Tworzenie i wysiew mieszanek traw to proces wymagający wiedzy i precyzji, który znacznie wykracza poza proste połączenie nasion z nawozem. Odpowiednie przygotowanie gleby, dobór komponentów mieszanki oraz technika siewu są kluczowe dla uzyskania trwałego i zdrowego trawnika czy użytku zielonego.
Tworzenie własnych mieszanek traw
Pomimo mnogości dostępnych mieszanek na rynku, czasem ciężko znaleźć tę, która odpowiada naszym wymaganiom. Produkcja własnej mieszanki ma kilka zalet, pozwala zaoszczędzić pieniądze, lecz przede wszystkim pozwala na zastosowanie odpowiednich gatunków w proporcjach idealnych dla danej gleby. Na tym etapie warto wiedzieć, za co odpowiadają poszczególne rodzaje komponentów:
- Trawy wysokie dają bardzo duży plon.
- Dodatek bobowatych zwiększa jakość paszy.
- Niskie i średniowysokie trawy odpowiadają za prawidłowe zwarcie i zadarnienie runi, oraz przeciwdziałają pojawianiu się chwastów.
Na użytki długotrwałe mieszanka składać się powinna z co najmniej 5 gatunków.
Rodzaje mieszanek traw i ich zastosowanie
Istnieje wiele rodzajów mieszanek traw, dostosowanych do specyficznych potrzeb i warunków użytkowania:
- Mieszanka uniwersalna powinna tworzyć murawę ozdobno-użytkową, tolerancyjną na niskie koszenie oraz na udeptywanie i zdzieranie, na każdym terenie o warunkach siedliskowych nie odbiegających od przeciętnych.
- Mieszanka dekoracyjna charakteryzować się powinna darnią delikatną, miękką, tolerancyjną na bardzo niskie i częste koszenie.
- Mieszanki sportowe powinny tworzyć zwartą mocną darń, bardzo odporną na zdzieranie i rozrywanie. Trawy wchodzące w skład takiej mieszanki powinny cechować się szybkim tempem wzrostu, dużymi zdolnościami regeneracyjnymi, dużą zwięzłością tworzonej murawy. W skład tych mieszanek wchodzą głównie odmiany życicy trwałej, kostrzewy czerwonej, z niewielkim udziałem wiechliny łąkowej lub kostrzewy trzcinowatej.
- Mieszanki renowacyjne opracowywane są z myślą o szybkim i skutecznym wypełnieniu ubytków w murawie trawnika, spowodowanych intensywnym użytkowaniem, chorobami, suszą itp. Do mieszanek tych wybiera się głównie trawy o szybkim tempie kiełkowania i wzrostu, szybko zadarniające zniszczone miejsca trawnika, a więc głównie życicę trwałą.
- Mieszanki specjalne tworzone są z myślą zakładaniu trawników w miejscach narażonych na gorsze warunki środowiskowe, np. mocno nasłonecznionych, przesuszanych. Darń tworzona przez te mieszanki jest mniej wrażliwa na czynniki stresowe i jest w stanie zadarnić trwale podłoże nawet przy niekorzystnych warunkach klimatyczno-glebowych. W skład tych mieszanek, oprócz podstawowych gatunków takich jak życice i kostrzewy, wchodzą więc gatunki szczególnie odporne i mało wymagające, m.in.
Przygotowanie do siewu traw
Ustalanie normy wysiewu
Kolejnym etapem jest ustalenie normy wysiewu. Nie można podać stałego parametru, ponieważ MTZ traw może różnić się diametralnie. I tak 1 kg stokłosy bezostnej ma ok. 300 tys. nasion, a wiechliny łąkowej 3330 tys. nasion. A jak ją odczytać?
Roślina osłonowa
Ostatnią rzeczą, na którą należy zwrócić uwagę, jest roślina osłonowa, która ma na celu zmniejszyć zachwaszczenie i zwiększyć plon już na początku użytkowania. Popularny jest wysiew zbóż wraz z mieszanką traw, np. owsa. Ta opcja jednak nie jest optymalna, ponieważ może zagłuszyć nie tylko chwasty, ale i gatunki pożądane.
Dlatego poleca się dodatek 2kg/ha życicy wielokwiatowej. Zapewni ona osłonę nie tylko w pierwszym pokosie, ale przez cały rok, po czym wypadnie z runi. Ewentualnie w sprzyjającym roku pozostałości mogą być również w drugim roku. Na niektórych użytkach zielonych, gdzie zabrakło traw niskich i średnich, po wypadnięciu z runi rośliny osłonowej darń jest mało zwarta i pozostawia miejsce do rozwoju chwastów.
