Międzyplony odgrywają kluczową rolę w zwiększaniu żyzności gleby, stanowiąc jednocześnie cenne źródło paszy lub naturalnego nawozu. Powszechnie wiadomo, że ich wysiew jest korzystny, jednak pojawia się pytanie: jak efektywnie wysiać poplon po żniwach? Jaki sposób siewu wybrać, jakie rozwiązania oferują producenci i jakie są koszty takiego przedsięwzięcia?
Nowoczesne rozwiązania w siewie poplonów
W ostatnich latach coraz większą popularność zdobywają specjalnie zaprojektowane siewniki do poplonów. Te innowacyjne maszyny zastępują tradycyjne siewniki zbożowe lub rozsiewacze nawozów, które wcześniej były wykorzystywane do tych celów. Siewniki do poplonów charakteryzują się możliwością łatwego montażu na maszynach uprawowych, co pozwala na wykonanie siewu w jednym przejeździe roboczym, jednocześnie z uprawą pożniwną.
Większość firm produkujących maszyny rolnicze ma w swojej ofercie również siewniki do poplonów. Urządzenia te można podzielić głównie ze względu na sposób wysiewu nasion na:
- Siewniki tarczowe
- Siewniki pneumatyczne
- Siewniki mechaniczne
Dzięki prostej konstrukcji, siewniki te zazwyczaj nie należą do najdroższych urządzeń, a najtańszą opcją są modele tarczowe. Ich zaletą jest wysiew rzutowy bez elementów pracujących w glebie, co minimalizuje ryzyko zużycia maszyny.
Oprócz podstawowego podziału, siewniki do poplonów różnią się również pojemnością zbiornika, która może wahać się od kilkudziesięciu do ponad tysiąca litrów. Zazwyczaj zbiorniki te są wykonane z tworzywa sztucznego, co przyczynia się do niewielkiej wagi całej konstrukcji.
Siewniki tarczowe
Siewniki tarczowe, w zależności od pojemności zbiornika, mogą być wyposażone w jedną lub dwie tarcze rozsiewające. Szerokość robocza takich maszyn jest zazwyczaj regulowana za pomocą sterownika dostępnego z kabiny ciągnika. Pozwala on na zmianę prędkości obrotowej tarczy wysiewającej, co bezpośrednio wpływa na dawkę wysiewanego materiału poprzez regulację zasuw dozujących.
Przykładem takiego urządzenia jest siewnik KS 40 M2 austriackiej firmy APV, specjalizującej się w technice podsiewów. Siewniki tarczowe mogą być montowane nie tylko na zawieszanych lub zaczepianych maszynach uprawowych na tylnym TUZ ciągnika, ale również na przednim TUZ.
Szerokości robocze siewników tarczowych są bardzo zróżnicowane - od kilku metrów w przypadku modeli jednotarczowych, do nawet ponad 30 metrów w przypadku siewników z dwiema tarczami. Niektóre modele, przy dużych szerokościach roboczych, oferują dodatkowo funkcję wysiewu granicznego, polegającą na jednostronnej regulacji prędkości tarcz rozsiewających.
Większość siewników tarczowych wyposażona jest w mieszadło, które zapobiega zbrylaniu się materiału siewnego, co jest szczególnie ważne w przypadku nasion takich jak facelia, które mają tendencję do tworzenia zwartej masy.
Siewniki pneumatyczne
Siewniki pneumatyczne, choć droższe od tarczowych, zapewniają znacznie większą dokładność wysiewu, niezależnie od panujących warunków, takich jak podmuchy wiatru. Urządzenia te znajdują się w ofercie wiodących producentów, takich jak Amazone, Kuhn, Unia, Pottinger czy Agro-Masz.
W siewniku pneumatycznym materiał siewny zazwyczaj przechodzi ze zbiornika do kanału powietrznego przez elektrycznie sterowany wałek wysiewający. Następnie, przy pomocy dmuchawy, jest transportowany przez węże do płytek rozsiewających, skąd jest równomiernie rozprowadzany tuż nad powierzchnią gleby.
Przykładem mogą być urządzenia serii PS firmy APV, dostępne w różnych pojemnościach zbiornika (od 120 do 1600 litrów) i z różnymi rodzajami napędu dmuchawy (elektryczny, hydrauliczny lub WOM). Dostępne są również wersje standardowe, nawozowe oraz seria TWIN.
Siewniki pneumatyczne mogą być wyposażone w sterownik umożliwiający tworzenie bibliotek materiałów siewnych, zapisywanie prób wysiewu oraz aktualizację oprogramowania przez USB lub Internet. Niektóre modele, jak np. siewniki APV, dzięki zastosowaniu elektrycznych dmuchaw, umożliwiają precyzyjne dozowanie materiału siewnego, dostosowując go do prędkości jazdy.
