Budowa i zasada działania przekładni wysiewającej w siewniku lejek

W rolnictwie, gdzie terminowość prac polowych często decyduje o jakości plonów, każdy element maszyny musi działać sprawnie i bez najmniejszych zakłóceń. Jednym z kluczowych elementów wpływających na precyzję wysiewu, efektywność nawożenia i bezpieczeństwo użytkowania, jest przekładnia wysiewająca w siewniku lejkowym. Prawidłowa konserwacja i zrozumienie jej budowy są niezbędne do zapewnienia niezawodności i uniknięcia kosztownych przestojów.

Dlaczego przekładnia wysiewająca wymaga regularnej troski?

Każda przekładnia w rozsiewaczu nawozów lejkowych pracuje w trudnych warunkach, ponieważ jest narażona na intensywne obciążenia mechaniczne, a także na niekorzystne czynniki zewnętrzne, takie jak kurz, wilgoć czy kontakt z agresywnymi substancjami chemicznymi obecnymi w niektórych nawozach. Te drobiny potrafią wnikać do wnętrza układu, powodując nie tylko szybsze zużycie poszczególnych elementów, lecz także ryzyko poważniejszych awarii. Regularna konserwacja jest koniecznością wpływającą na bezproblemowy przebieg prac.

Kontrola stanu technicznego jako pierwszy krok

Przed każdym sezonem oraz po jego zakończeniu wskazane jest przeprowadzenie dokładnej kontroli całego układu napędowego. Osoba odpowiedzialna za przegląd powinna zwrócić uwagę na potencjalne nieszczelności, które mogą doprowadzić do wycieku oleju przekładniowego. Nawet niewielki ubytek smaru znacząco zwiększa tarcie między elementami, co może prowadzić do przegrzewania się i szybszego zużycia. Warto również sprawdzić, czy obudowa nie posiada pęknięć oraz czy śruby mocujące pozostają stabilne. Podczas takiego przeglądu użytkownik często dostrzega niepokojące sygnały, zanim przerodzą się one w poważną awarię.

Smarowanie - fundament długiej żywotności

Jednym z najważniejszych etapów konserwacji jest regularne uzupełnianie i wymiana oleju przekładniowego. Świeży olej zapewnia odpowiednie smarowanie, zmniejsza opory pracy i chroni mechanizmy przed nadmiernym nagrzewaniem się. Użycie oleju o parametrach zalecanych przez producenta przekładni gwarantuje, że układ będzie funkcjonował zgodnie z założeniami technicznymi, co znacząco obniża ryzyko uszkodzeń w trakcie sezonu.

Ochrona przed zanieczyszczeniami

Przekładnia znajdująca się w rozsiewaczu ma stały kontakt ze środowiskiem polowym, dlatego jej ochrona przed zanieczyszczeniami powinna być traktowana priorytetowo. Regularne czyszczenie zewnętrznych powierzchni, a także kontrola, czy nie doszło do przedostania się drobinek nawozu pod uszczelki, mogą uchronić mechanizm przed zatarciem. Nawozy często wykazują właściwości żrące, dlatego zalegające resztki mogą inicjować procesy korozyjne. Osoba dbająca o sprzęt powinna poświęcić chwilę na osuszenie przekładni po każdym intensywnym kontakcie z wilgocią, zwłaszcza gdy prace odbywały się w trudniejszych warunkach pogodowych.

Regularne testy pracy i reagowanie na niepokojące sygnały

Konserwacja to nie tylko działania związane z czyszczeniem czy smarowaniem, ale także obserwacja pracy mechanizmu. Jeśli przekładnia zaczyna pracować głośniej, pojawiają się wibracje lub wyczuwalne spadki wydajności, może to oznaczać pojawienie się problemów wymagających natychmiastowej reakcji.

Budowa siewnika lejkowego

Siewnik to maszyna rolnicza przeznaczona do wysiewu nasion zbóż, traw i roślin uprawnych. W zależności od budowy mechanizmu siewniki charakteryzują się określoną precyzją oraz wydajnością. Wynalazcą siewnika do zboża był brytyjski agronom Jethro Tull, który do swojej konstrukcji wykorzystał mechanizm organów kościelnych. Współcześnie używa się właściwie wyłącznie siewników ciągnikowych.

Podstawowy podział siewników rozróżnia maszyny uniwersalne, służące do wysiewu wszystkich rodzajów zbóż, siewniki zbożowe do siewu uproszczonego, które przygotowują glebę i wysiewają materiał siewny w trakcie pojedynczego przejazdu oraz siewniki zbożowe do siewu bezpośredniego, które przeznaczone są do pracy w najtrudniejszych warunkach, np. na ścierniskach.

