Siewnik to kluczowa maszyna rolnicza służąca do precyzyjnego wysiewu materiału siewnego, w tym zbóż, rzepaku, roślin motylkowych, a także kukurydzy czy buraków. Historia tych urządzeń w Polsce sięga XIX wieku, kiedy to zaczęto je produkować na potrzeby folwarków. Po II wojnie światowej produkcję zlokalizowano w Kutnie, gdzie początkowo wytwarzano maszyny konne, a od lat 60. XX wieku - ciągnikowe.

Budowa i zasada działania siewnika

Współczesny siewnik składa się z dwóch podstawowych części: zbiornika na nasiona oraz systemu wysiewającego. Działanie maszyny opiera się na napędzie mechanicznym przekazywanym z kół jezdnych lub silników elektrycznych. Wewną

Siewnik do Zboża - Kompleksowy Przewodnik po Maszynach Rolniczych

Siewnik to podstawowa maszyna rolnicza, niezbędna w każdym gospodarstwie nastawionym na produkcję roślinną, służąca do precyzyjnego i efektywnego wysiewu materiału siewnego do gleby. Jego kluczową funkcją jest precyzyjne rozmieszczenie ziaren na właściwej głębokości i w równych odstępach, co bezpośrednio wpływa na wydajność plonów.

Historia i Rozwój Siewników w Polsce

Produkcja siewników w Polsce rozpoczęła się w XIX wieku, głównie na potrzeby folwarków. Po II wojnie światowej, ośrodkiem produkcji stało się Kutno. Początkowo były to siewniki konne, a dopiero w latach 60. XX wieku pojawiły się maszyny ciągnikowe. Lata 70. przyniosły rozwój precyzyjnych siewników do buraków i kukurydzy, co świadczy o dynamicznym postępie technologicznym w polskim rolnictwie.

Budowa i Zasada Działania Siewnika

Siewniki rolnicze składają się z dwóch podstawowych części: zbiornika na nasiona i systemu wysiewającego. Zbiornik służy do magazynowania materiału siewnego, który następnie trafia do aparatu wysiewającego. System ten, złożony z aparatów wysiewających i redlic rozmieszczonych poprzecznie względem kierunku jazdy, odpowiada za umieszczenie nasion w glebie na odpowiedniej głębokości.

Działanie siewnika opiera się na napędzie mechanicznym, często przekazywanym z kół jezdnych maszyny. Obrotowe mieszadło wewnątrz zbiornika zapewnia równomierne podawanie nasion do aparatów wysiewających, skąd są transportowane do redlic, które umieszczają je w glebie. Cały proces jest precyzyjnie kontrolowany, co pozwala na dokładne dozowanie ilości nasion oraz ich umieszczenie na odpowiedniej głębokości.

Rodzaje Siewników i Ich Zastosowanie

Siewniki to bardzo zróżnicowana kategoria maszyn rolniczych, które można podzielić ze względu na sposób umieszczania materiału siewnego, rodzaj wysiewanych nasion, warunki glebowe oraz rozmiary powierzchni zasiewów.

Siewniki Rzędowe

Siewniki rzędowe to maszyny umożliwiające równomierny wysiew nasion zbóż, rzepaku, roślin motylkowych, a także traw, kukurydzy, słonecznika, buraka, a nawet czosnku. Najczęściej wykorzystywane są w małych i średnich gospodarstwach, z szerokością roboczą od 2,5 do 4 metrów. Wyróżniamy siewniki rzędowe talerzowe i stopkowe.

• Siewniki Talerzowe

  Charakteryzują się dużą wszechstronnością zastosowania i wysoką jakością prac na glebach ciężkich i zwięzłych. Są polecane na pola z dużą ilością resztek pożniwnych lub zachwaszczonych, ponieważ obracające się talerze rzadko się zapychają. Umożliwiają pracę nawet w warunkach siewu w mulcz. Regulacja docisku redlic pozwala na wysiew ziaren na optymalnej głębokości. Ważne jest odpowiednie dociążenie talerzy dla dobrego efektu na ciężkich glebach; przy zbyt dużym zagłębieniu powinny być zastosowane kółka kopiujące, które zazwyczaj pełnią również funkcję dogniatającą.

