Fasola szparagowa zaliczana jest do warzyw bardzo chętnie uprawianych w przydomowych ogródkach. Aby jej uprawa przyniosła oczekiwane efekty, a plon był zadowalający, ważna jest właściwa uprawa tego warzywa. Artykuł ten skupia się na samodzielnym wykonaniu siewnika, co jest kluczowe dla efektywnego siewu. Maszyny te, w zależności od modelu, mogą być przeznaczone do wysiewu drobnych nasion lub znacznie większego materiału siewnego.
Charakterystyka fasoli szparagowej i warunki uprawy
Fasola jest zaliczana do roślin ciepłolubnych. Najlepiej rośnie na stanowiskach ciepłych i słonecznych, a jednocześnie dobrze osłoniętych od wiatru. Uprawa fasoli najlepiej udaje się na glebach ciepłych, żyznych, o dużej zawartości próchnicy. Obszary zalewowe nie sprzyjają uprawie tego warzywa, gdyż stwarzają warunki korzystne do rozwoju groźnych chorób grzybowych. Podłoże powinno mieć odczyn kwaśny lub zbliżony do obojętnego. Pod uprawę fasoli nie nadają się gleby bardzo lekkie, które cechuje wysoki poziom wody gruntowej.
Wymagania glebowe i termiczne
- Fasola szparagowa jest rośliną ciepłolubną.
- Optymalna temperatura potrzebna do skiełkowania jej nasion mieści się w przedziale od 15 do 18 stopni powyżej 0.
- W temperaturze poniżej 7°C wzrost fasoli zostaje zahamowany.
- Najodpowiedniejsze warunki termiczne niezbędne do jej prawidłowego wzrostu i rozwoju mieszczą się w zakresie temperatur od 20 do 25°C.
Płodozmian i sąsiedztwo roślin
Siew fasoli najlepiej przeprowadzać w pierwszym lub drugim roku po dostarczeniu podłożu nawozów w postaci obornika lub kompostu. Najlepszym przedplonem w przypadku uprawy fasoli są warzywa kapustne, cebulowe oraz pomidory i ogórki. Nie wysiewa się fasoli na stanowiskach, na których wcześniej uprawiane były rośliny z rodziny motylkowych oraz korzeniowych. W przypadku uprawy takich roślin fasolę można wysiewać dopiero po 4-5 latach. Dobrym sąsiedztwem w przypadku fasoli szparagowej są: buraki ćwikłowe, dynie, kalafiory, kapusty, koper, marchew, seler oraz szpinak.
Siew i pielęgnacja fasoli
Fasolka szparagowa najważniejsze zasady uprawy. Uprawa fasolki od wysiewu po zbiory.
Siew fasoli przeprowadza się od połowy maja, kiedy minie ryzyko wystąpienia wiosennych przymrozków. Nasiona wysiewa się bezpośrednio do gruntu w rzędach, co 40 cm. Nasiona wysiewa się gniazdowo - po 2-3 nasiona w odległości 10 cm. Głębokość siewu w przypadku fasoli wynosi od 2 do 5 cm. Siew fasoli w odstępach około 1,5 tygodniowych pozwala zachować ciągłość plonów.
Zabiegi pielęgnacyjne
Uprawa fasoli w ogrodzie wymaga również przeprowadzania regularnych zabiegów pielęgnacyjnych. Ważne jest systematyczne nawadnianie uprawy. Fasola jest bowiem wrażliwa na niedobory wody. Największe potrzeby wodne w przypadku uprawy fasoli występują w fazie kiełkowania, kwitnienia oraz zawiązywania strąków. Zaraz po jej wzejściu i przed okresem kwitnienia należy spulchniać międzyrzędzia. Fasola jest bowiem rośliną, która niekorzystnie reaguje na zaskorupianie gleby. Ważne jest również odchwaszczanie, które najlepiej wykonywać ręcznie. Fasola szparagowa ma zdolność do symbiozy z roślinami brodawkowymi.
Choroby i szkodniki
Fasola może być porażana przez wiele chorób i szkodników. Do najczęściej spotykanych chorób fasoli zalicza się szarą pleśń, zgniliznę twardzikową, fuzaryjne więdnięcie fasoli oraz bakteriozę obwódkową fasoli. W przypadku uprawy fasoli ważne są zabiegi profilaktyczne.
Zbiory i przeznaczenie
Okres wegetacji fasoli trwa od 60 do 80 dni. Pierwsze zbiory fasoli szparagowej przeprowadza się już pod koniec czerwca. W zależności od terminu siewu mogą one trwać nawet do pierwszej dekady września. Regularne zbiory pobudzają rośliny do dalszego krzewienia. Im strąki fasoli są starsze, tym stają się twardsze i bardziej łykowate. Fasolę przeznacza się głównie do bezpośredniego spożycia. Można ją również mrozić.
