Prawidłowa pielęgnacja użytków zielonych jest kluczowa dla utrzymania wysokich i jakościowych plonów. Niestety, nieprawidłowe zabiegi prowadzą do przerzedzania darni i zaniku pożądanych gatunków roślin. W takich sytuacjach niezbędne staje się wałowanie, włókowanie oraz podsiew lub ponowny siew traw i roślin. Pielęgnacja bezorkowa to najprostszy i najtańszy sposób na poprawę stanu łąk i pastwisk. Na rynku dostępne są specjalistyczne maszyny, które pozwalają na efektywne i kompleksowe dbanie o kondycję darni.
Agregaty APV GK (Grünlandkombi) - Profesjonalne Rozwiązania dla Łąk i Pastwisk
Jednym z profesjonalnych rozwiązań, które pozwala właściwie dbać o stan darni, jest austriacki agregat APV GK (Grünlandkombi). Został on zaprojektowany z myślą o pracy na łąkach i pastwiskach, co pozwala na skuteczne prowadzenie zabiegów pratotechnicznych. Agregaty te są produkowane w trzech wersjach o szerokościach roboczych: 2,5 m (model GK 250 M1), 3 m (model GK 300 M1) i 4 m (model GK 400 M1).
Budowa i Zasada Działania APV GK
Agregat APV GK to maszyna zawieszana na tylnym podnośniku ciągnika. Istnieje również możliwość rozłączenia sekcji brony i wału, co pozwala na zawieszenie ich zarówno na tylnym, jak i przednim TUZ. Taka konfiguracja, wraz z odpowiednim zbalastowaniem ciągnika, jest szczególnie przydatna podczas pracy na użytkach zielonych w regionach górskich.
Pierwsze Sekcje Robocze - Wyrównywanie i Rozprowadzanie
Pierwszym elementem roboczym agregatu APV GK jest włóka zamontowana na kilku łapach sprężystych, które amortyzują jej pracę. Jej głównym zadaniem jest równomierne rozprowadzenie po powierzchni użytku zielonego: kretowisk, łajniaków i większych skupisk zeschniętej roślinności. Po usunięciu sworzni, za pomocą korby, można łatwo zmieniać kąt i wysokość pracy włóki, regulując ją co centymetr.
Kolejną sekcją jest listwa zagarniająca, której pozycję można regulować hydraulicznie z kabiny ciągnika. To narzędzie odpowiada za niwelowanie kretowisk i innych nierówności, a także za rozgarnianie kopców, mrowisk czy obornika. Listwa jest zamocowana do belki z wykorzystaniem 8 sprężyn, co umożliwia jej wychylenie w przypadku natrafienia na kamień lub inną przeszkodę.
Brona Chwastownik - Napowietrzanie i Przygotowanie Gleby
Następny zespół roboczy stanowi dwurzędowa brona chwastownik, zbudowana z palców sprężystych o średnicy 10 lub 12 mm. Jej zadaniem jest usuwanie chwastów, wyrwanie starej roślinności i jej rozgarnięcie pomiędzy kępki traw. Jest to kluczowe, ponieważ aż 90% roślinności trwałego użytku zielonego usycha zimą, a wiosną należy ją rozkruszyć i równomiernie rozprowadzić. Pominięcie tego zabiegu prowadzi do pogorszenia jakości paszy z pierwszego pokosu, gdyż uschnięte rośliny trafią do świeżej trawy.
Praca palców brony chwastownika pozwala również na napowietrzenie darni, co ogranicza parowanie wody, spulchnia glebę i poprawia krzewienie się trawy. Dodatkowo, w przypadku podsiewu, tworzy warunki do kontaktu nasion ze wzruszoną glebą. Wysokość i intensywność pracy zębów można regulować, zmieniając kąt ich pracy poprzez przełożenie sworzni w otworach ramy brony. Można do tego celu wykorzystać tę samą korbę, która służy do regulacji włóki. Przez wszystkie zwoje palców sprężystych w rzędzie przeciągnięte są linki, których zadaniem jest zatrzymanie zębów w razie ich pęknięcia.
