Kurs operatora żurawi wieżowych zaliczany jest do kategorii Urządzeń Transportu Bliskiego (UTB). Zdany egzamin państwowy, przeprowadzany przez komisję Urzędu Dozoru Technicznego (UDT), stanowi kluczową część kursu. Podczas tego egzaminu operatorzy muszą wykazać się zarówno gruntowną wiedzą teoretyczną, jak i praktycznymi umiejętnościami w obsłudze żurawia.
Działania Urzędu Dozoru Technicznego (UDT) reguluje ustawa o dozorze technicznym z dnia 21.12.2000 r.
Szkolenia na operatora żurawi wieżowych
Firma "ERGON" specjalizuje się w przeprowadzaniu kursów na operatorów, konserwatorów i serwisantów. W ofercie posiada szkolenia na operatora żurawi wieżowych i szybko-montujących. Siedziba firmy mieści się w Warszawie, ale szkolenia dla przyszłych specjalistów realizowane są na terenie całej Polski, w tym dla firm i instytucji w Sieradzu i okolicach.
Szkolenia dla operatorów żurawi wieżowych realizowane są bezpośrednio w siedzibie Zamawiającego, pod warunkiem, że posiada on urządzenie dopuszczone do eksploatacji. Szkolenia organizowane są w trybie online, stacjonarnym lub hybrydowym.
Cel szkolenia
Celem ośrodka jest przekazanie niezbędnej wiedzy i praktyki do wykonywania zawodu operatora żurawi. Specjaliści z łatwością przygotują kursantów do pozytywnego zdania egzaminu państwowego przed komisją powołaną przez Urząd Dozoru Technicznego, co daje nowe kwalifikacje do wykonywania zawodu.
Organizacja i program szkolenia
Zajęcia w ośrodku są przeprowadzane w formie teoretycznej, a następnie w formie praktycznej. Zdobyta wiedza na wykładach przygotuje kursanta do wykonywania zadań z urządzeniem, pod okiem specjalistów. Program szkolenia jest bieżąco aktualizowany, a nauka odbywa się na nowoczesnych urządzeniach, co zapewnia sprawny przebieg pracy i nauki. Szkolenie trwa od 1 do 3 dni, w zależności od stopnia zaawansowania grupy.
Część teoretyczna obejmuje wiedzę z zakresu:
- dozoru technicznego urządzeń transportu bliskiego
- budowy urządzeń
- przepisów prawnych i BHP
Zajęcia praktyczne polegają na wykonywaniu takich zadań jak:
- eksploatacja urządzenia
- obsługa żurawi
- jazda po placu manewrowym
Warunki przystąpienia do szkolenia
Aby przystąpić do szkolenia na operatora żurawi, należy spełnić następujące warunki:
- ukończony 18 rok życia
- brak przeciwwskazań lekarskich do wykonywania zawodu operatora żurawi
- wykształcenie przynajmniej podstawowe
Egzamin i kwalifikacje
Po ukończonym szkoleniu kursant podchodzi do egzaminu wewnętrznego przeprowadzanego w ośrodku szkoleniowym. Dalszym etapem jest podejście do egzaminu przed komisją powołaną przez UDT. Egzamin wygląda podobnie jak w ośrodku: najpierw odbywa się test pisemny, a następnie kursant prezentuje swoje umiejętności na placu manewrowym. Pozytywny wynik egzaminu daje zaświadczenie kwalifikacyjne do obsługi żurawi wieżowych i szybko-montujących. Ważność zaświadczenia wynosi 5 lat.
Jeżeli ważność dokumentu się kończy, wystarczy złożyć wniosek o przedłużenie okresu ważności zaświadczenia w Urzędzie Dozoru Technicznego.
Charakterystyka żurawi wieżowych
Żuraw wieżowy to urządzenie dźwignicowe, znane również pod potoczną nazwą "dźwig". Zgodnie z normą PN-EN 12999, żuraw jest dźwignicą, której ustrój nośny może wykonywać ruchy robocze w płaszczyźnie pionowej (podnoszenie i opuszczanie ładunku) oraz poziomej (obracanie się konstrukcji i zmiana wysięgu).
Rodzaje żurawi
Żurawie, potocznie nazywane dźwigami, dzielą się na kilka rodzajów w zależności od zastosowania, konstrukcji czy miejsca zamontowania lub użytkowania. Laik często nie zauważy różnicy, na przykład, pomiędzy dźwigiem przenośnym a przewoźnym. W dużej mierze jest to to samo urządzenie, tylko inaczej zarejestrowane w Urzędzie Dozoru Technicznego ze względu na miejsce montowania. Żurawie przenośne montuje się na konstrukcji samochodu, co umożliwia ich transport. Żurawie przewoźne montuje się na przyczepie. Żurawie leśne mają inną hydraulikę, wyższe momenty obrotowe i nie można do nich zaczepić haka, tylko chwytak.
