Wybór odpowiedniego siewnika do istniejącego opryskiwacza jest kluczowy dla efektywności prac polowych, zwłaszcza gdy planuje się stosowanie ścieżek technologicznych. Ścieżki technologiczne to stałe przejazdy, po których poruszają się maszyny rolnicze podczas wykonywania zabiegów ochrony roślin oraz nawożenia. Ich odległość od siebie odpowiada szerokości belki roboczej opryskiwacza oraz szerokości równomiernego rozrzucenia nawozu przez rozsiewacz.
Podstawy Tworzenia Ścieżek Technologicznych
Główna zasada dopasowania maszyn do prac polowych opiera się na zależnościach matematycznych, które gwarantują płynność i precyzję wykonywanych zabiegów. W kontekście siewnika i opryskiwacza, idealne dopasowanie szerokości roboczych pozwala na efektywne tworzenie ścieżek technologicznych. Podstawową zasadą jest, aby szerokość robocza siewnika była wielokrotnością szerokości roboczej opryskiwacza, lub odwrotnie.
Aby poprawnie zaplanować ścieżki technologiczne, kluczowe jest dostosowanie ich rozstawu do szerokości roboczej używanego sprzętu: siewnika, opryskiwacza oraz rozsiewacza. Ścieżki technologiczne zakładane są w połowie szerokości roboczej opryskiwacza i rozsiewacza.
Szerokość belki opryskiwacza musi być wielokrotnością szerokości siewnika, żeby nie powstały obszary nieochronione, a cała plantacja była równomiernie nawożona.
Dopasowanie Szerokości Maszyn
Zasada dopasowania maszyn do prac polowych polega na tym, aby szerokość robocza narzędzi była wzajemnie wielokrotnością lub aby jedna była wielokrotnością drugiej.
Dopasowanie do opryskiwacza 12-metrowego
Posiadając opryskiwacz o szerokości roboczej 12 metrów, należy dobrać siewnik w taki sposób, aby jego szerokość była dzielnikiem 12 lub wielokrotnością, która łatwo wpisuje się w 12 metrów. Idealnie pasujące szerokości siewnika to te, które są dzielnikami 12, takie jak 1m, 2m, 3m, 4m, 6m, 12m. Pozwala to na łatwe zaplanowanie przejazdów i ścieżek technologicznych.
- Siewnik 3-metrowy: Stosunek wynosi 12/3 = 4. Oznacza to, że cztery przejazdy siewnika pokryją szerokość opryskiwacza. Tworzenie ścieżek technologicznych w tym układzie wymaga precyzyjnego planowania. Można zastosować zasadę, że co czwarty przejazd jest przejazdem ścieżkowym, co oznacza, że ścieżka powstanie po czterech przejazdach siewnikiem. Alternatywnie, można rozważyć modyfikację opryskiwacza, np. przez zatkanie lub likwidację końcowych dysz, co zmniejszyłoby jego efektywną szerokość roboczą do 9 metrów (12m - 3m = 9m). Wówczas siewnik 3-metrowy pasowałby idealnie, gdyż 9/3 = 3. W takim przypadku ścieżki technologiczne byłyby tworzone co trzeci przejazd siewnika. Jeśli chcemy stosować ścieżki technologiczne, możemy wykonać 3 lub 5 przejazdów siewnikiem. W przypadku 3 przejazdów, środkowy przejazd jest przeznaczony na ścieżki (3m + 3m + 3m = 9m efektywnej szerokości, z 3m na ścieżkę). W przypadku 5 przejazdów, środkowy przejazd również jest przeznaczony na ścieżki (5 * 3m = 15m, z 3m na ścieżkę środkową).
- Siewnik 2,4-metrowy: Siewnik o szerokości 2,4 metra również może być stosowany z opryskiwaczem 12-metrowym. Stosunek wynosi 12/2,4 = 5. W tym przypadku można wykonać pięć przejazdów siewnikiem, a środkowy przejazd może być przeznaczony na ścieżki technologiczne. Takie rozwiązanie pozwala na zachowanie precyzji i unikanie nakładania się pasów roboczych.
- Siewnik 4-metrowy: Siewnik o szerokości 4 metrów również jest dobrym wyborem, gdyż 12/4 = 3. Trzy przejazdy siewnika idealnie pokryją szerokość opryskiwacza. Ścieżki technologiczne można wówczas tworzyć co trzeci przejazd.
Dopasowanie do opryskiwacza 10-metrowego
Dla opryskiwacza 10-metrowego, siewnik 2,5-metrowy będzie wymagał 4 przejazdów (10/2,5 = 4), gdzie jeden z nich będzie ścieżką. W przypadku 5 przejazdów, środkowy przejazd jest ścieżką.