  

• Siewniki Stopkowe

  Przeznaczone głównie do siewu po orce lub przy małej ilości słomy. Docisk redlic jest regulowany centralnie dla wszystkich i zarazem dla każdej z osobna za pomocą sprężyn i stopnia ich podparcia. Na obrzeżach stosowane są redlice talerzowe, aby zneutralizować zbity pas gleby za kołem. Wymagają dokładnego przygotowania gleby - właściwego spulchnienia jej wierzchniej warstwy na głębokość planowanego wysiewu nasion agregatem uprawowym lub uprawowo-siewnym.

Siewniki Pasowe

Urządzenia te służą do maksymalnego uproszczenia procesu produkcji roślinnej, zapewniając możliwość uprawy ziemi, nawożenia i siewu za jednym przejazdem. Przednie 2 rzędy zajmują talerze robocze przygotowujące glebę, a następnie odbywa się siew. Docisk sekcji wysiewających wynosi do 120 kg/sekcję. Z tyłu sekcji znajduje się belka ugniatająca, która zamyka bruzdę i dociska z odpowiednią siłą. Moc ciągnika potrzebnego do pracy z tym siewnikiem waha się od ok. 35 do 50 KM na metr szerokości roboczej.

Główny zbiornik siewnika może być podzielony przegrodą, aby umożliwić wysiew nawozu granulowanego. Wówczas pod zbiornikiem znajdują się dwa dozowniki napędzane elektrycznie, a w części wysiewającej dwie głowice rozdzielające osobno ziarno i granulat. W dodatkowej opcji występuje również zbiornik PRO do wysiewu trzeciego produktu mikrogranulowanego lub drobnych nasion do mieszanek okrywowych.

Siewniki Rzutowe

Zastosowanie siewników rzutowych znalazło swoje miejsce również w leśnictwie, rozwiązując problem szkód wyrządzonych przez zwierzynę dziko żyjącą. Obok grodzeń i nocnych dyżurów, stosuje się pasy zaporowe - miejsca o szerokości kilku metrów i długości od 100 do 400 metrów, gdzie co najmniej raz w tygodniu rozsiewana jest karma dla dzików i innej zwierzyny (kukurydza, zboża, żołędzie, kasztany, ziemniaki). Zabieg ten ma na celu zatrzymanie zwierzyny w pasach zaporowych i ochronę pól uprawnych. Siewnik rzutowy zastąpił kosztowne rozrzucanie ręczne, a jeden człowiek jest w stanie wykonać tę operację niemalże przez cały rok. Najczęściej spotykana wersja tego siewnika posiada szerokość roboczą od 1,5 do 2 m, waży ok. 100 kg, ma napęd elektryczny i 6 wysiewaczy.

Siewniki Punktowe

Siewniki punktowe, zwane również precyzyjnymi, wyróżnia bardzo duża precyzja wysiewu i możliwość zachowania ustalonych odległości pomiędzy nasionami. Są idealne do kukurydzy, buraka, słonecznika, fasoli, soi, rzepaku, sorgo, grochu, bobiku i warzyw (np. cebuli, marchwi, pietruszki, pasternaku, buraka czerwonego), które potrzebują dużo przestrzeni.

• Siewniki Punktowe Mechaniczne

  Mniej skomplikowane w budowie, oferują wystarczającą precyzję do wielu typów upraw. Często występują jako nabudowane w połączeniu z agregatami uprawowymi. Każda sekcja wyposażona jest w zbiornik nasienny o pojemności ok. 25 dm³, zapewniający całkowite opróżnienie z materiału siewnego. Napęd sekcji odbywa się zazwyczaj poprzez szerokie koło kopiujące z przekładnią łańcuchową, które również utrzymuje odpowiednią głębokość siewu i zagęszcza glebę nad wysianym ziarnem. Tarcze wybierające nasiona są wymienne i umożliwiają precyzyjny wysiew różnej wielkości ziaren na kilku wybranych głębokościach (od 3 do 10 cm). Regulowany jest również rozstaw wysiewu nasion w rzędzie (od 10 do 20 cm) oraz międzyrzędzia uprawianych roślin (od 50 do 80 cm). Niektóre siewniki mogą posiadać aplikator nawozów.