Definicje żurawi można znaleźć w normie ISO 4306-1:1999, która dzieli żurawie na:
- żurawie bramowe i półbramowe
- żurawie samojezdne: samochodowe, kołowe terenowe, gąsienicowe, przemysłowe, przeładunkowe, samojezdne portowe, samojezdne z osprzętem roboczym o specjalnej konfiguracji
Podział żurawi wieżowych ze względu na typ montażu:
- żurawie szybko-montujące (bez potrzeby użycia żurawia pomocniczego)
- montowane w zespołach (przy pomocy żurawia pomocniczego)
Podział ze względu na umiejscowienie mechanizmu obrotu:
- górno-obrotowe: mechanizm obrotu umieszczony jest na górze wieży i obraca samym wysięgnikiem, wieża stoi w miejscu
- dolno-obrotowe (żurawie szybko-montujące): mechanizm obrotu zamontowany jest na dole wieży i obraca wieżą wraz z wysięgnikiem, a konstrukcja umożliwia w krótkim czasie przygotowanie do pracy bez konieczności użycia dodatkowych narzędzi oraz do obsługi ładunku na haku opuszczanym na linie z wysięgnika żurawia
Podział w zależności od rodzaju podstawy:
- żurawie stacjonarne (kotwione do fundamentów)
- żurawie przejezdne (szynowe, kołowe, gąsienicowe)
Podział ze względu na typ zamontowanego wysięgnika:
- żurawie wspornikowe
- żurawie wysięgnikowe
Zalety żurawi wieżowych
Żuraw wieżowy to maszyna umożliwiająca wiele prac budowlanych i transportowych. Obecnie, na placach budowy, nie obejdzie się bez użycia żurawi, które z łatwością przyspieszają wszelkie prace. Liczne zalety urządzenia sprawiają, że są to maszyny jedne z najbardziej pożądanych na nowoczesnych placach budowy.
Do głównych zalet żurawi wieżowych należy:
- usprawnienie wykonywania zadań na placach budowy
- możliwość pracy na trudnym, rozkopanym terenie
- duży zasięg wysięgnika, co zapewnia duży manewr operacyjny
- duża wysokość podnoszenia
- duża precyzja wykonywanych prac
- prosta obsługa w przypadku wykwalifikowanych operatorów
- zwiększenie wydajności pracy w trybie przerywanym, zwłaszcza na dużych placach budowy
- możliwość pracy przy niesprzyjających warunkach atmosferycznych
- ułatwienie komunikacji na placu budowy
- praca z dużymi obciążeniami
Ile zarabia operator żurawi?
Wynagrodzenie na stanowisku operatora żurawi zależy między innymi od takich czynników jak zakład pracy i doświadczenie. Na rok 2022 średnie wynagrodzenie w Polsce wynosiło 5 000 zł brutto miesięcznie. Specjaliści z doświadczeniem mogli liczyć nawet na zarobki powyżej 6 500 zł brutto miesięcznie. Za granicą zarobki są znacznie większe - szacuje się, że specjaliści ze średnim doświadczeniem w Norwegii w 2022 roku mogli liczyć na 10 000 zł brutto miesięcznie.
Inne kursy zawodowe
Oprócz kursów na operatora żurawi wieżowych, ośrodki szkoleniowe często oferują również inne specjalistyczne szkolenia, takie jak:
- Kurs na operatora koparko-ładowarki
- Kurs na operatora wózka widłowego
- Szkolenie wysokościowe
- Szkolenia G1, G2, G3
Firma Awans BHP prowadzi kursy i szkolenia na różne rodzaje dźwigów i żurawi (uprawnienia UDT IIŻ - dźwigi i żurawie przenośne, czyli potocznie przeładunkowe typu HDS, przewoźne, stacjonarne, samojezdne oraz IŻ - żurawie wieżowe) na terenie Łodzi i okolic (Łowicz, Bełchatów, Skierniewice, Łęczyca, Zgierz, Piotrków, Kutno) dla osób indywidualnych oraz dla grup i firm na terenie firmy klienta w całej Polsce. Organizowane są również kursy dla konserwatorów i instruktorów żurawi IIŻ. Oferowane są solidne szkolenia przygotowujące do egzaminów UDT, po których operator otrzymuje państwowe uprawnienia w kategorii IIŻ i IŻ. Firma zajmuje się pełną organizacją kursu oraz egzaminu UDT. Posiada własnego żurawia przenośnego (dźwig przeładunkowy typu HDS), ale prowadzi też szkolenia na sprzęcie klienta. Jeśli grupa osób ma być przeszkolona, istnieje możliwość wynajęcia sprzętu.
Obecnie jedynym legalnym dokumentem uprawniającym do obsługi żurawi czy dźwigów na terenie całego kraju jest legitymacja UDT lub książka operatora. Szkolenia przygotowują do zdania egzaminu UDT. Koszt egzaminu UDT jest ustalony urzędowo.