Współczesne rolnictwo wymaga precyzji i efektywności na każdym etapie uprawy. Niezależnie od rodzaju upraw, takich jak pszenica czy rzepak, konieczność wykonywania zabiegów ochronnych jest nieunikniona. Już do 10 dni po siewie trzeba będzie wykonać oprysk na chwasty, a potem kolejne opryski w trakcie sezonu, włączając w to stosowanie boru dolistnie, zwalczanie chorób liści oraz szkodników. Aby te zabiegi były skuteczne i nie niszczyły roślin, kluczowe jest prawidłowe planowanie i wykonanie ścieżek technologicznych.
Czym są ścieżki technologiczne i dlaczego są tak ważne?
Ścieżki technologiczne to specjalnie wyznaczone, stałe przejazdy na polu, po których poruszają się maszyny rolnicze podczas wykonywania zabiegów ochrony roślin, nawożenia, a nawet w trakcie żniw. Ich głównym celem jest umożliwienie swobodnego poruszania się po całym obszarze uprawy bez niszczenia roślin kołami ciągnika i innych maszyn. Dzięki nim można jeździć po całym polu w trakcie oprysku czy nawożenia, minimalizując uszkodzenia.
Odpowiednio wytyczone ścieżki pozwalają na bardziej efektywną uprawę, przynosząc szereg korzyści:
- Oszczędność paliwa: Optymalizacja przejazdów maszyn.
- Lepsze wykorzystanie środków: Precyzyjne zastosowanie nawozów oraz środków ochrony roślin.
- Oszczędności w materiale siewnym: Mniejsze zniszczenia roślin eliminują potrzebę dosiewania.
- Zmniejszenie presji chorób: Mniejsze uszkodzenia roślin ograniczają ryzyko infekcji.
- Ułatwienie prac żniwnych: Przejazdy technologiczne mogą wyznaczyć sposób poruszania się ciągników z przyczepami odbierającymi zebrany plon z kombajnów.
Planowanie i projektowanie ścieżek technologicznych
Projektowanie ścieżek technologicznych powinno być uzależnione od szerokości roboczej opryskiwacza, którym będzie prowadzona ochrona. Najczęściej belki robocze opryskiwaczy mają szerokość 18-24 m, a rozsiewaczy do nawozów ich wielokrotność (36-48m). Wówczas opryski stosuje się z każdej ścieżki, a nawożenie, jeżeli będzie konieczne, z co drugiej. Aby poprawnie zaplanować ścieżki, kluczowe jest dostosowanie ich rozstawu do szerokości roboczej używanego sprzętu: siewnika, opryskiwacza oraz rozsiewacza.
Dostosowanie do szerokości roboczej maszyn
Szerokość belki opryskiwacza musi być wielokrotnością szerokości siewnika, aby nie powstały obszary niechronione, a cała plantacja była równomiernie nawożona. Przykładowo, w przypadku belki o szerokości 15 metrów, szerokość siewnika powinna wynosić 3 metry (3m x 5 = 15m). Inaczej wygląda sytuacja z belką o szerokości 36 metrów, gdzie siewnik może mieć szerokość 3, 4, 6, a nawet 9 metrów.
Ścieżki technologiczne zakładane są w połowie szerokości roboczej opryskiwacza i rozsiewacza. Zapewnia to optymalne pokrycie pola. Ważne jest, aby szerokość opryskiwacza była dokładnie dopasowana lub łatwa do skorelowania z siewnikiem. Na przykład, do siewnika 3m idealnie pasuje opryskiwacz 15m, ale również 18m czy 21m mogą być dopasowane bez skomplikowanych kombinacji siania połową siewnika.
Rozstaw kół ciągnika a ścieżki
Praktyczne wytyczenie ścieżek wymaga wyłączenia sekcji siewnika w miejscu odpowiadającym rozstawie kół ciągnika, najczęściej rozstaw kół wynosi 180 cm. Ilość i rozstaw zamykanych sekcji muszą być dostosowane do rozstawu kół ciągnika. Źle dobrany rozstaw spowoduje, że koła ciągnika będą zgniatały rośliny w którymś śladzie, niwecząc cały wysiłek.
Dobór ilości zamykanych sekcji zależy również od szerokości opon, w jakie jest wyposażony ciągnik. Przykładowo, przy oponie o rozmiarze 540 i rozstawie rządków w siewniku 12,5 cm na każdy ślad powinny się zamykać 4 sekcje wysiewające. Warto również pamiętać, że wąskie opony, zwłaszcza na mokrej glebie, mogą pozostawiać wyraźne koleiny, co jest istotne przy planowaniu.
Tworzenie ścieżek w siewniku
Siewnik zbożowy to maszyna znajdująca się w niemal każdym gospodarstwie rolnym, i niezależnie od jego szerokości roboczej, można za jego pomocą utworzyć na polu ścieżki technologiczne. Ścieżki można wyznaczać praktycznie w każdym siewniku, choć metody mogą się różnić.
