Rozsiewacze nawozów KOS: Budowa, Działanie i Części Zamienne

Rozsiewacze nawozów marki KOS, produkowane przez polskie przedsiębiorstwa od lat specjalizujące się w maszynach rolniczych, cieszą się niesłabnącą popularnością, szczególnie w mniejszych i średnich gospodarstwach. Ich sukces wynika z prostej konstrukcji, łatwej dostępności części zamiennych oraz konkurencyjnej ceny w porównaniu do nowocześniejszych modeli. Sklep rolniczy Mizar oferuje szeroki asortyment nowych części zamiennych do wszystkich modeli rozsiewaczy KOS, gwarantując wysoką jakość wykonania i materiałów.

Zasada Działania i Budowa Rozsiewacza KOS

Rozsiewacz nawozów Kos działa na zasadzie mechanicznego rozsypywania nawozów granulowanych lub sypkich na glebę, zapewniając równomierne rozprowadzenie składników odżywczych na całej powierzchni pola. Podstawowa zasada działania tego urządzenia jest stosunkowo prosta i polega na wykorzystaniu obrotowego mechanizmu do rozdrabniania i rozsypywania nawozu.

Wnętrze rozsiewacza Kos składa się z kilku kluczowych elementów:

• Zbiornik na nawóz: Przechowuje nawóz przed wysiewem. Jego pojemność jest kluczowym parametrem i może znacznie różnić się między modelami, od kilkudziesięciu do kilku tysięcy litrów.
• Układ podawania nawozu: Transportuje nawóz ze zbiornika do talerza rozsiewającego. W tej sekcji pracuje pas nośny z uszczelkami, a jego napięcie utrzymuje bęben napinający wraz z osią bębna napinającego.
• Napęd przeniesienia mocy: Odpowiada za ruch taśmy i elementów roboczych. Składa się z takich części jak łańcuch R1 5/8’’ oraz koła łańcuchowe.
• Talerz rozsiewający: Odpowiada za właściwy rozrzut nawozu na polu. Wyposażony jest w specjalne łopatki lub przegrody.
• Zsyp nawozu: Kieruje nawóz z układu podającego na talerz.
• Układ łożyskowania: Zapewnia prawidłową pracę ruchomych elementów, takich jak łożyska.
• Osłony i elementy zabezpieczające: Chronią podzespoły przed uszkodzeniami i działaniem nawozów, np. osłona tarczy kompletna, osłona pozioma.

Podczas pracy rozsiewacz narażony jest na liczne czynniki przyczyniające się do jego niszczenia, takie jak opady atmosferyczne, nierówny teren, a także kwaśny odczyn gleby czy samych nawozów. Z tej też przyczyny elementy rozsiewacza ulegają naturalnemu zużywaniu.

Modele Rozsiewaczy KOS

Rozsiewacze nawozów KOS są stosowane głównie w mniejszych i średnich gospodarstwach. W Polsce najczęściej spotykane modele to:

• Kos 400 - model o mniejszej pojemności, stosowany w gospodarstwach o niewielkim areale.
• Kos 600 - jeden z najczęściej spotykanych modeli, posiadający większy zbiornik, co pozwala ograniczyć liczbę załadunków nawozu.
• Kos 800 - większy model, przeznaczony do większych areałów.

Niezależnie od modelu, rozsiewacze KOS mają zbliżoną konstrukcję, dlatego wiele części zamiennych jest wspólnych dla różnych wersji.

Najczęściej Wymieniane Części Zamienne

Sprawność rozsiewacza nawozów KOS zależy głównie od stanu elementów roboczych i napędowych. W rozsiewaczach KOS największemu zużyciu ulegają elementy pracujące w bezpośrednim kontakcie z nawozem oraz podzespoły napędowe, ze względu na korozyjne działanie nawozów mineralnych i intensywną eksploatację.

Do najczęściej zużywających się części należą:

• Łopatki talerza - odpowiadają za rozrzut nawozu na odpowiednią szerokość.
• Pas nośny z uszczelkami - element układu podawania, który transportuje nawóz do talerza.
• Łańcuch R1 5/8’’ - pracuje w układzie napędowym i odpowiada za przeniesienie ruchu.
• Koła łańcuchowe - współpracują z łańcuchem i zużywają się razem z nim.
• Przekładnia i obudowa reduktora - odpowiadają za przeniesienie napędu i odpowiednie przełożenie.
• Łożyska - zapewniają płynną pracę elementów obrotowych.
• Bęben napinający i oś bębna napinającego - utrzymują prawidłowe napięcie pasa nośnego.
• Zsyp Kos i osłony tarczy - elementy narażone na korozję oraz uszkodzenia mechaniczne.
• Sprężyna dociskająca koła talerzowego.
• Sprężyna dociskowa tarczy kłowej.
• Tarcza kłowa.
• Dno osłony pionowej.
• Koło rowkowe.
• Sprężynka zapadek kłowych.

