Schemat i Serwis Układu Hydraulicznego Ciągnika Ursus 914

Wstęp do Układu Hydraulicznego Ciągnika Ursus 914

Układ hydrauliczny w ciągnikach, w tym w modelach Ursus 914, odgrywa kluczową rolę w przenoszeniu energii poprzez ciecz, którą w maszynach rolniczych jest olej. Ciągniki z serii Ursus C-385, do której należy model 914, były przełomem w mechanizacji rolnictwa w Polsce. Ich układy hydrauliczne, choć z czasem modyfikowane, opierają się na podobnych zasadach działania, co pozwala na skuteczną diagnostykę i naprawę.

Sercem układu hydraulicznego w ciągnikach Ursus jest pompa hydrauliczna. Dla każdego typu C-385, w tym 914, pasuje ta sama pompa o wydajności 42 l/min. Zapewnia ona zasilanie głównie dla trójpunktowego układu zawieszenia, który służy do agregowania maszyn i urządzeń rolniczych zawieszanych na ciągniku. Układ oleju w ciągniku jest bardzo ważny, ponieważ zapewnia bezpieczną pracę w trudnych polowych warunkach.

Najczęstsze Problemy i Diagnostyka Układu Podnośnika

Typowe problemy z układem hydraulicznym mogą pojawić się nagle, np. podczas pracy na polu, gdy dojdzie do pęknięcia węża od tłoka wspomagającego. Taka awaria może spowodować wyciek dużej ilości oleju i w konsekwencji problemy z podnoszeniem. Nawet po wymianie węża i dolaniu oleju do przekładni, podnośnik może nadal nie działać, co wskazuje na poważniejsze uszkodzenia.

W przypadku problemów z podnoszeniem należy sprawdzić filtry oleju oraz działanie pompy hydraulicznej. Nowa pompa, choćby wymieniona niedawno, nie gwarantuje sprawnego działania całego układu, jeśli inne jego elementy są uszkodzone. Jeśli olej dochodzi do tłoka, ale podnośnik nie chce dalej unieść maszyny, a zewnętrzna hydraulika (np. do wywrotu przyczepy) działa bez zarzutu, problem często leży w rozdzielaczu podnośnika lub zaworach.

Kolejny raz okazuje się, że trzeba usilnie zwracać uwagę na jakość i czystość oleju. Dowodzą tego kłopoty jednego z rolników obsługujących Ursusa 914. Zdenerwowany operator ratował się poprzez pobijanie śruby regulacyjnej wysokości podnoszenia. Musiał za każdym razem odkręcać zaślepkę z tyłu pokrywy pompy podnośnika, co podczas pracy powoduje nie tylko uszkodzenie śruby, ale i stratę czasu.

Nie trzeba było większej diagnozy, aby stwierdzić, że przyczyną zacinania się rozdzielacza hydraulicznego jest obecność zanieczyszczeń w oleju hydraulicznym. Po takim traktowaniu na listwach tego precyzyjnego podzespołu pojawiły się rysy, co uniemożliwiło jego dalszą bezawaryjną pracę. Konieczna stała się wymiana rozdzielacza.

Demontaż i Naprawa Podnośnika Hydraulicznego

Demontaż Pokrywy Podnośnika i Rozdzielacza

Rozdzielacz hydrauliki podnośnika umieszczony jest tuż pod pokrywą podnośnika hydraulicznego, zatem koniecznym staje się jej zdemontowanie. W tym celu należy także zdemontować fotel i przewody elektryczne oraz odkręcić przewody od hydrauliki prowadzące olej m.in. do załączania wałka WOM. Pokrywa wykonana jest z ciężkiego, żeliwnego odlewu i nie jest łatwo ją ręcznie wyciągnąć, szczególnie kiedy nie zdejmujemy kabiny. Aby sobie to ułatwić, można skorzystać ze specjalistycznych narzędzi lub pomocy. Po położeniu pokrywy na stole demontujemy rozdzielacz, odłączając poszczególne cięgna oraz przewody hydrauliczne. Ponadto musimy odkręcić śruby mocujące rozdzielacz do pokrywy podnośnika.