Precyzyjny wysiew poplonów! 🌱 Siewnik pneumatyczny Delimbe T15 – prezentacja i możliwości
Siewniki mechaniczne
Siewniki mechaniczne, choć rzadziej wybierane przez rolników, stanowią alternatywne rozwiązanie. Podobnie jak siewniki tarczowe, mogą być montowane na maszynach uprawowych lub na przednim TUZ ciągnika. Firma Pottinger oferuje model Drillbox, dostępny w szerokościach 2,5 i 3 metra. Napęd siewnika odbywa się za pomocą koła gwieździstego, które podczas jazdy napędza aparat wysiewający.
Urządzenie to standardowo wyposażone jest w wannę ułatwiającą przeprowadzenie próby wysiewu. Wszystkie ustawienia maszyny dokonuje się przy pomocy dźwigni i pokrętła do dozowania nasion drobnych. Siewniki mechaniczne zapewniają dużą dokładność wysiewu, jednak nie oferują możliwości sterowania z kabiny ciągnika i są zazwyczaj cięższe oraz droższe od siewników tarczowych.
Firma UNIA oferuje siewnik ALFA, który jest przykładem mechanicznego siewnika rzędowego. Dostępny jest w szerokościach 2,6 i 3 metra, z różnymi pojemnościami zbiornika (od 170 do 750 dm³). Siewnik ALFA może być fabrycznie montowany na maszynach UNIA lub na maszynach innych producentów, a także na przednim TUZ ciągnika.
Podobne rozwiązanie oferuje firma Meprozet w siewniku S 119, przeznaczonym do współpracy z maszynami uprawowymi o szerokości 3 metrów, ze zbiornikiem o pojemności 210 dm³ i 8 aparatami wysiewającymi. Firma Agro-Masz oferuje siewnik rzutowy DZIK, który może współpracować z maszynami o szerokości od 1,5 do 2 metrów, z pojemnością zbiornika 260 dm³.
Innowacyjne rozwiązania i multidozowniki
Firma APV, znana z szerokiej oferty siewników do poplonów, wyróżnia się również ofertą multidozowników. Te unikalne urządzenia można konfigurować, łącząc różne moduły. Na przykład, siewnik z tarczą rozsiewającą można w prosty sposób przekształcić w urządzenie z rozsiewem pneumatycznym. Przykładem multidozownika jest siewnik MDS 100 M1.
W urządzeniach tych precyzyjne dozowanie materiału siewnego odbywa się za pomocą wałka wysiewającego, a rozsiew następuje przez tarczę rozsiewającą. Jest to rozwiązanie szczególnie efektywne przy dużych szerokościach roboczych.
Podział i funkcje sterowników w siewnikach APV
Siewniki pneumatyczne APV (seria PS) dostępne są w różnych wariantach, oferując szeroki zakres pojemności zbiorników (od 120 do 1600 litrów) i napędów dmuchaw (elektryczna, hydrauliczna, WOM). Firma oferuje również zaawansowane moduły sterujące, które wpływają na funkcjonalność i komfort pracy:
Moduły sterujące
- Moduł sterujący 1.2: Podstawowe rozwiązanie do kontroli kluczowych funkcji roboczych, charakteryzujące się prostą obsługą i kompaktowym rozmiarem. Umożliwia elektroniczną regulację i monitorowanie wałka wysiewającego oraz dmuchawy elektrycznej, regulację dawki wysiewu, przeprowadzenie próby wysiewu oraz komunikaty o błędach.
- Moduł sterujący 5.2: Najpopularniejsza wersja, oferująca bogatszy zakres funkcji, w tym precyzyjną kalibrację prędkości, dokładną regulację dmuchawy elektrycznej oraz automatyczną próbę wysiewu. Pozwala na kalibrację prędkości, sterowanie na uwrociach (z czujnikiem pozycji TUZ) oraz automatyczne dostosowanie dawki wysiewu do prędkości jazdy.
- Moduł sterujący 5.7: Optymalne rozwiązanie do jednoczesnej i niezależnej obsługi dwóch siewników pneumatycznych, kompatybilne ze wszystkimi czujnikami.
- Moduł sterujący 6.2: Zaawansowany sterownik z dużym, kolorowym wyświetlaczem dotykowym i intuicyjnym menu, oferujący funkcje ISOBUS, automatyczne wyłączanie wałków wysiewających w zależności od pozycji GPS, indywidualne nazewnictwo nasion w bibliotece oraz integrację z czujnikami maszyny.
Dmuchawy
Dmuchawy klasyfikowane są ze względu na wydajność powietrzną i wymagania dotyczące przyłączenia. Dostępne są:
- Dmuchawa elektryczna: Wariant podstawowy, przeznaczony do rozsiewu na małych szerokościach roboczych.
- Dmuchawa elektryczna PLUS: Ponad dwukrotnie mocniejsza od standardowej, zwiększa wydajność siewników pneumatycznych.
