Siewniki Zbożowe Pneumatyczne Talerzowe: Budowa, Działanie i Wybór

Siewniki to bardzo ważne maszyny w gospodarstwach rolnych. Odpowiednie ich wykorzystanie, wybór właściwego modelu oraz terminowe przeprowadzenie zabiegu agrotechnicznego mogą znacznie zwiększyć plony. W dzisiejszych czasach rolnicy stają przed wyborem między dwoma głównymi typami siewników: pneumatycznymi i mechanicznymi. Niniejszy artykuł skupi się na charakterystyce, budowie i działaniu siewników pneumatycznych, ze szczególnym uwzględnieniem redlic talerzowych, porównując je jednocześnie z siewnikami mechanicznymi.

Czym jest Siewnik Pneumatyczny?

Siewnik pneumatyczny to maszyna rolnicza wyposażona w innowacyjny system wysiewu nasion, bazujący na strumieniu powietrza. Głównym elementem wyróżniającym go od siewnika mechanicznego jest dmuchawa, wytwarzająca wysoki strumień powietrza do transportowania nasion w redlicach. Dmuchawa ta może być napędzana hydraulicznie lub przez wałek WOM. Dzięki wykorzystaniu powietrza, skrzynia nasienna nie musi być zlokalizowana bezpośrednio nad redlicami, co pozwala na zwiększenie jej ładowności, ponieważ ziarno i tak jest swobodnie rozrzucane.

W konstrukcjach siewników pneumatycznych zbiorniki wyróżniają się większą pojemnością. Ważnym elementem są również aparaty kołeczkowe, które posiadają dodatkowe rolki, co pozwala lepiej rozdzielić ziarno oraz rozmieścić je w bruździe niż ma to miejsce w przypadku siewników mechanicznych.

Rodzaje Siewników Pneumatycznych

W zależności od modelu, siewnik pneumatyczny może być wyposażony w zespół podciśnieniowy lub nadciśnieniowy. Dzielimy je na:

• Siewniki nadciśnieniowe: Posiadają tarcze wysiewające ze specjalnymi otworami. Po opuszczeniu tych tarcz ziarna wstrzeliwane są na glebę w wyniku docisku strumienia powietrza. Nadmiar nasion, które znajdują się przy otworach, trafia do zbiornika. Prace można w tym przypadku wykonywać nawet z prędkością 20 km/h. Systemy nadciśnieniowe wykorzystywane są w firmach usługowych oraz gospodarstwach wielkoobszarowych, przeznaczone głównie dla przedsiębiorstw rolnych i dużych gospodarstw.
• Siewniki podciśnieniowe: Ziarna zasysa się do otworu tarczy, a w wyniku ruchu obrotowego podnoszone są one do góry, w strefę pracy zgarniaczy nadmiaru nasion. Później następuje przejście w dół, w wyniku czego nawóz lub nasiona swobodnie spadają w bruzdę. Siewnik tego typu pozwala pracować na mokrej glebie. Prace są w tym przypadku wykonywane z prędkością 10-11 km/h.

Konstrukcja i Mechanizm Działania Siewników Pneumatycznych

Siewniki pneumatyczne charakteryzują się zaawansowanym mechanizmem opartym na podciśnieniowym lub nadciśnieniowym trybie działania. Gwarantują one skuteczny transport nasion za pośrednictwem precyzyjnych głowic rozdzielających. Te głowice, kierując nasiona do rur wysiewających, wykorzystują generowany strumień powietrza, który skutecznie umieszcza je w wyżłobieniach w glebie. Poszczególne wyżłobienia są wcześniej tworzone za pomocą dwutalerzowych redlic, zapewniających równomierne rozmieszczenie nasion.

Jedną z innowacyjnych cech tego typu siewników jest niezależna od grawitacji skrzynia nasienna, która może być umieszczona w dowolnej lokalizacji względem redlic, optymalizując tym samym efektywność całego procesu siewu.

Ewolucja Skrzyni Nasiennej i jej Korzyści

Zaawansowane siewniki pneumatyczne posiadają przemyślaną konstrukcję skrzyni nasiennej. Jej węższa budowa w porównaniu do standardowych modeli skutecznie eliminuje problem z nasionami gromadzącymi się na bokach, dzięki czemu rolnicy nie muszą przerywać pracy, aby kontrolować zawartość czy przesuwać nasiona.

Praktyczne umiejscowienie skrzyni na maszynie umożliwia załadowanie znacznie większej ilości nasion, niż w siewnikach mechanicznych. Ładowność skrzyni nasiennej waha się od 700 do 1200 kg, a z nadstawkami może być jeszcze większa. Pomimo zwiększonej pojemności, ciągnik nie doświadcza dodatkowego obciążenia, co jest efektem jej bliskiego położenia w stosunku do tylnej osi pojazdu.