Regularna kontrola tych części pozwala ograniczyć przestoje w sezonie nawożenia. Przykładowo, wymiana samego łańcucha bez kół łańcuchowych może skrócić żywotność nowych części. Podobnie w przypadku przekładni i łożysk, które powinny być kontrolowane jako komplet.

Dobór Części Zamiennych

Dobór części do rozsiewacza nawozów KOS powinien zawsze uwzględniać konkretny model maszyny oraz stopień zużycia podzespołów. W praktyce, modele takie jak Kos 400, Kos 600 czy Kos 800, mają zbliżoną konstrukcję, jednak mogą różnić się wymiarami elementów roboczych oraz szczegółami układu napędowego.

W modelach Kos 400 częściej stosowane są mniejsze elementy układu podawania, dlatego przy wymianie pasa nośnego z uszczelkami lub łańcucha R1 5/8’’ istotne jest sprawdzenie długości i szerokości części. Z kolei w rozsiewaczach Kos 600, które są bardzo popularne w gospodarstwach, często wymienia się koła łańcuchowe, przekładnie oraz łopatki talerza, dlatego dopasowanie tych elementów powinno uwzględniać sposób mocowania i średnicę talerza.

Niezależnie od modelu, warto zwrócić uwagę na stopień zużycia współpracujących elementów. Kierując się nie tylko nazwą modelu, ale również rzeczywistym stanem maszyny oraz warunkami jej eksploatacji, można zapewnić długotrwałą i bezawaryjną pracę rozsiewacza.

Historia Rozsiewacza KOS

Rozsiewacze nawozu KOS produkowane były przez Fabrykę Maszyn Rolniczych Agromet-Kraj. Pierwsza wersja rozsiewacza Kos powstała w latach 70. XX wieku i była początkowo wersją konną. Kilka lat później firma wypuściła nowszą wersję Kosa, doczepianą do ciągnika.

Zadaniem Kosa jest równomierne rozprowadzenie po polu nawozów mineralnych. Jego przemyślana, choć prosta konstrukcja, umożliwia precyzyjne dawkowanie i efektywną dystrybucję. Szczególnym uznaniem Kos cieszy się do dziś w małych i średnich gospodarstwach rolnych.

Pierwsze polskie rozsiewacze z tarczowym systemem wysiewu pojawiły się w drugiej połowie lat pięćdziesiątych. W latach sześćdziesiątych duży skok wydajności pracy ustanowił rozsiewacz RCW-2, wyposażony w przenośnik taśmowy, podający nawóz na dwie tarcze wysiewające. RCW-2 stanowił wzór dla późniejszego rozsiewacza KOS.

W latach 1971/72 zaprojektowano nieduży rozsiewacz konny N-015 „Kos”, którego zasadę działania oparto na konstrukcji RCW-2. Produkcja seryjna została zatwierdzona na 1973 rok. Budowa i działanie N-015 było stosunkowo proste. Rozsiewacz poruszał się na dwukołowym podwoziu. Napęd z kół do taśmy przenoszony był po przez przekładnię łańcuchową, a tarczę wprawiał w ruch napęd przekazywany od kół jezdnych za pośrednictwem przekładni stożkowej i zestawu kół pasowych. Zbiornik o pojemności 200 litrów, mógł zmieścić do około 250 kg nawozów.

Należy zwrócić uwagę, że ciężar rozsiewacza wynosił około 270 kg. Przy pełnym zbiorniku, masa całej maszyny wzrastała nawet do około 400-520 kg. Zbiornik wykonany był z tworzywa epoksydowego. Taśma poruszała się w kierunku zasuwy, a ilość wysiewu zależała nie tylko od ilości nawozu podawanego na tarczę, ale i od prędkości rozsiewacza.

Wersja na kołach metalowych kosztowała 8700 zł, co było ponad dwukrotnie wyższą ceną w stosunku do tradycyjnego rozsiewacza SNK-2 o tej samej pojemności. Wkrótce okazało się, że N-015 znacznie lepiej współpracował z ciągnikiem niż z koniem. Te sygnały użytkowników spowodowały, że w 1976 roku zdecydowano się uzupełnić rozsiewacz o dodatkowe elementy pozwalające na swobodne jego sczepianie z ciągnikami - zaczep transportowy i układ sprzęgu dostosowany do TUZ ciągnika, tworząc rozsiewacz zawieszany.

Bezpośrednim następcą N-015 stał się, opracowany pod koniec lat osiemdziesiątych przez POM Pułtusk, rozsiewacz N-031 „Motyl”. Konstrukcja i zasada działania „Motyla” jest bardzo zbliżona do rozwiązań „Kosa”, jednak rama jest masywniejsza, a kosz zasypowy posiada zwiększoną pojemność.

tags: #siewnik #kos #differential