Dopasowanie do opryskiwacza 15-metrowego
W przypadku belki o szerokości 15 metrów, szerokość siewnika powinna być 3 metry (3m x 5 = 15m). Dla siewnika 3-metrowego, optymalna byłaby belka rozsiewacza o szerokości 15 metrów, która również pozwala na tworzenie ścieżek.
Dopasowanie do opryskiwacza 21-metrowego
Dla opryskiwacza o szerokości roboczej 21 metrów, optymalne szerokości siewnika to te, które są dzielnikami tej wartości, np. 3 metry lub 7 metrów. Przy zastosowaniu siewnika 3-metrowego, opryskiwacz wykonałby 7 przejazdów (21/3=7). Należy pamiętać, że wraz ze zwiększeniem szerokości belki opryskiwacza rośnie jego masa ze względu na znaczną pojemność zbiornika na ciecz. Wprowadzenie takiej maszyny na pole wymaga odpowiednio szerokiego ogumienia, choć wąskie koła mogą zminimalizować ugniatanie gleby, zwłaszcza przy precyzyjnym stosowaniu ścieżek technologicznych.
Dopasowanie do opryskiwacza 36-metrowego
Inaczej wygląda sytuacja z belką o szerokości 36 metrów, tutaj siewnik może mieć szerokość 3, 4, 6, a nawet 9 metrów.
Metody Tworzenia Ścieżek Technologicznych
Ręczne tworzenie ścieżek w siewniku
Ścieżki można wyznaczać praktycznie w każdym siewniku, nawet jeżeli maszyna nie ma w tym celu zaimplementowanych żadnych fabrycznych rozwiązań. Przygotowanie ścieżek technologicznych jest w takiej sytuacji związane z wyłączeniem wysypu ziarna do konkretnych lejków. Wszystkie ustawienia siewnika trzeba wprowadzać ręcznie i modyfikować je co każdy przejazd, jednak samo tworzenie ścieżek technologicznych jest jak najbardziej wykonalne. Niezależnie czy posiadamy starszy siewnik 3m czy innej szerokości, z pomocą odpowiednich narzędzi i obliczeń możemy wykonać ścieżki równie precyzyjnie, jak zrobi to nowoczesna maszyna. Szerokość robocza siewnika nie ma tu żadnego znaczenia, ponieważ istotne jest jedynie odpowiednie rozłożenie nasion na powierzchni pola. Proces siewu trzeba jednak kontrolować bardzo dokładnie, dlatego przydatna będzie pomoc drugiej osoby. Przed rozpoczęciem prac warto wykonać kilka przejazdów testowych, co dodatkowo ułatwi odpowiednie przygotowanie siewnika.
Fabryczne rozwiązania i automatyzacja
Siewnik 3m, czyli taki w którym szerokość robocza wynosi dokładnie trzy metry, często umożliwia znaczenie ścieżek z wykorzystaniem fabrycznych rozwiązań. Wykonanie ścieżek technologicznych uzyskuje się poprzez wprowadzenie stosownych nastaw, które należy wykonać z użyciem odpowiednich narzędzi. Ponieważ różne maszyny mogą mieć nieco inne sposoby ich wprowadzania, ustawienia siewnika 3m najlepiej wykonać z pomocą instrukcji użytkowania. Proces siewu jest następnie prowadzony w taki sposób, że co określoną odległość ziarno nie jest wysiewane, dzięki czemu tworzy się pas, po którym może przejechać koło ciągnika.
Nowoczesne siewniki wyposażone są w system zamykania odpowiednich wylotów nasion oraz w licznik przejazdów. Wtedy na komputerze sterującym ustawia się odpowiednią liczbę uniesień siewnika, po której powinien on załączyć blokadę. Powstają w ten sposób pasy nieobsiane, które wyznaczają ślady przejazdu dla ciągnika podczas ochrony chemicznej albo nawożenia.
Wykorzystanie technologii GPS
Zakładanie ścieżek za pomocą GPS jest prostsze i bardziej niezawodne niż robienie tego bez tych urządzeń. Przy użyciu systemu nawigacyjnego siew odbywa się w sposób niezależny i nie musi być w jednakowej linii do późniejszych przejazdów opryskiwacza.
Nowoczesne rozsiewacze nawozów, wyposażone w zaawansowany system sterowania GPS z RTK, gwarantują wysoką precyzję aplikacji nawozów, eliminując błędy i optymalizując wykorzystanie zasobów. Takie rozwiązania definiują nowe standardy w precyzyjnym nawożeniu.