Lech Bieżuński z firmy APV Polska wyjaśnia, że zagięte palce brony chwastownika wykonują na glebie ruch w kształcie elipsy. Im bardziej stromo są ustawione, tym mniejsza jest elipsa, a im bardziej płasko, tym ruch jest bardziej zamaszysty.
Wał Ugniatający - Dogniatanie i Kontakt Nasion z Glebą
Ostatnim elementem roboczym agregatu APV GK jest ciężki wał ugniatający. Dostępne są 2 rodzaje i 3 wersje z żeliwnymi pierścieniami o różnych średnicach: Cambridge (390 lub 530 mm) oraz zębaty (410 mm). Do pracy na użytku zielonym szczególnie polecany jest wał zębaty. Dzięki temu, że jego pierścienie mają różną średnicę, a co drugi jest luźno mocowany, wał bardzo dobrze kopiuje nierówności terenu. Wał zębaty pozwala również pracować na mokrym podłożu, ponieważ nie ma tendencji do oklejania.
Regulacji wału dokonuje się poprzez wsunięcie lub wysunięcie siłownika hydraulicznego. Jeśli siłownik zostanie całkowicie wsunięty, wał oderwie się od podłoża, a cały jego ciężar zostanie przeniesiony na zęby. Zwiększa to nacisk rzędów brony, co intensyfikuje uprawę gleby. Przy wysuniętym siłowniku nacisk zębów jest mniejszy, co pozwala na delikatniejsze bronowanie.
Bronę chwastownik można szybko odczepić od wału bez użycia narzędzi i pracować nimi oddzielnie, co zwiększa elastyczność zastosowania maszyny.
Siewnik do Podsiewu - Precyzyjny Wysiew Nasion
Agregat Grünlandkombi doposażony w siewnik, podczas jednego przejazdu może wykonywać podsiew. Fabrycznie płytki rozsiewające zamontowane są na belce przy wale, ale mogą zostać również umieszczone przy bronie. Nasiona, podane w strumieniu powietrza z niedużego siewnika zamontowanego nad ramą wału, odbijają się od płytek rozsiewających. Płytki te są oddalone od siebie co 37,5 cm i skierowane wylotami w kierunku dwóch rzędów palców sprężystych. Niewielka odległość od podłoża pozwala uzyskać dokładny wysiew materiału siewnego nawet przy silnym wietrze. Drobne nasiona wysiane rzutowo zostają wprasowane w podłoże przez ciężki wał ugniatający.
Siewnik serii PS z elektrycznym napędem wałka wysiewającego i dmuchawy wymaga zasilania z układu elektrycznego ciągnika o napięciu 12 V i możliwości obciążenia natężeniem 25 A. Dzięki wymiennym wałkom siewnika APV serii PS, można wysiewać nasiona różnej wielkości. Komputer sterujący nadzoruje wysiew nasion i pomaga w przeprowadzeniu próby kręconej. Wygodne stopnie i podest ułatwiają napełnianie zbiornika. Prędkość robocza może być odczytywana z koła kopiującego bądź anteny GPS. Co istotne, siewnik można zamocować również na inną maszynę uprawową.
Sterownik siewnika pozwala podczas pracy zmieniać dawkę wysiewu skokowo o 5%. Umożliwia to zwiększanie dawki na fragmentach użytku zielonego o słabszej darni lub w miejscach całkowitego braku trawy. Do automatycznego zatrzymywania i uruchamiania wałka wysiewającego oferowany jest opcjonalny czujnik pozycji TUZ, montowany na górnym łączniku. Natomiast do automatycznego dopasowywania prędkości obrotów wałka wysiewającego do rzeczywistej prędkości jazdy dostępny jest czujnik GPS.