Zaletą większej skrzyni jest możliwość wysiewu na obszernym terenie bez konieczności ciągłego uzupełniania nasion. W rezultacie rolnicy nie muszą tak często zatrzymywać się, by doładować skrzynię. To z kolei redukuje liczbę przejazdów ciężkimi maszynami rolniczymi po polu, skracając czas pracy i obniżając zużycie paliwa. Siewnik pneumatyczny doskonale radzi sobie z wysiewem zarówno dużej, jak i małej liczby ziaren.

Zalety Siewników Pneumatycznych

Można wyróżnić wiele zalet siewników pneumatycznych:

• Precyzja i skuteczność: Metoda z wykorzystaniem tego urządzenia jest precyzyjna (szczególnie w nowoczesnych modelach) i niezwykle skuteczna.
• Jakość zasiewu: Dzięki tym urządzeniom lepsza jest również jakość zasiewu, co oznacza większe plony i zyski.
• Większa ładowność: Skrzynia jest węższa, eliminując problem z nasionami w bocznych fragmentach. Jej ładowność (700-1200 kg, z nadstawkami więcej) wiąże się z mniejszą liczbą przestojów.
• Uniwersalność: Siewnik pneumatyczny jest bardziej uniwersalny od mechanicznego i pozwala wysiewać uprawy rzędowe, takie jak soja, burak cukrowy, fasola, bobik, sorgo, kukurydza, groch, rzepak, a także zboża.
• Wytrzymałość głowicy rozdzielającej: Głowica rozdzielająca wykonana jest z wysokiej klasy materiałów, co zapewnia długie, bezawaryjne działanie.
• Niezawodność nowoczesnych modeli: Choć początkowo siewniki pneumatyczne bywały postrzegane jako bardziej podatne na awarie ze względu na skomplikowaną budowę, nowoczesne rozwiązania i solidne wykonanie kluczowych elementów sprawiają, że są one obecnie uznawane za niezawodne.

Wyzwania i Wady Siewników Pneumatycznych

Nowoczesne siewniki pneumatyczne, pomimo wielu zalet, posiadają również pewne wyzwania:

• Ładowanie nasion: Duża pojemność skrzyń nasiennych wymaga zazwyczaj użycia traktora z ładowaczem lub ładowacza samojezdnego/zaczepianego do uzupełniania, co może być niewygodne i czasochłonne.
• Kwestia precyzji wysiewu: Mimo ogólnej precyzji, wstrząsy i specyfika pracy głowicy rozdzielającej mogą prowadzić do drobnych niejednorodności w rozmieszczeniu nasion.

Charakterystyka Siewników Mechanicznych

Siewnik mechaniczny działa na zasadzie grawitacji, gdzie nasiona opadają do aparatów wysiewających, a następnie są wrzucane w bruzdę utworzoną przez redlicę. W przypadku siewnika mechanicznego skrzynia nasienna zawsze powinna znajdować się nad redlicami. Najważniejszym elementem jest zbiornik na nasiona ze zlokalizowanymi u dołu aparatami wysiewającymi, które mogą być napędzane mechanicznie (za sprawą koła napędowego), hydraulicznie lub elektrycznie. Nasiona przesuwają się do aparatów wysiewających, które dozują odpowiednią ich liczbę, a następnie trafiają do redlic przy pomocy przewodów nasiennych.

Jeśli siewnik jest elementem zestawu uprawno-siewnego, doprowadza to do stosunkowo sporej koncentracji masy na końcu agregatu, a tego problemu nie ma w siewnikach pneumatycznych.

Zastosowanie i Cechy Siewników Mechanicznych

Siewnik mechaniczny służy do wysiewu na niewielkich powierzchniach upraw, ale też przydaje się w większych gospodarstwach, koncentrujących się na uprawie warzyw. Najczęściej wysiewa się nim rzepak otoczkowany i cykorię, a także burak otoczkowany. Czasem stosuje się go również w przypadku zbóż oraz kukurydzy.

Dużym atutem siewników mechanicznych jest stosunkowo niska cena oraz relatywnie prosta obsługa, co wiąże się z dłuższą żywotnością maszyn niż w przypadku siewników pneumatycznych. Można je z powodzeniem podłączać do traktorów, które wyposażone są w niezbyt mocne silniki.

Prędkość pracy siewników mechanicznych zawieszanych wynosi od 7 do 9 km/h, jest więc niska. Ładowność skrzyni utrzymuje się na poziomie od 300 do 700 kg, choć w przypadku siewników mechanicznych przyczepianych do ciągnika pojemność czasem przekracza 3000 kg.