Weryfikacja i Wymiana Rozdzielacza, Cylindra i Tłoka

Z uwagi na silne zabrudzenie oleju i dłuższe użytkowanie podnośnika, rozdzielacz należało wymienić. Po wyjęciu pokrywy podnośnika z ciągnika, warto poza rozdzielaczem zdemontować cylinder i tłok siłownika. Zanieczyszczenia, które uszkodziły rozdzielacz, mogły podobnie wpłynąć na manszety na tłoku podnośnika (pierwotnie wykonane z gumy). Jeśli wymagają wymiany, zaleca się zastosowanie pierścieni uszczelniających wykonanych z silikonu, które mają zdecydowanie dłuższą żywotność.

Aby sprawdzić stan manszetów i tłoka podnośnika, trzeba zdemontować cały cylinder. Główki śrub mocowania cylindra siłownika podnośnika znajdują się po zewnętrznej stronie pokrywy (od góry, pod siedziskiem operatora). Należy także odkręcić zewnętrzny rozdzielacz oraz odchodzące od niego przewody, doprowadzające olej pod ciśnieniem do szybkozłączy. Po odkręceniu trzech śrub i zewnętrznego rozdzielacza z przewodami hydraulicznymi, delikatnie wyciągamy cylinder, zwracając uwagę na metalową kostkę, stanowiącą blokadę przeciw przemieszczaniu się cylindra. Wewnątrz niego pracuje tłok podnośnika. Pod tłokiem znajduje się rodzaj korbowodu, czyli dźwigni powodującej przesuwanie się podnośnika do góry w momencie przesuwu tłoka w cylindrze pod wpływem ciśnienia oleju. Aby wyjąć cylinder, musimy wepchnąć tłok do końca w położenie opuszczonego podnośnika. Wtedy dźwignia łącząca cięgna traktora z tłokiem pozwoli na wyjęcie cylindra.

Po demontażu cylindra musimy wyjąć tłok. Dla mniej obeznanych z mechaniką może to stanowić niemałą zagadkę, gdyż nie ma tam żadnego dostępu z boku. Wystarczy jednak użyć elastycznego przewodu i sprężonego powietrza. Jak się okazało, manszety na tłoku nadawały się wyłącznie do wymiany. Dłuższe użytkowanie podnośnika z wytartymi, przekręconymi i uszkodzonymi uszczelniaczami tłoka nie miałoby sensu, ponieważ znaczna ilość oleju prawdopodobnie wracałaby z powrotem do obwodu, zamiast pracować, naciskając na tłok podnośnika.

Montaż Nowych Uszczelnień i Tłoka

Nowe manszety zakładamy tak, aby ich rowki znalazły się od strony wpływającego oleju, co powoduje, że olej wpływa w rowki, rozszerzając je i uszczelniając cylinder podczas pracy. Po wymianie manszetów i metalowego pierścienia uszczelniającego (zawsze wymieniamy całe komplety!), trzeba z powrotem wcisnąć tłok do środka cylindra. Nie jest to łatwe, gdyż nowe uszczelniacze znacznie odstają od tłoka, a cylinder nie posiada natoczonego wejścia.

Praktyczną radą jest wykorzystanie tulei cylindra silnika Ursusa C-360, która ma bardzo zbliżoną średnicę do średnicy tłoka cylindra podnośnika traktora U-914. Tuleja silnikowa posiada nadtoczenie, które pozwala na stopniowe wprowadzanie tłoka wraz z pierścieniami, delikatnie je naprowadzając, ściskając i nie powodując zadarcia manszetów. Kiedy wsuniemy tłok do odcinka pomocniczej tulei cylindrowej, wystarczy lekko wystawić główkę tłoka, aby trafić nim w tuleję podnośnika. Potem, zestawiając dokładnie tuleje ponad sobą, wsuwamy bez problemu tłok z manszetami do cylindra podnośnika. Po zamontowaniu tłoka możemy składać poszczególne elementy i przykręcać je do pokrywy podnośnika.