• Siewniki Punktowe Pneumatyczne

  Wyróżniają się niezwykle wysoką precyzją wysiewu, co ma kluczowe znaczenie w uprawach wymagających dokładnego rozmieszczenia nasion. Jednym z najważniejszych elementów jest dmuchawa napędzana z WOM lub hydraulicznie. W układzie nadciśnieniowym pojedyncze nasiono jest dociskane strumieniem powietrza do otworu w tarczy wysiewającej, a nadmiar nasion usuwany do zbiornika. W siewniku podciśnieniowym ziarniak jest zasysany do otworu tarczy na skutek podciśnienia, a po przejściu w dół do strefy ciśnienia atmosferycznego następuje swobodny spadek nasiona w bruzdę. Większość siewników ma zespół wysiewający podciśnieniowy. Przewagą siewnika punktowego pneumatycznego jest możliwość dłuższego wysiewu dzięki zastosowaniu większego kosza zasypowego, który może być umieszczony bliżej ciągnika.

  Przykładem nowoczesnego siewnika pneumatycznego jest FORTUNE SEEDER, zaprojektowany we współpracy z inżynierami firmy BRASTAL. Maszyna ta wyróżnia się 24 rurami nasiennymi, pozwalającymi na precyzyjny wysiew na szerokości roboczej 3 metrów. Siewnik posiada własną hydraulikę i elektroniczne sterowanie z dotykowym wyświetlaczem, co umożliwia kontrolę wysiewu w zakresie od 1 kg/ha do 400 kg/ha przy prędkości roboczej do 20 km/h. Charakteryzuje się niskim zapotrzebowaniem na moc, dzięki zastosowaniu lekkich materiałów i wysokogatunkowych podzespołów.

  

Siewniki Samojezdne

Samojezdny siewnik Uniport 500 firmy Jacto (Brazylia) to maszyna przeznaczona do siewu bezpośredniego. Napęd hybrydowy to silnik wysokoprężny o mocy 470 KM napędzający generator prądu, który zasila cztery niezależne silniki elektryczne zamontowane przy każdym z kół. Zbiornik nasienno-nawozowy ma pojemność 8700 litrów i składa się z 3 komór. System pneumatyczny dostarcza ziarno i nawóz do belki z 49 lub 61 redlicami. Przed redlicami zamontowane są talerze rozcinające, a za nimi kółka dociskowe.

Siewniki Ręczne

Siewniki ręczne są napędzane siłą operatora, zazwyczaj pchane. Są to proste urządzenia, często wykorzystywane w mniejszych ogrodach lub do uzupełniania zasiewów.

Siewniki do Siewu Bezpośredniego (Bezorkowe)

Siewniki bezorkowe, takie jak SKY EasyDrill, pozwalają na wysiew nasion bez konieczności wcześniejszej orki gleby. Ich budowa obejmuje innowacyjne redlice, które precyzyjnie tworzą w glebie małe rowki, umożliwiając dokładny wysiew nawet w trudnych warunkach.

Siewniki do Poplonów

Jako uzupełnienie kategorii siewników można potraktować siewniki do poplonów. Ciekawym modelem jest Unia ETA - siewnik pneumatyczny do poplonów o pojemności zbiornika 200, 300 lub 500 litrów. Wałek wysiewający zasilany jest przez silnik elektryczny 12 V, a regulacja odbywa się przy pomocy sterownika z kabiny operatora.

