Rozsiewacze Wapna: Technologie i Zastosowania w Nowoczesnym Rolnictwie

Wprowadzenie: Znaczenie Wapnowania Gleby

Uregulowanie odczynu gleby to niezbędny warunek uzyskiwania wysokich plonów. Wapnowanie gleb to jeden z podstawowych zabiegów wpływających na utrzymanie optymalnego pH gleby dla uprawianych na danym stanowisku roślin. Aplikując nawozy wapniowe, nie tylko zmieniamy pH gleby i poprawiamy jej struktury, ale również pozytywnie wpływamy na zdrowotność roślin.

Rolnicy mają do wyboru różne formy wapna: wapno granulowane, wapno wilgotne (czasami wręcz płynne lub sypkie, przypominające piasek) oraz wapno pyliste (mączka wapienna). Wybór odpowiedniego rozsiewacza zależy od rodzaju stosowanego wapna i specyficznych potrzeb gospodarstwa.

Rodzaje Wapna i Wymagania Aplikacyjne

Wapno Granulowane i Wilgotne

Do aplikacji wapna granulowanego można wykorzystać uniwersalne rozsiewacze tarczowe, powszechnie stosowane w gospodarstwach. Należy jednak pamiętać, że wapno granulowane jest stosunkowo drogie w porównaniu do wapnowania mającego na celu podnoszenie pH na większą skalę.

Wapno wilgotne można wysiewać za pomocą rozrzutników obornika, najlepiej tych z tarczami wysiewającymi znajdującymi się pod adapterem. Uniwersalne rozsiewacze umożliwiające wysiew nawozów granulowanych, jak i wilgotnego wapna, są dostępne w ofercie zarówno producentów krajowych, jak i zagranicznych.

Wapno Pyliste (Mączka Wapienna)

W ostatnim czasie na popularności zyskuje wapno pyliste, zwane także mączką wapienną. Jest to wapno tlenkowe zmielone na potężnych młynach kulowych do bardzo drobnej frakcji (do około 0,01 mm). Nawóz ten charakteryzuje się bardzo wysoką reaktywnością, przekraczającą 98%, co sprawia, że efekt podwyższenia pH gleby jest widoczny w bardzo krótkim czasie, a zalecane dawki wynoszą od 1 do 3 t/ha. Przystępne ceny zakupu oraz wysoka reaktywność przyczyniają się do rosnącej popularności tej formy wapna.

Rozdrobnienie wapna jest jednocześnie jego wadą. Mianowicie, wapno pyliste jest bardzo podatne na znoszenie przez wiatr. Z tego też powodu ten rodzaj wapna nie może być rozsiewany przez klasyczne rozsiewacze tarczowe czy rozrzutniki obornika. Tradycyjne rozsiewacze tarczowe często nie są w stanie zapewnić precyzyjnego rozrzutu wapna pylistego na wymaganą szerokość, generując przy tym znaczne straty materiału wskutek znoszenia przez wiatr.

Rozwiązaniem jest zastosowanie belki ślimakowej, która wysypuje wapno na całej szerokości nisko nad glebą. Belka taka jest montowana w rozsiewaczu zamiast adaptera tarczowego.

Niezbędnym wyposażeniem rozsiewacza do wapna pylistego jest podwójna rura ułatwiająca załadunek pneumatyczny wapna pylistego, na przykład z cysterny. Dzięki temu wapno pyliste może być transportowane tak zwanymi cementowozami oraz przeładowywane do rozsiewacza pneumatycznie, bez obaw o zbrylenie lub zawieszanie się materiału wewnątrz zbiorników. Ponadto nie są potrzebne dodatkowe urządzenia do załadunku wapna spoczywającego na polu.

Specjalistyczne Rozsiewacze do Wapna

Rozsiewacze Przyczepiane z Przenośnikiem

Jedną z grup maszyn, którymi można wysiewać wilgotne wapno, są przyczepiane rozsiewacze. Większe gabarytowo maszyny z pojemniejszymi zbiornikami są oparte na tandemowym zawieszeniu. Do transportu nawozu w tych maszynach służy przenośnik pasowy napędzany wałkiem WOM lub toczącym się po kole jezdnym kołem ostrogowym. W niektórych maszynach jest dostępny napęd hydrauliczny, który pozwala na precyzyjne sterowanie dawką wysiewu za pomocą komputera. Niektórzy producenci oferują sterowanie w standardzie ISOBUS. Producenci do tego typu rozsiewaczy oferują wymienne tarcze do wysiewu nawozów, jak i wapna. Tarcze do wysiewu wapna mają kilka łopatek, a wewnątrz skrzyni znajduje się daszek zapobiegający ubijaniu nawozu.