Siewniki fabrycznie przystosowane (np. Poznaniak 3m)
Siewnik o szerokości roboczej dokładnie trzech metrów, taki jak Poznaniak 3m, często umożliwia znaczenie ścieżek z wykorzystaniem fabrycznych rozwiązań. Nowoczesne siewniki są wyposażone w system zamykania odpowiednich wylotów nasion oraz w licznik przejazdów. Wtedy na komputerze sterującym ustawia się odpowiednią liczbę uniesień siewnika, po której powinien on załączyć blokadę. Powstają w ten sposób pasy nieobsiane, które wyznaczają ślady przejazdu dla ciągnika podczas ochrony chemicznej albo nawożenia. Ustawienia siewnika 3m najlepiej wykonać z pomocą instrukcji użytkowania, ponieważ różne maszyny mogą mieć nieco inne sposoby wprowadzania nastaw.
Siewniki bez fabrycznych rozwiązań (ręczne wyznaczanie)
Tworzenie ścieżek technologicznych jest jak najbardziej możliwe, nawet jeżeli maszyna nie ma w tym celu zaimplementowanych żadnych fabrycznych rozwiązań. W takiej sytuacji przygotowanie ścieżek jest związane z wyłączeniem wysypu ziarna do konkretnych lejków. Wszystkie ustawienia siewnika trzeba wprowadzać ręcznie i modyfikować je co każdy przejazd, co wymaga większej uwagi od operatora i precyzyjnego liczenia przejazdów oraz zamykania zasuw. Niezależnie czy posiadamy starszy siewnik 3m czy innej szerokości, z pomocą odpowiednich narzędzi i obliczeń możemy wykonać ścieżki równie precyzyjnie, jak zrobi to nowoczesna maszyna.
Rola elektronicznego sterownika i GPS
Tworzenie ścieżek technologicznych jest o wiele łatwiejsze w przypadku maszyn, które kontrolowane są za pomocą elektronicznego sterownika. Dodatkowo, wyznaczenie ścieżek może odbyć się za pomocą sygnału GPS. Przy użyciu systemu nawigacyjnego siew odbywa się w sposób niezależny i nie musi być w jednakowej linii do późniejszych przejazdów opryskiwacza, co znacznie ułatwia planowanie i wykonanie prac.
Praktyczne aspekty tworzenia ścieżek
Nastawy i obliczenia
Proces siewu jest prowadzony w taki sposób, że co określoną odległość ziarno nie jest wysiewane, dzięki czemu tworzy się pas, po którym może przejechać koło ciągnika. Określenie szerokości ścieżek technologicznych to bardzo ważny proces, podczas którego należy wziąć pod uwagę zarówno rozstaw kół traktora, rozstaw kół siewnika, a także szerokość opryskiwacza, który będzie używany na danym polu. Odpowiednie przygotowanie siewnika 3m wymaga więc przeprowadzenia pewnych kalkulacji i pomiarów. Przed rozpoczęciem prac warto wykonać kilka przejazdów testowych, co dodatkowo ułatwi odpowiednie przygotowanie siewnika i dokładne określenie szerokości ścieżek.
Liczba zamykanych sekcji i metodologia siewu
Dla siewnika o szerokości 3 metrów i opryskiwacza 18m, ścieżki technologiczne tworzy się w następujący sposób:
- Jeśli szerokość ścieżki jest nieparzystą wielokrotnością szerokości siewnika (np. 15 m, 21 m, 27 m), zaczyna się siew normalnie całym siewnikiem.
- Jeśli szerokość ścieżki jest parzystą wielokrotnością szerokości siewnika (np. 12 m, 18 m, 24 m, 30 m, 36 m), należy zacząć siew połową siewnika, a następnie kontynuować pełnymi przejazdami.
Dla opryskiwacza 18 metrów, który jest parzystą wielokrotnością siewnika 3m (3m x 6 = 18m), siew należy rozpocząć połową siewnika, następnie wykonać dwa przejazdy całym siewnikiem. Trzeci przejazd siewnika (licząc od początku, czyli połówka + 2 całe) będzie zawierał już gotową ścieżkę.
W przypadku siewników starszego typu, które mają redlice o szerokości 2,5m, a nie 3m (np. stary Poznaniak), dwa pełne przejazdy i zamknięcie sekcji za ciągnikiem w trzecim przejeździe może utworzyć ścieżki pod opryskiwacz 12m. Aby ścieżki spełniały swoje zadanie, należy odpowiednio ustawić ilość i rozstaw zamykanych sekcji. Muszą one być dostosowane do rozstawu kół ciągnika, najczęściej jest to 1,8 metra.
Znaczniki ścieżek przedwschodowych
Decydując się na zakup siewnika, warto też wyposażyć go w znaczniki ścieżek przedwschodowych. Są to mechaniczne znaczniki pozostawiające ślady na glebie, które pozwalają wykonywać przejazdy w odpowiednich miejscach, zanim rośliny wzejdą. Jest to istotne ułatwienie, zwłaszcza przy braku systemu GPS. Istotnym elementem pozwalającym uniknąć niepotrzebnego ugniatania gleby jest zakładanie ścieżek technologicznych co roku w tych samych miejscach. Założenie ścieżek technologicznych bez GPS wymaga dokładności i planowania, a pomoc drugiej osoby przy kontrolowaniu procesu siewu może być bardzo przydatna.
Jak zrobić ścieżki technologiczne za 200zł !!!
tags: #sciezki #technologiczne #poznaniak #3m #opryskiwacz #18m