Siewnik APV
Wymagania i Optymalne Parametry Pracy
Maszyna waży 1400 kg i do współpracy wymaga ciągnika o mocy minimum 90 KM wyposażonego w dwie pary wyjść hydraulicznych. Optymalna prędkość pracy podczas podsiewu użytku zielonego to 10-12 km/h. Przy tej prędkości palce brony pracują intensywnie również na boki i pozostawiają większe rowki dla nasion. W przypadku zakładania użytku zielonego i siania trawy w czystą glebę, zalecana prędkość wynosi 8-9 km/h. Podczas podsiewu, zęby sprężyste powinny wgryzać się w darń na głębokość 2-4 cm, przygotowując ją na przyjęcie drobnych nasion traw. W praktyce oznacza to, że łąkę trzeba "zrobić na prawie czarno".
Agregaty do Siewu Traw Świt-Rol GRASS 300
Firma Świt-Rol z Budzisk koło Garwolina zaprezentowała na wystawie Zielone Agro Show 2019 nowość - agregat do podsiewu traw. Maszyna o szerokości 3 metrów została zbudowana z myślą o podsiewie użytków zielonych, takich jak łąki czy pastwiska, niemal bez przerw w ich użytkowaniu. Agregat GRASS 300 doskonale radzi sobie z wyzwaniami pielęgnacji, które wynikają z przerzedzenia oraz braku pożądanych gatunków roślin.
Konstrukcja i Funkcjonalność GRASS 300
Agregat GRASS 300 ma 3 metry szerokości i posiada 10 sekcji roboczych. Z przodu zamontowana jest listwa zagarniająca (opcja), której zadaniem jest niwelowanie kretowisk i innych nierówności, a także rozgarnianie kopców, mrowisk czy obornika. Listwa jest zamocowana do belki z wykorzystaniem 8 sprężyn, co daje możliwość wychylenia w razie natrafienia na kamień czy inną przeszkodę.
Kolejna sekcja składa się z trzech rzędów zgrzebeł o średnicy 12 mm i jednego rzędu o średnicy 8 mm. Zgrzebła są regulowane ręcznie za pomocą śruby rzymskiej. Ich zadaniem jest rozgrabianie trawy, chwastów, sfilcowań, mchu oraz innych pozostałości i nierówności. Zapewniają zniszczenie płytko zakorzenionych chwastów i samosiewów. Zabieg ten odsłania i przygotowuje glebę do rozsiewu traw, a także napowietrza ją, co ogranicza parowanie wody, spulchnia glebę i poprawia krzewienie się trawy.
Dzięki zastosowaniu wału pryzmatycznego, gleba zostaje optymalnie spulchniona, przez co nasiona otrzymują najlepsze warunki do wzrostu. Zęby wału świetnie niwelują pozostałości po poprzednim użytkowaniu gleby. Hydrauliczna regulacja wału ułatwia dostosowanie maszyny do warunków panujących na polu. Schodki i podest załadunkowy ułatwiają dostęp do agregatu wysiewającego.
Sekcje robocze są napędzane z wyjścia WOM ciągnika.
Agregaty Aktywne SB z Siewnikiem GEOGRASS - Dla Firm Zakładających Ogrody
Agregat uprawowy SB z siewnikiem GEOGRASS to kompleksowe narzędzie, które całkowicie przygotowuje glebę do wysiewu i jednocześnie go wykonuje. Jest niezastąpionym sprzętem dla firm zakładających ogrody, pozwalającym zaoszczędzić czas i koszty. Agregaty aktywne SB z siewnikiem, nazywane również glebogryzarkami separującymi, znajdują zastosowanie przede wszystkim w zakładaniu trawników, tworzeniu rabat miejskich oraz jako zwykły agregat uprawowy.
Mechanizm Działania Agregatu SB z Siewnikiem GEOGRASS
Maszyna wykonuje w jednym przejeździe cztery funkcje:
- Najpierw gleba zostaje uprawiona nożami glebogryzarki, które w tym przypadku kręcą się w odwrotnym kierunku w stosunku do wektora jazdy traktora.
- Za glebogryzarką znajdują się pręty separacyjne, które sprawiają, że większe kępki niszczonej trawy czy kamienie ześlizgują się po nich na dno uprawy.
- Następnie jest siewnik z systemem dozowania nasion trawy.