Rodzimymi wytwórcami tych maszyn są między innymi: Agro-Masz, Pomot Chojna czy Unia. W ofercie krajowych producentów znajdziemy zarówno proste, budżetowe rozwiązania dla małych gospodarstw, jak i duże rozsiewacze do precyzyjnej aplikacji wapna czy wapna i nawozów granulowanych.

Rozsiewacze z Belką do Wapna Pylistego

W odpowiedzi na wyzwania związane z aplikacją wapna pylistego, producenci maszyn rolniczych oferują specjalistyczne rozwiązania, takie jak rozsiewacze z belkami do wapna, które gwarantują równomierny rozkład nawozu i minimalizują straty. Belka ślimakowa jest montowana w rozsiewaczu zamiast adaptera tarczowego. Po zakończeniu wapnowania można zdemontować belkę, a na jej miejsce zamontować adapter talerzowy i wysiewać nawozy granulowane. Szerokość belki w dostępnych na rynku maszynach wynosi od 6 do 12 m. Belki do środków pylistych są składane hydraulicznie z automatyczną blokadą, co eliminuje potrzebę opuszczania kabiny ciągnika, aby złożyć belkę do pozycji transportowej.

Przegląd Modeli i Producentów:

• Sulky (seria XT): Francuska firma Sulky oferuje trzy maszyny serii XT (XT160, XT210H i XT240H) wyposażone w skrzynie ładunkowe o pojemności 13 000 oraz 15 500 litrów. Maszyny te po demontażu belki można wyposażyć w klasyczny zespół tarczowy, co pozwala na wykorzystanie rozsiewacza do rozsiewu nawozów granulowanych, wapna mokrego, środków pylistych, materiałów luzem, peletów itp. W zależności od potrzeb użytkownika i warunków pracy belka może wysiewać wapno na szerokości 6, 9 lub 12 m. Wapno do belki jest podawane przenośnikiem. Plandeka chroniąca przed podmuchami wiatru, a przez to przed pyleniem, jest możliwa.
• Unia (RCW Helix, RCW 120TD, 160TD): Technologią wysiewu wapna pyłowego zainteresowała się rodzima Unia, która zaprezentowała rozsiewacz RCW Helix wyposażony w 9- lub 12-metrową belkę. W tej gamie dostępne są dwa modele (120TD i 160TD) wyposażone w skrzynie ładunkowe o pojemności 13 000 oraz 16 000 litrów. Maszyny wyposażono w hydraulicznie składaną plandekę skrzyni, która chroni nawóz przed opadami. W konstrukcji rozsiewaczy zastosowano hydrauliczny napęd przenośnika pasowego, który zapewnia dużą elastyczność regulacji dawki wysiewu. Belka jest dzielona na dwie części, w wyniku czego w razie potrzeby można wysiewać wapno na połowie szerokości roboczej (czyli 6 m). Funkcje rozsiewacza RCW Helix są obsługiwane z wykorzystaniem sterownika Superior. Belkę wyposażono w układ amortyzujący wstrząsy powstałe podczas pracy maszyny. Model RCW 120TD posiada skrzynię o pojemności 12 000 litrów, na dnie której porusza się napędzany hydraulicznie przenośnik taśmowy, kierujący wapno do dwóch belek ze ślimakami. Każdy ze ślimaków mierzy po 6 metrów długości i jest napędzany oddzielnym silnikiem hydraulicznym. Ślimaki utrzymują stałą prędkość, co w połączeniu z fartuchami zapewnia równomierne rozłożenie wapna na polu, bez wyrzucania go w powietrze.
• Agrex (Kalko): Rozsiewacz umożliwiający wysiew wapna pylistego oferuje także firma Agrex. Jest to maszyna przyczepiana o nazwie Kalko wyposażona w skrzynię o pojemności 9,8-13,5 m³. Nawóz do 12-metrowej belki jest dostarczany przez przenośnik taśmowy napędzany silnikiem hydraulicznym wyposażonym w czujnik obrotów z zaworem proporcjonalnym kontrolowanym przez komputer. Belka jest dzielona na dwie części (6 m), a na każdej z nich znajduje się 40 otworów.
• Bredal (seria K): Duńska firma Bredal jest innym wytwórcą rozsiewaczy przeznaczonych do wysiewu wapna granulowanego, mokrego, jak i pylistego. Gama produktowa obejmuje cztery modele serii K wyposażone w zbiorniki o pojemności od 2500 l (model K40) do 11 300 l (K125). W zależności od wersji, rozsiewacze oparto na podwoziu jednoosiowym lub tandemowym. Opcjonalnym wyposażeniem tych maszyn jest 12-metrowa belka z hydraulicznie napędzanym ślimakiem, która umożliwia wysiew wapna pylistego.