Usprawnienie Podnośnika: Montaż Dodatkowych Siłowników Wspomagających

Ciężkie ciągniki Ursus nie słyną ze zbyt silnego podnośnika. Jest to stwierdzenie, które można zastosować do wszystkich Ursusów. Mimo wieku i standardowo słabego podnośnika, 914-tka nadaje się jeszcze do obracalnej trójki lub mniejszego agregatu uprawowego. Jednak do sprzęgania z agregatami uprawowo-siewnymi nie jest polecana, choć po pewnych modyfikacjach może je podnieść. Często jednak prowadzi to do przeważania traktora i podnoszenia przedniej osi, a nawet uszkodzeń skrzyń biegów czy pęknięć tylnych mostów od zbyt dużych naprężeń.

Jedną z możliwości poprawienia sprawności podnośnika starego Ursusa jest dołożenie tzw. siłownika wspomagającego. Jednak jednostronne działanie zwiększonej siły na jedno ramię podnośnika może z czasem powodować większe wypracowanie i przeciążenie osi górnych ramion podnośnika. Dlatego lepiej jest założyć od razu dwa siłowniki. Dzięki nim zyskamy znacznie większe możliwości podnoszenia maszyn oraz mniejsze zużycie pompy, która w standardowej kompletacji, bez siłowników wspomagających, musi tłoczyć olej pod zwiększonym ciśnieniem.

Przygotowanie do Montażu Siłowników

Po zamontowaniu pokrywy podnośnika z powrotem, należy uwzględnić wprowadzane zmiany konstrukcyjne, czyli dodatkowe siłowniki. Musimy założyć dodatkowe przewody, doprowadzające olej pod ciśnieniem z rozdzielacza oraz na końcu przewodu założyć trójnik. Niektóre wersje ciągników ciężkich Ursus posiadały już przygotowane sworznie przyspawane do tylnej ramy podnośnika, na których można zamocować wspomniane siłowniki. Jeśli traktor posiadał tylko jeden taki fabrycznie przygotowany sworzeń, drugi należało dorobić.

Mechanicy w tym celu musieli zdemontować tylną część podnośnika, na której opierają się siłowniki wspomagające oraz mocowane są zaczepy i sworznie łącznika górnego. Ponadto odkręcić należało metalowe ograniczniki ruchu dolnych ramion. Po demontażu tego elementu trzeba było wykonać metalową kostkę z otworem, którą należy dospawać do płyty zaczepowej, dokładnie po przeciwnej stronie mocowania fabrycznego. Następnie dotoczono - z twardej stali - sworzeń mocujący siłownik. Dokładne wykonanie sworznia z małym luzem montażowym nie wymaga późniejszego spawania i zabezpieczania sworznia; jest on wbijany młotkiem i sam na pewno się z mocowania nie wysunie. Po dospawaniu wspornika i zamocowaniu sworznia dla dodatkowego siłownika, można zamontować tylną płytę podnośnika z powrotem do tylnego mostu. Po dokręceniu tylnej płyty do obudowy mostu można zakładać siłowniki.

Instalacja Siłowników i Przewodów Hydraulicznych

Trzeba zwrócić uwagę, aby dobrać właściwe przewody giętkie doprowadzające olej pod ciśnieniem do siłowników. Kiedy będą o małej średnicy, podnośnik może reagować zbyt wolno, a pompa będzie pracowała pod zwiększonym obciążeniem. Kupując przewody, warto wybrać te, które będą miały fabrycznie wykonane wygięcia, tuż przy wlocie oleju do siłownika, kierujące przewody ku górze. Dzięki temu ułatwimy sobie wyprowadzenie węży hydraulicznych do góry, co oszczędzi czasu. Ponadto przewód idący ku górze, dzięki odpowiedniemu kształtowi, nie będzie tak podatny na pękanie i otarcia przez pracujący siłownik i ramiona podnośnika. Węże odprowadzające olej są dokręcane w dolnej części siłowników. Ich końce wchodzące do pokrywy podnośnika, mogą być mocowane nawet na opaski zaciskowe, ponieważ powracający olej z siłownika nie ma dużego ciśnienia.