- Dmuchawa hydrauliczna: Przeznaczona do rozsiewu na dużych szerokościach roboczych lub przy dużych dawkach materiału siewnego.
Czujniki
Szeroki wybór czujników umożliwia pełne wykorzystanie funkcji siewnika:
- Czujniki prędkości: Przesyłają informację o prędkości pojazdu (GPS, radarowy, kołowy, z gniazda ciągnika).
- Czujnik pozycji TUZ: Informuje o podnoszeniu maszyny.
- Czujnik ciśnienia: Monitoruje ciśnienie w układzie hydraulicznym maszyny.
- Czujniki maszyny: W tym czujnik pustego zbiornika i czujnik liczby obrotów dmuchawy.
- Włącznik do próby wysiewu: Ułatwia przeprowadzenie próby wysiewu.
Wałki wysiewające
Dostępne są różne rodzaje wałków wysiewających, dopasowane do specyfiki wysiewanych nasion:
- Wałek Flex: Do rozsiewu mieszanek materiałów siewnych i dużych nasion.
- Wałek do nasion drobnych: Precyzyjne dozowanie mieszanek materiału siewnego, gryki, wyki.
- Wałek do nasion średnich: Do mieszanek materiału siewnego, ziaren zbóż, łubinu, wyki, grochu, fasoli.
- Wałek do nasion dużych: Do mieszanek materiału siewnego, zbóż, łubinu, wyki, grochu, fasoli.
Kluczowe cechy i korzyści z posiadania siewnika do poplonów
Siewnik do poplonu to specjalistyczne urządzenie rolnicze, które znacząco skraca i upraszcza proces wysiewu roślin poplonowych, takich jak rośliny motylkowe czy strączkowe. Jego główną zaletą jest oszczędność czasu dzięki wysokiej wydajności oraz zapewnienie dokładności wysiewu, co przekłada się na lepsze plonowanie roślin sianych na poplon.
Posiadanie własnego siewnika do poplonu jest uzasadnione ekonomicznie, ponieważ pozwala nie tylko na oszczędność czasu, ale także na precyzyjne wysianie nasion, co wpływa na jakość uzyskanego poplonu, czy to jako nawozu naturalnego, czy na cele kiszonkarskie.
Korzyści z posiadania siewnika do poplonu:
- Oszczędność czasu pracy w polu.
- Zmniejszone zużycie paliwa dzięki możliwości siewu w jednym przejeździe z uprawą.
- Dokładny wysiew nasion, co przekłada się na lepsze wschody i wzrost roślin poplonowych.
- Poprawa żyzności gleby poprzez zastosowanie poplonów.
- Elastyczność w doborze roślin poplonowych i terminów siewu.
Warto zaznaczyć, że przepisy Unii Europejskiej dotyczące zazielenienia przewidują możliwość wliczania poplonów ścierniskowych do obszarów proekologicznych, co może wiązać się z dodatkowymi korzyściami finansowymi.
Jak wybrać odpowiedni siewnik do poplonu?
Decydując się na zakup siewnika do poplonu, należy wziąć pod uwagę kilka kluczowych czynników:
Rodzaj siewnika
- Mechaniczny: Prostota budowy, wysiew grawitacyjny.
- Pneumatyczny: Wysoka dokładność, możliwość wysiewu na duże szerokości, odporność na warunki atmosferyczne.
- Tarczowy: Uniwersalność, niezawodność, prosta konstrukcja, często najtańsza opcja.
Jakość wykonania i producent
Istotna jest jakość sprzętu gwarantowana przez producenta, która przekłada się na jego niezawodność i długą żywotność. Renomowani producenci oferują maszyny wykonane z wysokiej jakości materiałów i poddawane rygorystycznym testom.
Pojemność zbiornika i szerokość robocza
Wybór pojemności zbiornika i szerokości roboczej powinien być dopasowany do wielkości gospodarstwa i specyfiki wykonywanych prac. Dostępne są modele o zróżnicowanych parametrach, od małych zbiorników kilkudziesięciolitrowych po ponad tysiąclitrowe, oraz szerokości robocze od kilku do kilkudziesięciu metrów.
Możliwości regulacji i sterowania
Nowoczesne siewniki oferują zaawansowane możliwości regulacji dawki wysiewu, szerokości roboczej oraz sterowania z kabiny ciągnika. Funkcje takie jak elektroniczna regulacja, próba wysiewu czy możliwość zapisu ustawień poprawiają komfort i precyzję pracy.
Podsumowanie
Siewnik do poplonu to inwestycja, która przynosi wymierne korzyści dla każdego gospodarstwa rolnego. Pozwala na efektywne wykorzystanie potencjału gleby, poprawę jej żyzności i strukturę, a także stanowi źródło cennego nawozu naturalnego lub paszy. Dzięki różnorodności dostępnych na rynku rozwiązań, każdy rolnik może dobrać siewnik optymalnie dopasowany do swoich potrzeb i możliwości.