Siew w tzw. roślinę ochronną, czyli w zboże (jęczmień, owies), to nie jest optymalne wyjście. Roślina ochronna konkuruje z trawami o wodę, o światło. Jeśli wybieramy taki sposób wysiewu, należy pamiętać o zwiększeniu normy wysiewu nasion traw i znacznym zmniejszeniu wysiewu nasion rośliny ochronnej. Metoda ta jest polecana, jeśli pole jest zachwaszczone, stanowisko po ugorze itp., wtedy ma to jakieś uzasadnienie. Siew samych nasion jest optymalny, gdyż trawa nie konkuruje z tzw. rośliną ochronną, po której zostają czasami puste place.
Technika siewu i błędy do unikania
Mieszanie nasion z nawozem
Wysiew trawy wydaje się jednym z prostszych zadań w ogrodzie. Trochę nasion traw, garść nawozu, podlewanie i gotowe? Niestety, to częsty błąd! Choć wiele osób miesza nasiona traw z nawozem "dla wygody", w rzeczywistości może to utrudnić, a nawet uniemożliwić prawidłowe kiełkowanie.
Z technicznego punktu widzenia - można. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby fizycznie połączyć nasiona z granulowanym nawozem. Nasiona traw są bardzo wrażliwe na bezpośredni kontakt z nawozem. Niektóre nawozy, szczególnie te mineralne, mają wysokie stężenie soli i azotu. Zamiast wspomóc rośliny w rozwoju, mogą dosłownie je "spalić", zanim zdążą wykiełkować. Co może pójść nie tak?
Najlepszym rozwiązaniem jest rozdzielenie nawożenia i wysiewu w czasie. Możesz zastosować nawóz około 7-10 dni przed wysiewem nasion, dzięki czemu zdąży się on częściowo wchłonąć w glebę. Alternatywnie, możesz poczekać z nawożeniem do momentu, gdy trawa wykiełkuje i wytworzy pierwsze liście. Wtedy sięgnij po łagodny nawóz startowy lub organiczny.
Wyjątki od reguły? Na rynku istnieją gotowe mieszanki nasion z nawozem, które są opracowane tak, aby nie szkodziły kiełkującej trawie. Jednak takie produkty mają ściśle dobrane proporcje i specjalne powłoki ochronne (otoczki granulek nawozu). Jeśli bardzo zależy Ci na połączeniu nawożenia i siewu, rozważ użycie nawozów organicznych lub kompostu. Tego typu nawozy działają wolniej i mają łagodniejsze działanie, dzięki czemu są znacznie bezpieczniejsze.
Zakładanie trawnika — 10 prostych kroków
Wskazówki praktyczne dotyczące siewu
Najłatwiej jest znaleźć stary kos, w którym wolno obraca się tarcza wysiewająca (ładnie i dość równomiernie wyrzuca na 2,5 - 3 m, przy prędkości 4-5 km/h wydajność 1 ha/godz.). Wysiew dobrze jest zrobić wieczorem na wzruszoną (wilgotną) glebę - łatwiej wtedy ocenić równomierność wysiewu. Jeśli masz koła bliźniaki, a nie masz wału - pozostaje przejechać raz przy razie - koszt ropy zwróci Ci się w równomierności wschodów.
Dosiewanie trawy na istniejącym trawniku
Dosiewanie trawy na istniejącym trawniku warto przeprowadzać skrupulatnie, aby zapewnić gęstą i zieloną przestrzeń w ogrodzie. Pozbycie się przerzedzonych fragmentów trawnika lub dziur teraz jest łatwiejsze niż kiedykolwiek. Poznaj prosty sposób na dosiewkę, dzięki któremu Twój trawnik znów będzie gęsty, równy i soczyście zielony.
Dosiewanie trawy na istniejącym trawniku wykonujemy zazwyczaj po zimie, kiedy to po stopnieniu śniegu ukazują nam się nieestetyczne dziury - łyse placki bez trawy lub miejsca, w których trawa uschła. Ale nie jest to jedyny powód, kiedy sięgamy po dosiewkę. Czasami po prostu trawa nie wschodzi równomiernie podczas zakładania trawnika lub po upływie czasu staje się zbyt rzadka. Trawnikowi mogą też zaszkodzić choroby traw lub też szkodniki ryjące w ziemi, takie jak np.
Metody dosiewania
Zazwyczaj zalecanym sposobem dosiewania trawy na istniejącym trawniku jest wykonanie dosiewki z tej samej mieszanki nasion traw, z której pierwotnie wysiewany był trawnik. Jeżeli dosiewamy trawę w sposób tradycyjny, czynność tę rozpoczynamy od spulchnienia ogołoconych miejsc widłami, a następnie rozsypania gotowej ziemi ogrodniczej i starannego rozgrabienia. Kolejno dosiewamy trawę, a wysiane nasiona przykrywamy cienką warstwą gleby, delikatnie grabiąc podłoże.