Budowa rozsiewacza do nawozu (typu lejkowego)

Siewnik lejkowy, znany również jako rozsiewacz do nawozu lejek, to maszyna rolnicza przeznaczona do równomiernego rozsiewania nawozów. Składa się z kilku podstawowych elementów:

• Rama (1): podstawowa baza mocowań, do której przykręcone są pozostałe elementy, osłony i uchwyty.
• Zbiornik (2): pojemnik przypominający lejek, do którego wsypujemy nawóz. Może być wykonany z tworzywa sztucznego lub metalu.
• Tarcza rozsiewająca (3): element z łopatkami, który odpowiada za rozrzut nawozu na glebę. Kąt łopatek reguluje szerokość wysiewu.
• Nagarniacz (4): (mieszadło) znajdujący się wewnątrz zbiornika, zabezpieczony kołkiem sprężystym, który obracając się w trakcie pracy, ułatwia płynne podawanie rozsiewanego materiału na tarczę rozsiewającą.
• Mechanizm zmiany dawki i kierunku wysiewu (5): umożliwia płynne zmienianie dawki, kierunku wysiewu, a także zamknięcie wysypu nawozów w trakcie postoju lub nawrotów.
• Przekładnia układu przeniesienia napędu (6): napędza tarczę rozsiewającą i mieszadło. Nagarniacz i tarcza rozsiewająca zamocowane są na wałku przekładni kątowej. Większa prędkość WOM sprawia, że maszyna uzyskuje dalszy zasięg rozsiewu.
• Pokrywa zbiornika (7): wyposażenie dodatkowe, chroniące nawóz przed czynnikami zewnętrznymi.

Zasada działania przekładni wysiewającej

Przekładnia wysiewająca jest kluczowym elementem w siewniku lejkowym. Odpowiedzialna jest za przeniesienie napędu z koła napędowego (lub wału odbioru mocy ciągnika) na wałek wysiewający, który dozuje nasiona ze skrzyni nasiennej. Jej sprawne działanie jest fundamentalne dla precyzyjnego i równomiernego wysiewu.

Mechaniczne siewniki zbożowe

W siewnikach mechanicznych, nasiona wygarniane są ze skrzyni przez zespoły wysiewające (które mogą być napędzane mechanicznie, hydraulicznie lub elektrycznie), a następnie przemieszczają się grawitacyjnie przez przewód nasienny do bruzdy przygotowanej przez redlicę. Koło napędowe, usytuowane na tylnej lub bocznej części urządzenia, napędza przekładnię wysiewającą, która połączona jest z nim przy pomocy napędu łańcuchowego lub wału kardana.

W siewnikach mechanicznych skrzynia nasienna zawsze powinna znajdować się nad redlicami, co jest konieczne do grawitacyjnego transportu ziarna. Siewniki te charakteryzują się łatwiejszą obsługą oraz większą trwałością, ale jednocześnie mniejszą precyzją w procesie rozsiewania nasion. Są idealne do wysiewu na niewielkich powierzchniach upraw, a także przydają się w większych gospodarstwach, koncentrujących się na uprawie warzyw. Prędkość pracy siewników mechanicznych zawieszanych wynosi od 7 do 9 km/h, a ładowność skrzyni utrzymuje się na poziomie od 300 do 700 kg (w przypadku siewników przyczepianych pojemność może przekroczyć 3000 kg).

Pneumatyczne siewniki zbożowe

Siewnik pneumatyczny to maszyna rolnicza zaopatrzona w innowacyjny system wysiewu nasion. W mechanizmie maszyny wykorzystuje się powietrze (wytwarzane przez specjalną dmuchawę, napędzaną hydraulicznie lub przez WOM), które sprawia, że nasiona trafiają do gleby. Skrzynia nasienna nie musi być zlokalizowana nad redlicami, co pozwala na zwiększenie jej ładowności.

W zależności od modelu siewnik pneumatyczny może być wyposażony w zespół podciśnieniowy lub nadciśnieniowy:

• Siewnik nadciśnieniowy: posiada tarcze wysiewające ze specjalnymi otworami. Po opuszczeniu tych tarcz ziarna są wstrzeliwane na glebę w wyniku docisku strumienia powietrza. Prace można wykonywać z prędkością nawet 20 km/h. Systemy nadciśnieniowe są wykorzystywane w firmach usługowych i gospodarstwach wielkoobszarowych.
• Siewnik podciśnieniowy: ziarna zasysa się do otworu tarczy, w wyniku ruchu obrotowego są one podnoszone do góry, w strefę pracy zgarniaczy nadmiaru nasion. Następnie następuje przejście w dół, w wyniku czego nawóz lub nasiona swobodnie spadają w bruzdę. Pozwala pracować na mokrej glebie z prędkością 10-11 km/h.