Rozrzutniki Obornika jako Rozsiewacze Wapna

Skutecznym sposobem na rozsianie mokrego wapna jest wykorzystanie rozrzutnika obornika. Najlepiej do tego nadają się maszyny z wałkami pionowymi, dodatkowo wyposażone w dolne tarcze rozrzucające. Dużą zaletą rozrzutników obornika jest na ogół wysoka wydajność wynikająca ze znacznych ładowności. Zależnie od wielkości gospodarstw, potencjalni nabywcy mają do dyspozycji maszyny oparte na podwoziu tandem lub tridem, których ładowność może przekraczać 20 ton.

Przykłady modeli:

• Unia Tytan 24: Rozrzutnik Tytan 24 wyposażony jest w nowy typ adaptera poziomo-tarczowego, który może być stosowany przy aplikacji różnego rodzaju materiałów i zapewnia szerokość roboczą aż do 24 metrów. Elementy robocze adaptera, takie jak noże tnące i łopaty tarcz, wykonane są z wysokowytrzymałej stali Hardox. Amortyzowany zaczep dolny i tylna oś skrętna gwarantują operatorowi wysoki komfort pracy. Rozrzutnik Tytan 24 posiada solidny przenośnik czterołańcuchowy o ogniwach grubości 14 mm oraz dwie przekładnie boczne odpowiadające za jego pracę. Szerokość adaptera w Tytanie 24 wynosi 2 metry, natomiast objętość skrzyni to aż 22 metry sześcienne. Wszystkie funkcje hydrauliczne maszyny obsługiwane są z poziomu terminala ISOBUS.
• Unia Herkules N262: Rozrzutnik Herkules N262 o ładowności 12 ton precyzyjnie rozrzuca obornik, torf, kompost, wapno i osady ściekowe, z wydajnością do 4 m³/min. Skrzynia ładunkowa wykonana jest w formie skorupy na stałe zespolonej z ramą dolną, co zapewnia sztywną i niezawodną konstrukcję. Adapter rozrzucający precyzyjnie i równomiernie rozprowadza materiał na szerokość od 12 do 25 metrów. Wysoki komfort pracy zapewnia zasuwa oddzielająca skrzynię ładunkową od mechanizmu rozrzucającego, sterowana za pomocą dźwigni rozdzielacza i unoszona za pomocą siłowników hydraulicznych.

Rozsiewacze z Podłogowym Podajnikiem Taśmowym

Rozsiewacze wyposażone w podłogowe podajniki taśmowe to kolejna kategoria maszyn do precyzyjnej aplikacji wapna. Zapewniają one równomierne dostarczanie materiału do zespołu rozsiewającego.