Ta metoda, choć zazwyczaj polecana, ma jednak pewne wady. Po pierwsze, ubytki w trawie mogły powstać w miejscach niesprzyjających dla wzrostu trawy, np. obszarach zacienionych lub często deptanych. Jeżeli w tych miejscach nasza dotychczasowa trawa nie rosła dobrze, to dosianie tych samych nasion sprawi, że po jakimś czasie ubytki znów się pojawią. Warto by zatem dosiać trawę odporniejszą, odpowiednią do danego miejsca czy panujących warunków.
Czasem może nam też zależeć, aby efekt dosiewki był bardzo szybko widoczny lub po prostu nie pamiętamy, z jakich nasion był pierwotnie wysiany trawnik. W takich sytuacjach warto sięgnąć po specjalne nasiona traw do uzupełniania ubytów w darni. Dobrym przykładem tego typu mieszanki nasion traw jest trawa do uzupełniania ubytków REGINA.
Trawa samo zagęszczająca
Jeżeli chcemy uzyskać jeszcze lepszy i szybszy efekt dosiewki, warto zastosować zeszłoroczną nowość, jaką jest Substral Trawa SAMO zagęszczająca. Zawiera ona nasiona specjalnie wyselekcjonowanej trawy, która rozrasta się za pomocą podziemnych kłączy. Dzięki temu trawnik samoistnie się zagęszcza, a obok rosnących już kępek trawy wciąż wyrastają nowe. Co ważne, trawa SAMO zagęszczająca dobrze się sprawdza w polskim klimacie, jest bardziej mrozoodporna i szybciej wschodzi niż zwykła trawa.
Czy trawa samo zagęszczająca Substral jest warta swojej ceny? Aby się przekonać, trawę tę wysiałem we własnym ogrodzie. Miałem tam trawnik zakładany jeszcze przez dewelopera, bardzo przerzedzony, z licznymi problemami, o czym dokładniej piszę w artykule Trawa samo zagęszczająca Substral. Opinia: czy warto siać i jak rośnie. Poniżej porównanie efektów.
Przygotowanie gleby pod dosiewanie (stara ruń)
Jeżeli mamy do czynienia ze starą runią, orka i całkowita uprawa nie wchodzi w rachubę, gdyż tego typu gleb się nie orze. Jeżeli ruń zawiera dużo chwastów, to konieczny będzie herbicyd selektywny. Jakkolwiek nie mając sprzętu do podsiewu, można zastosować następujący system:
- Na jesieni zastosować dobrze przefermentowany obornik, który jest nieruszany całą zimę.
- Wiosną, jak ładnie obeschnie, wjechać z ciężką broną.
- Bronować wzdłuż, w poprzek, po przekątnej, tak długo, aż możliwie mocno osłabisz starą ruń, ale co istotne, jej nie zniszczysz.
- Po zabronowaniu siejesz mieszankę, którą sobie wybrałeś.
- Później trzeba troszkę poczekać.
- Jak się już zazieleni, a świeżo wsiana trawa będzie miała ok. 10 cm, trzeba ruń skosić. Tylko koniecznie nowe, ekstra ostre noże w kosiarce, żeby wsiewek nie powyrywać.
Pielęgnacja trawnika po zimie i problemy
Gdy się ociepla, wielu z nas wchodzi do ogrodu po długiej zimowej przerwie w przekonaniu, iż rośliny były uśpione w zimowym śnie i nic w ogrodzie się nie działo. Tymczasem okazuje się, że trawnik po zimie nie wygląda już tak samo - uległ poważnym uszkodzeniom. Aby przywrócić jego zeszłoroczną świetność, konieczne jest wykonanie szeregu prac pielęgnacyjnych. Zobacz, jak wygląda pielęgnacja trawnika po zimie.
Żółte plamy i suche placki na trawniku to częsty widok. Przyczyną takiego stanu rzeczy mogą być zarówno nasze zaniedbania w pielęgnacji trawnika, choroby grzybowe traw, jak również szkodniki żerujące w ziemi na korzeniach trawy. Zobacz, dlaczego trawa żółknie, usycha plackami i jak zapobiegać temu zjawisku.
Jeśli potrzebujesz więcej informacji o tym, jak prawidłowo zadbać o trawnik, polecamy fantastyczną książkę "Piękny Trawnik". Cenieni specjaliści od pięknej darni zdradzają w niej wszystkie sekrety zakładania i pielęgnacji trawników: od prawidłowego przygotowania ziemi pod wysiew trawy, poprzez wybór właściwej mieszanki trawnikowej, po dokładne instrukcje zakładania i pielęgnacji trawnika krok po kroku. Po przeczytaniu tej książki przekonasz się, że na każdy problem z trawnikiem jest rozwiązanie. Wystarczy zdobyć potrzebną wiedzę w tym zakresie.