Należy pamiętać, że w miejscu korka (tam, gdzie jest dojście do regulacji wysokości podnoszenia) musimy wkręcić łącznik (trójnik), ponieważ mamy dwa przewody powrotne (po jednym z każdego siłownika). Ponadto dochodzi tam gruby, stalowy przewód powrotu z szybkozłącza hydrauliki zewnętrznej. Dodatkowego przewodu, a właściwie końcówki, wymaga wychodzący stalowy przewód z przedniego rozdzielacza. Po zamontowaniu siłowników można zainstalować przewody doprowadzające i odprowadzające olej. Trzeba dokładnie sprawdzić miedziane podkładki, a najlepiej założyć nowe, gdyż od tego zależy szczelność układu. Na cięgnach podnośnika można już montować dolne ramiona podnośnika.

Naprawa Uszkodzonych Ramion Podnośnika

Podczas montażu zauważone zostały znaczne uszkodzenia jednego z dolnych ramion, które miało uszkodzone mocowanie przegubu kulowego. Ponadto część ramienia mocująca je do tylnego mostu była ukruszona. Wyraźnie było widać, że musiał się tam dostać podczas pracy jakiś kamień albo inny twardy przedmiot. Podczas podnoszenia ramion element ten wykruszył spory kawałek mocującego przegub ramienia metalu. W takiej sytuacji należało ramię naprawić. Nie poleca się napraw polegających na obspawywaniu kuli drutem, ponieważ prędzej czy później kończy się to wyrwaniem przegubu. Mechanicy jedynie doraźnie dospawali dotoczony specjalnie wycinek pierścienia, dokładnie opasający przegub, jednak dokładna naprawa powinna polegać na obcięciu uszkodzonych końcówek ramion i dospawaniu nowych (są dostępne w handlu).

Podstawowe Zasady Działania Układu Hydraulicznego Ursusa

Hydraulika to nic innego jak przenoszenie energii poprzez ciecz, którą w przypadku ciągników i maszyn rolniczych jest olej. Pompa podnośnika (w standardowej wersji Ursusa C-330 o wydajności 18 dm³/min, dostępne są również wzmocnione nawet do 32 dm³/min, w C-385/914 jest to 42 l/min) zasysa olej ze skrzyni biegów i tylnego mostu (pełniących rolę zbiorników oleju) przez filtr ssawny i tłoczy do rozdzielacza podnośnika. Stamtąd olej może być skierowany do siłownika hydraulicznego (np. o średnicy 70 mm i skoku 150 mm) lub do rozdzielacza obwodu zewnętrznego. Pompa zabezpieczona jest przed przeciążeniem zaworem bezpieczeństwa o ciśnieniu otwarcia 13,5 MPa.

W układzie podnoszenia wyróżniamy następujące położenia:

• Podnoszenie: W tym położeniu cały olej z pompy kierowany jest do siłownika podnośnika, co powoduje podnoszenie maszyny. Obwód zewnętrzny jest odcięty od dopływu i odpływu oleju.
• Stop (pozycja neutralna): W tym położeniu olej przepływa przez rozdzielacz podnośnika do rozdzielacza siłowników zewnętrznych i jeżeli on również znajduje się w położeniu neutralnym, to spływa do zbiornika (układ z otwartym przepływem w położeniu neutralnym).

Standardowy układ podnoszenia nie posiadał urządzeń do automatycznej regulacji pracy narzędzia, jednak często opracowywano takie rozwiązania w celu ułatwienia pracy. Sterowanie obwodem zewnętrznym jest możliwe przy ustawieniu rozdzielacza podnośnika w położeniu stop i opuszczanie. Obwód hydrauliki zewnętrznej może być wykonany z jedno- lub dwusekcyjnym rozdzielaczem siłowników zewnętrznych i dwoma lub czterema szybkozłączami. Tradycyjny rozdzielacz dobrej jakości (np. Archimedes, Hydrotor) to koszt około 700 zł. Ważne jest, aby dbać o czystość oleju, gdyż zanieczyszczenia są najczęstszą przyczyną awarii precyzyjnych elementów hydrauliki.

tags: #schemat #hydrauliczny #ciagnik #ursus #914