Jak działa GPS? 📡 Sekrety technologii, która prowadzi nas codziennie
Planowanie i Precyzja w Tworzeniu Ścieżek
Określenie szerokości ścieżek technologicznych to bardzo ważny proces, podczas którego należy wziąć pod uwagę zarówno rozstaw kół traktora, rozstaw kół siewnika, a także szerokość opryskiwacza, który będzie używany na danym polu. Odpowiednie przygotowanie siewnika 3m wymaga więc przeprowadzenia pewnych kalkulacji i pomiarów.
Żeby ścieżki spełniały swoje zadanie, należy odpowiednio ustawić ilość i rozstaw zamykanych sekcji. Muszą one być dostosowane do rozstawu kół ciągnika, najczęściej jest to 1,8 metra. Źle dobrany rozstaw spowoduje, że koła ciągnika będą zgniatały rośliny w którymś śladzie. Podobnie sytuacja wygląda z doborem ilości zamykanych sekcji. Zależą one od szerokości opon, w jakie jest wyposażony ciągnik. I tak przy oponie o rozmiarze 540 i rozstawie rządków w siewniku 12,5 cm na każdy ślad powinny się zamykać 4 sekcje wysiewające.
W przypadku parzystej liczby przejazdów, pierwszy przejazd może wymagać uwzględnienia połowy szerokości siewnika, aby idealnie trafić w wyznaczone linie. Przy nieparzystej liczbie przejazdów, rozpoczęcie pracy jest zazwyczaj prostsze.
Z poradnika "ABC Wysiewu Zbóż" autorstwa dr Grażyny Hołubowicz-Klizy wynika, że im większa jest szerokość ścieżki technologicznej, tym długość odcinka jest mniejsza. Dla najmniejszej szerokości ścieżki 15 m droga wynosi 666,7 m, natomiast dla największej założonej szerokości ścieżki 44 m droga jedynie 227,3 m.
Powierzchnia ścieżki technologicznej dla opony wąskiej przy szerokości ścieżki 21 m i opony szerokiej dla ścieżek 44 m jest porównywalna. Dlatego przy odpowiednio dużej szerokości ścieżki i używaniu ogumienia szerokiego można uzyskać taką samą powierzchnię ścieżek jak przy stosowaniu ogumienia wąskiego i małej szerokości ścieżek. Opryskiwacze zaopatrzone w dużej szerokości belki posiadają także znaczną pojemność zbiornika na ciecz, dlatego masa takiej maszyny jest duża i do jej wprowadzenia na pole wymagana jest odpowiednia szerokość ogumienia. Ponadto wraz ze zwiększeniem szerokości ścieżki zmniejsza się także różnica powierzchni ścieżek między stosowaniem opony wąskiej i szerokiej.
Szerokość pasów między ścieżkami należy zawsze dostosowywać do szerokości roboczej opryskiwacza używanego później na tym samym polu. Dlatego najlepiej jeszcze przed przystąpieniem do robienia ścieżek ustalić parametry maszyn, które będą używane do ochrony roślin i do pogłównego nawożenia azotem. W przytoczonym poradniku "ABC Wysiewu Zbóż" autorstwa dr Grażyny Hołubowicz-Klizy są opisane 3 metody wyliczeń ścieżek.
Korzyści ze Stosowania Ścieżek Technologicznych
Przygotowanie ścieżek technologicznych na polu bardzo ułatwia zabiegi uprawowe. Dzięki nim można jeździć po całym jego obszarze, np. w trakcie oprysku, nie niszcząc roślin. Odpowiednio wytyczone ścieżki pozwalają na bardziej efektywną uprawę, oszczędność paliwa. Jednak, co najważniejsze, przełoży się na lepsze wykorzystanie nawozów oraz środków ochrony roślin. Dodatkowo przynoszą oszczędności w materiale siewnym, ponieważ i tak poprzez kilkukrotny przejazd rośliny zostaną zniszczone. Również poprzez mniejsze uszkodzenia roślin zmniejsza się presja chorób. W trakcie żniw przejazdy technologiczne mogą też wyznaczyć sposób poruszania się ciągników z przyczepami odbierającymi zebrany plon z kombajnów. Zakładanie w zbożach ścieżek technologicznych pomaga precyzyjnie wykonywać zabiegi pielęgnacyjne. Istotnym elementem pozwalającym uniknąć niepotrzebnego ugniatania gleby jest zakładanie ścieżek technologicznych co roku w tych samych miejscach.
