jedną oś |
| Układ kierowniczy | drążkowy |
| Liczba biegów do przodu | 12 / 24 |
| Liczba biegów do tyłu | 12 |
| Skrzynia synchroniczna | b.d. (najczęściej 4-biegowe w modelach chłodzonych powietrzem, 5-biegowe w chłodzonych cieczą) |
| Przekładnia PowerShift | Nie |
| Przekładnia z mechanizmem nawrotnym (PowerShuttle) | Nie (rewers w pełni mechaniczny) |
Wymiary
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Ciężar | od 3090 kg (w zależności od wersji) |
| Ciężar z kabiną | 3090 kg |
| Długość | 3240 mm |
| Wysokość | 2500 mm |
| Szerokość | 1640-2040 mm |
| Prześwit | 380 mm |
| Rozstaw kół z przodu | od 1340 mm do 1740 mm |
| Rozstaw kół z tyłu | od 1300 mm do 1700 mm |
| Dop. masa całkowita przyczepy bez hamulca | 1500 kg |
| Największy dopuszczalny nacisk na oś | 9 (Fc - klasa uciągu) kN |
Ewolucja konstrukcji: generacje Roller i Lampo
W skład serii Roller i Lampo z lat produkcji 2001-2004 wchodziły trzy modele: 50, 60 i 70, których oznaczenia liczbowe odpowiadały maksymalnym mocom silników. Te ciągniki były montowane w Polsce. W latach 2005-2007 zastąpiły je dwa modele: 55W i 70W o mocach 55 i 70 KM, produkowane już we Włoszech.
Różnice w chłodzeniu silnika
Istotna różnica między ciągnikami z początkowych i późniejszych lat produkcji tkwi w sposobie chłodzenia jednostki napędowej. Silniki z lat 2000-2004 są chłodzone powietrzem, natomiast egzemplarze produkowane od 2005 roku są chłodzone cieczą. Obie generacje silników wyposażono w układ wtryskowy zasilany tradycyjną pompą rotacyjną, co czyni je mniej wrażliwymi na jakość paliwa w stosunku do systemów common rail, a ich ewentualna naprawa jest tańsza i prostsza. Oba typy silników cieszą się dobrą opinią wśród rolników ze względu na wysoką niezawodność. Sterowanie pracą silnika, zarówno chłodzonego powietrzem, jak i cieczą, odbywa się w pełni mechanicznie.
Niskie zużycie paliwa
Ciągniki te są również bardzo chwalone za niskie zużycie paliwa, które użytkownicy porównują do osiągnięć popularnego Ursusa C-360. Jacek Nowiński, użytkownik ciągnika Same Roller 55W z 2005 roku, twierdzi, że przy rozsiewaczu nawozów i opryskiwaczu spalanie potrafi wynieść sporo poniżej 3 litrów na hektar.
Układ przeniesienia napędu
Skrzynie biegów
- W modelach chłodzonych powietrzem najczęściej stosowano synchronizowane skrzynie 4-biegowe, wyposażone w 12 przełożeń do przodu i 12 do tyłu, zgrupowane w 3 zakresach pracy („żółw”, „zając” i superreduktor, czyli „biegi pełzające” pozwalające na jazdę z prędkością już od 0,28 km/h). Maksymalna prędkość wynosiła do 40 km/h. Opcjonalna skrzynia 4-biegowa z 24 przełożeniami do przodu i 12 do tyłu była rzadziej spotykana.
- Czterobiegowa skrzynia miała jednak pewne wady. Waldemar Wojciechowski, właściciel Lamborghini Lampo 60 z 2004 roku, zauważa, że „wyraźnie brakuje mocy podczas szybkiej jazdy na przykład z obciążoną przyczepą. Różnica pomiędzy 3. a 4. biegiem jest zbyt duża, ciągnik odczuwa każdą, nawet najmniejszą górkę i często jest wymagane zredukowanie z 4. do 3. biegu. Jednakże w pracach polowych zakresy przełożeń są dobrze dobrane i umożliwiają wydajną pracę”. W 70-konnych maszynach problem ten był mniej odczuwalny ze względu na większą moc.
- W modelach chłodzonych cieczą, produkowanych od 2005 roku, zastosowano skrzynię 5-biegową z 20 przełożeniami do przodu i 10 do tyłu, dostępnymi w dwóch zakresach. Dzięki pięciu biegom wyeliminowano niedogodności związane z zestopniowaniem, a ciągniki dużo lepiej radzą sobie na drodze przy większych prędkościach.
Rewers i reduktor
Zwolennicy prostych rozwiązań docenią fakt, że rewers w obu generacjach tych niewielkich traktorów jest w pełni mechaniczny. Dźwignia została ulokowana z prawej strony operatora, w sąsiedztwie dźwigni zmiany biegów, a jego obsługa jest dość komfortowa. Choć przy częstych pracach z ładowaczem nie jest to rozwiązanie idealne, użytkownicy nie narzekają na nie. Co ciekawe, na jednej dźwigni z rewersem znajduje się także jednostopniowy, mechaniczny reduktor. Aby zredukować lub zwiększyć prędkość, dźwignię przesuwa się do fotela lub odsuwa od niego w bok (pozycje „żółw” i „zając”).
Układ hydrauliczny
- Układ hydrauliczny pierwszej generacji modeli Lampo/Roller z lat 2001-2004 zasilany jest pompą o wydajności 35 l/min (opcjonalnie dostępna była pompa o wydajności 45 l/min). Udźwig tylnego TUZ sięga 2900 kg.
- W modelach z lat 2005-2007 zamontowano wydajniejszą pompę o wydatku 42 l/min, a możliwości udźwigu tylnego podnośnika wzrosły do 3000 kg. Wartości te są w zupełności wystarczające do sprawnej pracy z maszynami dedykowanymi dla tej klasy ciągników.