- Na samym końcu znajduje się wał siatkowy, który pełni rolę wyrównania i ugniatania uprawy.
Specyfika i Wymagania
Agregat SB posiada ramę zawieszenia, która służy do podłączania go do trzypunktowego układu zawieszenia z tyłu ciągnika. Wałek WOM traktora napędza przekładnię kątową agregatu, a ta przekazuje napęd wałem 6-kątnym na zębatkę z boku glebogryzarki. Zębatka za pomocą łańcucha obraca dolną zębatkę, która z kolei napędza wał z nożami glebogryzarki. Dalej są pręty separujące z ruchomą klapą osłonową, a na końcu regulowany wał siatkowy.
Maszyna ma możliwość ustawienia jej niesymetrycznie bardziej na prawą stronę traktora, co ma znaczenie, gdy traktor jest szerszy od agregatu. Wtedy pokrycie jednej strony traktora agregatem umożliwia uzyskanie jednolitej połaci uprawy. Jest to możliwe dzięki przesunięciu przekładni wraz z mocowaniem zawieszenia 3-pkt w lewą stronę maszyny.
Siewniki do Trawy: Ogólne Porady i Rozważania
Wielu rolników i ogrodników poszukuje odpowiedniego siewnika do trawy, często z możliwością zamocowania na glebogryzarce separacyjnej. Koncepcja połączenia siewnika z glebogryzarką jest interesująca, ponieważ noże glebogryzarki obracają się w kierunku przeciwnym do jazdy, podnosząc powierzchnię, siewnik wrzuca trawę, a glebogryzarka zasypuje powierzchnię, wał strunowy ją równa, a kolejny wał lekko dociska.
Wyzwania w Zakładaniu i Podsiewie Traw
Problem polega na tym, że przy zakładaniu trawników czy użytków zielonych zazwyczaj konieczne jest dwu- lub trzykrotne użycie tej samej maszyny lub agregatu uprawowego, zanim gleba będzie przygotowana do siewu. Dopiero później można użyć siewnika. W przypadku podsiewu zazwyczaj teren jest już przygotowany lub podlega wyrównaniu przed podsiewem, dlatego nie ma potrzeby stosowania tak radykalnych narzędzi jak agregat na bazie glebogryzarki separacyjnej. Na upartego można próbować zbudować taki zestaw, dokładając siewnik z agregatu do podsiewu, jednak pozostaje problem zasilania, który trzeba rozwiązać przez przekładnię z glebogryzarki lub napęd hydrauliczny. Rozwiązanie z siewnikiem grawitacyjnym raczej nie sprawdzi się w przypadku traw. Zaleca się poszukanie małego agregatu do podsiewu, a glebę przygotować wcześniej glebogryzarką. Ważne jest, aby za siewnikiem zawsze szedł wał gładki z "heblem".
Waga takiego zestawu (glebogryzarki separacyjnej z siewnikiem) wynosi ponad 300 kg i jest umieszczona 1,5 m za traktorkiem, co może sprawić trudności w obsłudze lekkich sprzętów. Cena takiego rozwiązania również jest znacząca.
Alternatywne Rozwiązania i Wskazówki
Na targach rolniczych, takich jak Gardenia czy targi w Warszawie, można znaleźć przedstawicieli firm oferujących siewniki do trawy. Jedną z takich firm jest angielski Blec, oferujący siewniki podwieszane na tylnym TUZ traktora, a także na bazie małych Hond F810 lub 720. Te ostatnie to połączenie ciężkich wałków z siewnikiem i mocnym silnikiem benzynowym. Inną firmą jest Allett.
Dla mniejszych powierzchni lub w przypadku rekultywacji ugorów zielonych, można użyć rozsiewacza lejkowego do nawozów. Nasiona traw miesza się z owsem (ok. 50 kg owsa na 1 ha). Siew poprzedza bronowanie, a po siewie następuje wałowanie - to oczywiście na powierzchnie w kulturze rolnej. Rekultywacja ugorów zielonych lub gruntów porzuconych to odrębny temat.