Ograniczenia Siewników Mechanicznych

Siewniki mechaniczne są mniej dokładne niż te pneumatyczne - zdarza się, że w jednym miejscu zostaje zasianych kilka nasion. Innymi słowy, sekcja wysiewająca w maszynach z pneumatycznym systemem jest bardziej dopracowana, a sam rozdział ziarna w głowicach pneumatycznych jest lepszy i bardziej precyzyjny.

Typy Redlic w Siewnikach

Wybór elementu odkładającego nasiona do gleby zależy od stosowanej technologii uprawy.

• Redlice stopkowe (płozowe): To rozwiązanie bazowe, sprawdzające się na glebach lekkich i starannie zaoranych. Ich zaletą jest tworzenie klinowatego dna bruzdy, które jest naturalnie „wyślizgane” przez stopkę, co sprzyja podsiąkaniu wody.
• Redlice talerzowe: Są niezbędne w technologii bezorkowej (no-till) i w siewie w mulcz. Wyróżniamy układy jednotalerzowe oraz dwutalerzowe. W siewnikach pneumatycznych często wykorzystuje się dwutalerzowe redlice, które skutecznie tworzą wyżłobienia w glebie i zapewniają równomierne rozmieszczenie nasion. Po wprowadzeniu ziarna zostaje ono przygniecione przez kółka dociskowe, co pozwala równomiernie przykryć wysiane nasiona warstwą gleby, zapewnić im dobry kontakt z podłożem, a także zachować ustaloną głębokość pracy.
• Redlice punktowe: Coraz popularniejsze w siewie punktowym (strip till), gdzie nasiona trafiają dokładnie w przygotowane pasy gleby. Świetnie sprawdzają się w gospodarstwach do 100 ha, oferując wysoką precyzję i oszczędność nasion.

Wybór Siewnika: Pneumatyczny czy Mechaniczny?

Wybór odpowiedniego siewnika do zboża to ważna decyzja, która powinna bilansować potrzeby agronomiczne z budżetem gospodarstwa.

• Siewniki mechaniczne: Charakteryzują się łatwiejszą obsługą oraz większą trwałością, ale jednocześnie mniejszą precyzją w procesie rozsiewania nasion. Są tańsze i prostsze w budowie.
• Siewniki pneumatyczne: Wyróżniają się większą dokładnością i uniwersalnością. Dzięki zastosowaniu tego typu maszyn siew przebiega w sposób bardziej równomierny, co przekłada się na wyższe plony.

Dla dużych gospodarstw nastawionych na wydajność i uprawę uproszczoną, najlepszym wyborem będzie uniwersalny siewnik pneumatyczny z redlicami talerzowymi.

Kluczowe Kryteria Wyboru

Przy wyborze siewnika do zboża należy zwrócić uwagę na:

• Typ redlicy: stopkowa, talerzowa (jednotalerzowa, dwutalerzowa) czy punktowa, w zależności od technologii uprawy.
• System docisku: możliwość regulacji docisku redlic.
• Pojemność zbiornika: wpływa na wydajność i liczbę przestojów.
• Dostępność serwisu i części zamiennych.
• Całkowity koszt posiadania: obejmujący cenę zakupu, koszty eksploatacji (paliwo, nasiona) i utratę wartości.
• Warto sprawdzić wyniki niezależnych testów (np. DLG) dotyczących równomierności poprzecznej wysiewu.

Nowoczesne Technologie i Precyzja Siewu

Współczesne siewniki to zaawansowane komputery polowe. Nowoczesne systemy dozowania (elektryczne, pneumatyczne) pozwalają na oszczędność materiału siewnego i uzyskanie równomiernych wschodów. W dłuższej perspektywie niższe koszty eksploatacji i wyższy plon rekompensują wyższą cenę zakupu maszyny.

Do rzepaku i zbóż najefektywniejszy jest siewnik pneumatyczny. Zapewnia on transport nasion w strumieniu powietrza, co eliminuje zapychanie przewodów przy małych dawkach rzepaku (często 1,5-3 kg/ha). Modele wyposażone w wał oponowy (dogniatający) przed sekcją wysiewającą tworzą idealne warunki do kiełkowania drobnych nasion. Współczesna agrotechnika redefiniuje proces siewu, przesuwając go z prostej czynności mechanicznej na zaawansowane zadanie inżynieryjne, gdzie precyzyjne umiejscowienie materiału siewnego w glebie i jego odpowiednie przykrycie jest kluczowe dla sukcesu uprawy.

tags: #siewnik #do #zboza #pneumatyczny #talezowy #kraj