• Agro-Masz REWO: Firma Agro-Masz ze Strzelec Małych ma w swojej ofercie rozsiewacz REWO o pojemności 8200 litrów, który pozwala na szerokie zastosowanie maszyny dzięki dwóm typom adapterów wysiewających (do nawozów granulowanych i do wapna). Wapno sypkie rozsiejemy maszyną z zamontowanym adapterem do wysiewu wapna i specjalnymi tarczami. Maszyna o wadze 3200 kg ma zapotrzebowanie mocy na poziomie 100-130 KM. Producent zdecydował się na zastosowanie przenośnika taśmowego. Układ przekładniowy, przekazujący napęd z koła jezdnego na taśmę, opiera się na załączanej hydraulicznie z kabiny ciągnika przekładni z kołem zębatym poruszanym przez łańcuch nabudowany na piastę koła, co eliminuje możliwość poślizgu. Wewnątrz skrzyni znajduje się stelaż zapobiegający ubijaniu się wapna podczas długich przejazdów przy maksymalnym napełnieniu. Rozsiewacze REWO otrzymały w standardzie podłogowy podajnik taśmowy wykonany z wysokowytrzymałej mieszanki tworzyw sztucznych, odpornej na ścieranie i rozciąganie.
• Unia (RCW Piast, RCW Plus H, RCW 65 H, 85 H, 130 TD): Unia jest producentem posiadającym spore doświadczenie i wieloletnią tradycję w produkcji rozsiewaczy do wapna. Rozsiewacz RCW Piast pracuje w wielu gospodarstwach i firmach komunalnych. Unia w swoich rozsiewaczach wapna i nawozów stosuje przenośnik pasowy tkaninowo-gumowy (trzykrotnie wzmacniany tkaniną), który zapewnia równomierny dopływ materiału na tarcze rozsiewające, a wysiewany nawóz nie ulega uszkodzeniu. W modelach RCW 65 H, 85 H, 130 TD napęd taśmy realizowany jest hydraulicznie, a za precyzyjne sterowanie dawką wysiewu odpowiada jeden z trzech dostępnych sterowników (PILOT JOY, SUPERIOR, ISOBUS). Lista wyposażenia oraz dodatkowych opcji dla maszyn produkowanych w fabryce w Brzegu jest długa i obejmuje plandeki, limitery do siewu granicznego, liczne warianty zaczepów i ogumienia. Dla potrzeb wysiewu wapna granulowanego lub mielonego, nadaje się rozsiewacz serii RCW Plus H. System sterujący ISOBUS umożliwia komunikację z terminalem ciągnika, pozwalając na zarządzanie wszystkimi parametrami pracy maszyny oraz funkcjami hydraulicznymi. Kubatura skrzyni w prezentowanym modelu wynosi 10 metrów sześciennych, a system dozujący materiał na tarcze pozwala na osiągnięcie dawek nawet od 30 kg/ha dla nawozów granulowanych i od 200 kg/ha dla wapna.
• EKOMAX (RPS-1): Rozsiewacz Ekomax RPS-1 jest maszyną przyczepianą jednoosiową o ładowności w wersji podstawowej wynoszącej 3 tony. Za dozowanie nawozu odpowiada taśma gumowa, a w wyposażeniu dodatkowym można zamówić hydrauliczny napęd taśmy dozującej, co teoretycznie pozwala na dostosowanie rozsiewacza do rolnictwa precyzyjnego. Ilość wysiewu reguluje się poprzez zmianę szczeliny zasuwy dozującej. Z gumowej taśmy nawóz spada na talerze rozsiewające napędzane z WOM ciągnika. Szerokość rozrzutu zależy w głównej mierze od wysiewanego materiału, a także od położenia talerzy nad powierzchnią gleby. Boczne ściany skrzyni ładunkowej są nachylone pod sporym kątem, co ułatwia zsuwanie się materiału na taśmę. Maszyna jest wyposażona w oświetlenie oraz hamulce pneumatyczne.
• POMOT Chojna (UPR): POMOT z Chojny oferuje rozsiewacz wapna i nawozów granulowanych UPR w 4 wersjach ładowności od 2 do 10 ton. Rozsiewacze wapna firmy POMOT budowane są na licencji firmy TRANSPREAD. Zastosowano w nich łańcuchowy przenośnik podłogowy, którego napęd w standardzie realizowany jest za pomocą koła ostrogowego od koła jezdnego.
• CynkoMet (RWN 8000 Wapniak): CynkoMet jest kolejną polską firmą, która ma w swojej ofercie sprzęt do aplikacji wapna. Rozsiewacz RWN 8000 Wapniak przeznaczony jest do nawozów pylistych i granulowanych. Standardowo posiada 2 tarcze wysiewające, które umożliwiają rozrzut wapna na szerokość do 10 m. Ściany skrzyni ładunkowej wykonane są z 3-milimetrowej blachy, a podłoga z blachy o grubości 5 mm. Producent postawił na dwułańcuchowy przenośnik z gęsto rozmieszczonymi listwami.
• Inni Producenci: Rozsiewacz do wapna ma w swojej ofercie firma EKOMAX z Radomska czy LANGREN z Krosina. Obie firmy oferują po jednym, prostym modelu rozsiewacza wapna o ładowności 3 ton.

Specjalistyczne Tarcze i Łopatki

W rozsiewaczach przyczepianych dostępne są dwa komplety tarcz rozsiewających: do rozsiewu wapna i do rozsiewu granulatu. Zwykle tarcze do wapna są wykonane ze stali nierdzewnej i wyposażone w większą ilość łopatek rozrzucających (na przykład w 5 łopatek). Ich odporność na ciężar też jest większa.

Do aplikacji wapna pylistego w rozsiewaczach do wapna marki Unia rekomenduje się zastosować specjalnie formowane łopatki rozsiewające, zastosowane w rozsiewaczu nawozów Gaspardo ZENO 18. Wykonane są ze stali nierdzewnej, o opatentowanym kształcie. Łopatki rozrzucające zapewniają optymalny rozkład poprzeczny i podłużny rozsiewanego nawozu granulowanego. Boczne podawanie nawozu na łopatki rozsiewające oraz umiarkowana prędkość obrotowa tarczy rozsiewających sprawiają, że granule nie są narażone na zniszczenie, unika się ich mielenia i kruszenia.

Do rozsiewania wapna granulowanego nawozowego bardzo dobrze nadają się także rozsiewacze nawozów Gaspardo PRIMO, dostępne w różnych pojemnościach (od 1270 do 3210 litrów). Zasługują na uwagę również ze względu na szybką prędkość roboczą i precyzję rozsiewu, którą wspierają komputery sterujące dawką.

Okres i Znaczenie Wapnowania

Okres letnio-jesienny to najlepszy czas na wapnowanie gruntów rolnych, a najlepszym na to momentem na gruntach ornych jest okres pożniwny. Szacuje się, że gleby kwaśne i bardzo kwaśne w Polsce stanowią około 40% gruntów rolnych. Nasze gleby mają również tendencje do zakwaszania, stąd konieczność wapnowania gleb co kilka lat.

tags: #siewnik #do #wapna #z #chlodni