Budowa Przykładu Siewnika Zbożowego Zawieszanego - Poznaniak

Siewnik zbożowy POZNANIAK, bardzo popularny w Polsce, jest zbudowany na ramie i posiada zbiornik zasypowy na ziarno. Elementem rozdzielającym i dawkującym ziarno są aparaty kołeczkowe oraz przekładnia bezstopniowa, na której ustawia się dawkę wysiewu i na którą napęd jest przenoszony z koła jezdnego siewnika. Ze zbiornika podzielone ziarno trafia do rurek prowadzących, które doprowadzają materiał siewny do redlic stopkowych lub talerzowych w zależności od wersji siewnika. Regulacja na ramie siewnika umożliwia ustawienie głębokości roboczej.

Nowoczesne Technologie i Rolnictwo Precyzyjne

Współczesne siewniki są dostępne zarówno w wersjach z przekładnią dawkującą, jak i z dozownikami napędzanymi elektrycznie oraz aparatami rozdzielającymi ziarno (w przypadku siewników punktowych). W siewnikach punktowych dostępne są również podsiewacze nawozów i aplikatory do mikrogranulatów napędzane elektrycznie.

Nowoczesne siewniki dają dostęp do funkcji Rolnictwa Precyzyjnego dzięki zaawansowanej elektronice w standardzie ISOBUS. Na wyświetlaczu terminala uniwersalnego ISOBUS wyświetlana jest aplikacja (oprogramowanie) z modułu ECU siewnika, co umożliwia dodatkowe funkcje. Dzięki nim materiał siewny zostaje wysiany tam, gdzie powinien być i w dawce, którą określił użytkownik. Jethro Tull, wynalazca siewnika z 1701 roku, który posiadał lej na nasiona i element przypominający pług, byłby zadowolony widząc rozwój techniczny siewników XXI wieku.

Przygotowanie Siewnika do Pracy i Ustawienia

Wnikliwe sprawdzenie siewnika przed sezonem powinno odbywać się wiosną lub jesienią. Przegląd najlepiej rozpocząć od zapoznania się z instrukcją obsługi, która zawiera najważniejsze informacje na temat kontroli danego modelu, jego przygotowania do siewu oraz tabele wysiewu i wzornik ustawień.

Próba Wysiewu (Próba Kręcona)

Czynnością, której nie powinno się pominąć przy przygotowaniu siewnika mechanicznego, jest przeprowadzenie próby wysiewu, czyli tzw. próby kręconej. Przed siewem zaleca się wykonanie próby kręconej, podczas której przekręca się mechanizm wysiewający o określoną liczbę obrotów i waży wysiane nasiona. W próbie wysiewu wyznacza się masę nasion wysianych na określonym obszarze.

Aby wykonać próbę kręconą, należy:

1. Zasypać skrzynię ziarnem, zwracając uwagę, by ziarno znajdowało się także w gniazdach wysiewających. Najlepiej zrobić to, obracając jednokrotnie wałek wysiewający, a następnie wsypać zboże z rynienek z powrotem do siewnika.
2. Ustalenie liczby obrotów koła siewnika, którą trzeba będzie wykonać w trakcie próby. Na przykład, przy szerokości roboczej siewnika 2,7 m, liczba obrotów korbą na 1 hektar wynosi 3290, a liczba obrotów koła jezdnego na 1 hektar - 1900 (dla Poznaniaka 6 SO43/3B).
3. Wykonać odpowiednią liczbę kręceń, po czym zważyć zsypane z rynienek ziarno. Jeżeli uzyskana masa nie różni się o więcej niż 2% od zalecanej dawki, próbę należy uznać za udaną.

Próba kręcona daje również możliwość obserwacji działania siewnika i wykrycia ewentualnych zmian w wypadaniu ziarników. Warto też sprawdzić ustawienia gniazd za pomocą wzornika.

Określanie Normy Wysiewu

Najważniejszą sprawą jest określenie ilości materiału siewnego, jaką zamierza się wysiać na hektar. Problem z wyliczeniem normy wysiewu pojawia się, gdy materiał siewny nabyto w kilogramach, a norma wysiewu podana na etykiecie jest w sztukach ziaren na 1 m². Z etykiety produktu trzeba spisać dane dotyczące MTN (masy tysiąca nasion) oraz zdolności kiełkowania. Następnie należy pomnożyć wartość zalecanej obsady roślin (podanej przez producenta) przez MTN, a otrzymany wynik podzielić przez zdolność kiełkowania. Do "wykręconej" ilości ziarna należy zawsze dodać około 5%, które będą uwzględniać poślizg koła na polu.