Kabina i komfort pracy
Kabiny ciągników Same Roller i Lamborghini Lampo może nie porażają wielkością i przestronnością, ale jak twierdzą sami użytkownicy, praca w nich jest naprawdę przyjemna. Przyczyniają się do tego ergonomiczne rozmieszczenie dźwigni sterujących i wygodna pozycja za kierownicą, której kąt można regulować. Standardem jest fotel na zawieszeniu mechanicznym firmy Grammer, zapewniający dobry komfort pracy, jednak jego wadą jest dość szybko zużywające się obicie, co sprawia, że wiele używanych modeli ma już wymienione fotele.
Elementy sterowania
- W traktorach z silnikami chłodzonymi powietrzem załączanie WOM (niezależny 540 i 1000 obr./min) i przedniego napędu odbywa się w pełni mechanicznie za pomocą dźwigni umieszczonych w kabinie po lewej stronie operatora. Blokadę mechanizmu różnicowego tylnej osi włącza się za pomocą pedału umieszczonego w podłodze.
- Zmodernizowane modele od 2005 roku mają już elektrohydrauliczne załączanie WOM (niezależny 540, 540 Eco i 1000 obr./min) oraz elektrycznie obsługiwaną (za pomocą przycisków) blokadę przedniego napędu i mechanizmu różnicowego, które znajdują się na prawej konsoli obsługowej, poniżej dźwigni gazu ręcznego.
Klimatyzacja
Pewnym minusem jest brak klimatyzacji w modelach z pierwszych lat produkcji. Niekiedy można ją spotkać dopiero w maszynach II generacji (od 2005 roku), jednak ma ona formę charakterystycznego „grzybka” i wystaje ponad kabinę o dobre 20 cm, co może przeszkadzać podczas pracy w niskich zabudowaniach.
Ciagnik SAME z 1984r w nowej udoskonalonej wersji z systemem prowadzenia GEOMATE
Na co zwrócić uwagę przy zakupie używanego ciągnika?
Stan przedniego mostu
Oglądając ciągniki Lamborghini Lampo i Same Roller, baczną uwagę trzeba zwrócić na stan przedniego mostu. Wiele z tych modeli pracuje z ładowaczami czołowymi (wysokość ciągnika wynosząca 250 cm pozwala na wjazd do niskich budynków), do czego nadają się bardzo dobrze, i przy prawidłowej eksploatacji nie sprawiają problemów. Prawidłowa eksploatacja oznacza odpowiednie wybalastowanie ciągnika, czyli pracę z odpowiednim obciążnikiem z tyłu, aby na przednią oś nie działały zbyt duże obciążenia statyczne i dynamiczne. Niestety, użytkownicy nie zawsze stosują się do tej zasady, co może przysporzyć użytkownikowi, jak również przyszłemu nabywcy niepotrzebnych kosztów.
Aby zdiagnozować stan przedniej osi, pracownicy serwisów sugerują upuszczenie odrobiny oleju z przedniego mostu. Jeśli w oleju znajdą się opiłki metalu, może to sugerować mocne zużycie elementów przeniesienia napędu i poważne usterki w układzie, co będzie wymagało interwencji mechanika. Innym sposobem jest delikatne uniesienie przodu ciągnika i sprawdzenie luzu na sworzniu głównym oraz przy kołach. Remont tego elementu zawieszenia może wiązać się ze znaczącymi kosztami. Na przykład, wałek atakujący z kołem talerzowym kosztuje od 2100 do 2700 zł, do tego dochodzi wymiana tulejki (400-500 zł). Czopy przy zwrotnicach, które często ulegają uszkodzeniu, wraz z łożyskami i uszczelnieniami kosztują od 600 do 700 zł za sztukę (są cztery sztuki - po dwie na koło).
Sprzęgło
Kolejnym elementem, na który należy zwrócić uwagę, jest stan sprzęgła. W modelach chłodzonych powietrzem stosowane jest sprzęgło dwustopniowe, które wymaga okresowej regulacji. Natomiast w modelach chłodzonych cieczą producent montował sprzęgła główne samoregulujące, a sprzęgło WOM pracuje w kąpieli olejowej i właściwie nigdy nie wymaga wymiany.
Z rozmów z rolnikami wynika, że wymiana sprzęgieł głównych jest konieczna zwykle co 2 do 2,5 tys. godzin (liczniki pracy maszyn wskazują w godzinach, a nie motogodzinach), choć czasem może to być dłużej w zależności od warunków pracy. Kupując używany ciągnik, należy liczyć się z możliwością konieczności wymiany tego elementu w niedługim czasie.
Części zamienne
Większe i mniejsze części nadwozia zazwyczaj można dostać tylko w autoryzowanych serwisach za niemałe pieniądze, co w ogólnym rozrachunku podniesie cenę ciągnika. W przypadku nadwozia spory koszt może wygenerować wymiana elementów wykonanych z tworzywa sztucznego.
Podsumowanie
Ciągniki Lamborghini Lampo i Same Roller I i II generacji zdobyły uznanie wielu rolników, o czym świadczy duża liczba sprzedanych egzemplarzy. Prosta i przemyślana budowa maszyn gwarantuje im wysoką niezawodność i trwałość. Ciągniki te pojawiają się dosyć często w ofertach sprzedaży, ale bardzo szybko też z nich znikają, co świadczy o renomie, jaką sobie wyrobiły. W większości są to maszyny z rynku krajowego, które w dużej części są mniej wyeksploatowane niż takie same ciągniki importowane z Zachodu w niewiele niższych cenach.