Stosowanie popularnej szerokości ścieżki technologicznej 18 m i kół wąskich daje przyrost zysku ok. 200 zł z ha. Jeśli przemnożymy tę wartość przez liczbę hektarów uprawy zbóż w gospodarstwie, rolnik otrzyma odpowiedź, jaki uzyska zysk tylko w jednym roku stosowania i w jakim okresie zwróci mu się zakup dodatkowego kompletu kół do ciągnika czy opryskiwacza. Zaprezentowane obliczenia w niektórych przypadkach są czysto teoretyczne, jednak pokazane wartości pozwalają oszacować, ile można zyskać, stosując koła wąskie, a ile szerokie.
Nowoczesne Maszyny i ich Rola w Systemach Uprawy
Charakterystyka nowoczesnych siewników
Nowoczesne siewniki, takie jak te z 24 redlicami, oferują wysoką precyzję siewu na szerokości roboczej 3 metrów. Pozwalają na bardzo dokładne wysiewanie nasion w zakresie od 1 kg/ha do 400 kg/ha, przy prędkościach roboczych do 20 km/h. Działają w oparciu o własny układ hydrauliczny i elektroniczne sterowanie z dotykowym wyświetlaczem. Waga maszyny, zawierająca wałek dogniatający, często nie przekracza 2000 kg, co umożliwia współpracę nawet z lżejszymi ciągnikami. Siewniki wyposażone w 24 redlice zapewniają precyzyjny siew na szerokości roboczej 3 metrów. Posiadają własny układ hydrauliczny i sterowanie elektroniczne z ekranem dotykowym. Takie rozwiązania technologiczne gwarantują wysoką dokładność i efektywność pracy.
Inne maszyny uprawowe w systemie ścieżek technologicznych
Współczesne rolnictwo wymaga szerokiego spektrum maszyn, które współpracują ze sobą, tworząc kompleksowe systemy uprawy roli. Poza siewnikami, kluczowe są również:
- Agregaty uprawowe: Agregaty do uprawy pożniwnej, wyposażone w wałki z nożami spiralnymi (np. 480 mm), precyzyjnie rozdrabniają materiał roślinny, przygotowując glebę do dalszych zabiegów. Solidna konstrukcja wykonana z wysokiej jakości stali S-355 i rama o grubości ścianki od 12 do 16 mm gwarantują trwałość i odporność na intensywne użytkowanie. Kultywatory do głębokiej uprawy, wyposażone w zęby typu Ripper i wałek kolczasty, zapewniają efektywne spulchnianie gleby na głębokość do 55 cm, tworząc optymalne warunki dla wzrostu roślin. Zęby typu Ripper penetrują glebę, skutecznie ją rozluźniając.
- Rozsiewacze nawozów: Nowoczesne rozsiewacze nawozów, wyposażone w zaawansowany system sterowania GPS z RTK, gwarantują wysoką precyzję aplikacji nawozów, eliminując błędy i optymalizując wykorzystanie zasobów.
- Brony talerzowe: Brony talerzowe, zarówno te bez hydropaku, jak i wersje hydraulicznie składane (np. TYTAN, ATOS, ATOS XXL), służą do płytkiej uprawy pożniwnej. Skutecznie mieszają resztki pożniwne, stymulują wzrost roślin samosiewnych, a także usuwają chwasty i bryły. Maszyny te są zaprojektowane do kruszenia, cięcia i spulchniania gleby za pomocą dwóch rzędów talerzy zębatych.
- Walce uprawowe: Walce uprawowe to maszyny przeznaczone do wyrównywania pola i rozbijania brył gleby. Poprawiają strukturę gleby poprzez rolowanie, co przekłada się na lepszy kontakt nasion z glebą i równomierne wschody roślin. Walce dostępne są w różnych szerokościach roboczych, np. 6,2 m, 3,2 m, 5,2 m.
- Agregaty uprawowo-siewne: Agregaty uprawowo-siewne, w tym modele ATOS DRIVE w wersji pół-zamontowanej, łączą funkcje uprawy i siewu w jednym przejeździe. Są idealne zarówno do uprawy pożniwnej, jak i do siewu.
Siewnik zbożowy to maszyna, która znajduje się w każdym gospodarstwie rolnym. Niezależnie jaka jest szerokość robocza siewnika który posiadamy, możemy za jego pomocą utworzyć na polu ścieżki technologiczne. Są one znacznym ułatwieniem podczas wszelkich zabiegów ochronnych i pielęgnacyjnych, które można później przeprowadzać bez niszczenia roślin kołami traktora. Ścieżki technologiczne w siewniku 3m mogą być tworzone zarówno automatycznie, wykorzystując fabryczne rozwiązania, jak i ręcznie.
tags: #sciezki #technologiczne #opryskiwacz #21m