Ustawienie Głębokości i Znaczników

Ostatnią czynnością, którą trzeba wykonać już na polu, jest ustawienie głębokości pracy redlic wysiewających i zagarniacza. Parametry te dobiera się w zależności od warunków panujących na polu. W większości siewników jest możliwość indywidualnego ustawienia docisku redlic wysiewających, poprzez zmianę położenia sprężyn dociskowych. Siewnik należy opuszczać do siewu w czasie jazdy ciągnikiem do przodu, aby zapobiec zapychaniu się redlic glebą.

Każdy siewnik jest wyposażony w ręczny lub hydrauliczny przerzutnik znaczników bocznych, które służą do wyznaczenia trasy następnego przejazdu ciągnika. Znaczniki należy ustawić tak, aby odstępy między pasami siewnymi przy kolejnym przejeździe siewnika odpowiadały szerokościom międzyrzędzi. Pasem siewnym (Ss) nazywa się odległość między skrajnymi redlicami. Prędkość jazdy podczas siewu należy każdorazowo dostosować do aktualnych warunków glebowych i nie powinna przekraczać 10 km/h. Ważne jest, aby w czasie siewu utrzymać stałą prędkość, ponieważ wielkość wysiewanej dawki nasion nie zależy od prędkości jazdy.

Wybór Odpowiedniego Siewnika

Wybór odpowiedniego siewnika do zboża jest kluczowy dla uzyskania wysokich plonów i efektywnego zarządzania gospodarstwem rolnym. Na rynku dostępnych jest wiele typów siewników, a decyzja o zakupie powinna być poprzedzona analizą potrzeb własnego gospodarstwa.

Czynniki Wpływające na Wybór

• Moc ciągnika: Siewnik musi być kompatybilny z mocą posiadanego ciągnika.
• Dostępny budżet: Należy znaleźć równowagę między ceną a jakością/funkcjonalnością.
• Wielkość uprawy: Do obsiewania dużych areałów potrzebne są wydajniejsze i szersze maszyny.
• Manewrowość: Wielkość siewnika i sposób jego połączenia z ciągnikiem wpływają na łatwość sterowania, szczególnie na małych lub nietypowych polach.
• Rodzaj ziaren i różnorodność uprawy: Siewnik musi być dostosowany do charakterystyki działalności gospodarstwa. Optymalnym rozwiązaniem jest, gdy jeden siewnik może być użyty do wysiania różnych rodzajów ziaren.
• Pojemność zbiornika: Im większy zbiornik, tym rzadziej trzeba go napełniać, co zwiększa efektywność pracy.

Producenci i Marki

Rynek maszyn siewnych jest zróżnicowany. Polscy producenci, tacy jak Unia Poznaniak, zdominowali segment budżetowy i średni, oferując prostotę i tanie części zamienne. Marki premium, jak Horsch, Vaderstad czy John Deere, charakteryzują się niezwykłą precyzją, trwałością i wysoką wartością przy odsprzedaży. Agromasz to jedna z rekomendowanych marek siewników do zboża, oferująca szeroką gamę mechanicznych siewników rzędowych.

Cena Siewnika Zbożowego

Cena siewnika zbożowego zależy od kilku kluczowych czynników:

• Szerokość robocza maszyny: Im większa, tym wyższa cena.
• Pojemność skrzyni nasiennej: Większa pojemność oznacza dłuższą pracę bez uzupełniania nasion, co zwiększa koszt.
• Dodatkowe funkcje i wyposażenie: Komputer, ścieżki technologiczne, hydrauliczne znaczniki podnoszą cenę.
• Marka i jakość wykonania: Renomowani producenci mogą oferować droższe, ale bardziej niezawodne maszyny.
• Dostępność i specyfikacja techniczna: Rodzaj redlic czy system wysiewu również wpływają na końcową cenę.

tags: #siewnik #do #zboza #karm