Rodzaje siewników rolniczych
Aby nasiona zostały rozmieszczone w glebie równomiernie i na odpowiedniej głębokości, niezbędne jest dobranie właściwego siewnika do danego typu uprawy. Siewniki to jedne z najpopularniejszych maszyn rolniczych. Dają one możliwość sprawnego wysiania nasion, co jest właściwie niezbędne do tego, żeby prowadzić uprawy. Oprócz plonów głównych, można za ich pomocą wysiać również poplon. Maszyny te występują w wielu modelach, mogą mieć różną szerokość roboczą, pojemność zbiornika, czy (w przypadku siewników rzędowych) liczbę rzędów. Mając własne gospodarstwo rolne, należy mieć jednak na względzie, że nie każdy siewnik będzie nadawał się do wysiewu każdego typu nasion. Jedne nadają się do pracy z drobnymi nasionami, natomiast inne do zastosowania np. w przypadku roślin strączkowych.
Siewniki rzędowe
Maszyny zaliczane do siewników rzędowych są wyposażone w zbiornik nasienny, ułożone prostopadle do kierunku jazdy aparaty wysiewające, przewody nasienne, a także redlice. W trakcie pracy redlice wykonują w podłożu rowki. Następnie zbiornik podaje nasiona do aparatów wysiewających, które je dozują. Przy odpowiednim ustawieniu regulacji ilości wysiewanych nasion, siewnika rzędowego można używać w rzędowej uprawie roślin zarówno o nasionach drobnych (są to m.in. rośliny oleiste), średnich (zboża) jak i grubych (to głównie rośliny strączkowe).
Siewniki punktowe
W przypadku siewników punktowych redlice również wykonują rowki. Niemniej jednak znajdujące się w zbiorniku nasiona trafiają przewodami do redlic jedynie punktowo. Za ich dozowanie odpowiadają specjalne aparaty wysiewające, najczęściej wyposażone w tak zwane łyżeczki. W ten sposób siew jest niezwykle precyzyjny. Nasiona zawsze trafiają do gleby w równych odstępach. Siewniki tego typu są wykorzystywane głównie do wysiewu dużych nasion, zwłaszcza w uprawie warzyw i kukurydzy, gdzie szczególnie cenione jest zachowanie między siewkami odpowiednich odległości.
Siewniki rzutowe
Maszyny rolnicze przeznaczone do wysiewu rzutowego działają zupełnie inaczej. Nasiona są w ich przypadku bowiem rozmieszczane na polu losowo. Z reguły są wyposażone w zespół szczoteczkowy, który wygarnia nasiona ze zbiornika na zewnątrz. W ten sposób te trafiają na glebę, bez zachowania określonych odstępów czy rzędów. Wysokiej jakości siewniki rzutowe pozwalają na losowe, ale równomierne rozmieszczenie nasion. Metoda ta jest powszechnie stosowana w uprawie międzyplonów, m.in. gorczycy, a także roślin motylkowych. Rzutowo można wysiewać także trawę. W prostszych zastosowaniach dobrze sprawdza się siewnik lejkowy, ceniony za nieskomplikowaną budowę i wygodną obsługę.
Wybór i zastosowanie siewników
Stojąc przed koniecznością zakupu takiej maszyny do gospodarstwa rolnego, przede wszystkim należy zdecydować, czy lepiej sprawdzi się siewnik rzędowy, czy może punktowy albo rzutowy. Przy wyborze konkretnego modelu, koniecznie trzeba zwrócić z kolei uwagę na regulację i zakres szerokości roboczej, wielkość zbiornika, a także rodzaj napędu.
Agregat uprawowo-siewny
Chcąc ograniczyć liczbę przejazdów, warto postawić na agregat uprawowo-siewny, który za jednym razem pozwoli na siew, jak i doprawienie gleby, bez nadmiernego jej ugniatania. Agregat uprawowo-siewny pozwala ograniczyć liczbę przejazdów, ponieważ daje możliwość jednoczesnego wykonania siewu i doprawienia gleby.
Siewniki do drobnych nasion
Do wysiewu drobnych nasion, w tym nasion poplonów, zbóż i traw, najczęściej stosuje się siewniki rzutowe. Pozwalają one na równomierne rozmieszczenie materiału siewnego na dużej powierzchni. W zależności od konkretnego rodzaju uprawy i wielkości gospodarstwa należy zwrócić uwagę na to, aby siewnik miał optymalną szerokość roboczą.