Siewniki pneumatyczne wyróżniają się większą dokładnością i uniwersalnością, pozwalając wysiewać uprawy rzędowe, takie jak soja, burak cukrowy, fasola, kukurydza czy rzepak. Ładowność skrzyni nasiennej jest większa i wynosi od 700 do 1200 kg, a z nadstawkami może wzrosnąć jeszcze bardziej. Niestety, są bardziej podatne na awarie i wymagają traktora z ładowaczem do uzupełniania kosza zasypowego.

Demontaż i konserwacja rozsiewacza

Aby dokonać konserwacji, wyczyścić lub naprawić poszczególne komponenty, należy rozebrać rozsiewacz. Przygotowanie do demontażu rozsiewacza nawozu lejkowego wymaga przestrzegania zasad bezpieczeństwa i odpowiedniej organizacji stanowiska pracy.

Przygotowanie do demontażu

1. Bezpieczeństwo: Upewnij się, że maszyna stoi na równym, twardym podłożu i że WOM jest odłączony. Zablokuj wszystkie ruchome elementy. Załóż odpowiednią odzież ochronną, w tym okulary ochronne i rękawice.
2. Narzędzia: Przygotuj podstawowe narzędzia, takie jak klucze 13/17/19 mm, śrubokręty płaski i krzyżakowy, młotek gumowy, szczotkę drucianą oraz sprężone powietrze. Miej pod ręką smar techniczny i pojemnik na śruby.
3. Organizacja: Przed odkręcaniem opróżnij lejek i usuń resztki nawozu z mechanizmu wysypowego. Opisuj pojemniki z drobnymi częściami (np. „pokrywa”, „tarcza”, „przekładnia”). Zrób zdjęcia ustawień łopatek i regulacji.

Kroki demontażu

1. Opróżnienie i czyszczenie: Opróżnij zbiornik i dokładnie oczyść mechanizm rozrzutu z resztek nawozu.
2. Usunięcie pokrywy zbiornika: Zlokalizuj pokrywę zbiornika, sprawdź klipsy i śruby, dobierz właściwy klucz lub śrubokręt i odłóż śruby razem z uszczelkami do opisanego pojemnika.
3. Demontaż elementów rozrzutu: Zdemontuj elementy rozrzutu, takie jak tarcza, łopatki i przegrody regulujące. Dokumentuj każde zdjęciem i zapisuj kolejność podkładek.
4. Demontaż napędu: Rozbierz napęd rozsiewacza, aby sprawdzić przekładnię i wał napędowy. Zacznij od zdjęcia osłon przekładni i zabezpieczenia elementów łączących. Sprawdź stan smaru, luzy na zębatkach oraz stan łożysk i uszczelek.

Czyszczenie, konserwacja i wymiana części po demontażu

Po demontażu kluczowe jest dokładne czyszczenie każdej części, aby uniknąć korozji i zapiekania. Usuń resztki nawozu z zakamarków szczotką drucianą i sprężonym powietrzem. Zwróć uwagę na łożyska, uszczelki, łopatki, tarcze, wały i przekładnie, sprawdzając luz, chropowatość, pęknięcia i opiłki metaliczne - to sygnały koniecznej wymiany.

Przed montażem nasmaruj punkty ruchome świeżym smarem technicznym. Składaj części w odwrotnej kolejności demontażu, zwracając uwagę na uszczelki i pozycję wszystkich elementów. Przed uruchomieniem obracaj tarczę ręcznie, sprawdź opory i luz, a następnie uruchom WOM na niskich obrotach bez nawozu.

Konserwacja siewnika zbożowego

Siewnik zbożowy wymaga regularnej konserwacji, aby zapewnić jego długotrwałe i sprawne działanie.

• Mycie agregatu siewnego: Po każdym użyciu należy wstępnie oczyścić, a następnie starannie umyć agregat siewny. Przed myciem należy opróżnić skrzynię nasienną, aby uniknąć kiełkowania nasion w przypadku dostania się wody. Mycie można przeprowadzić myjką wysokociśnieniową, dbając o to, by nie uszkodzić lakieru i nie kierować wody bezpośrednio na instalacje elektryczne. Po umyciu maszynę należy zostawić w przewiewnym, nasłonecznionym miejscu, aby dobrze wyschła.
• Środki smarne: Po umyciu i osuszeniu należy nasmarować łożyska. Należy zwrócić uwagę na niedrożne smarowniczki oraz luźne lub zużyte łożyska. Redlice siewnika muszą być konserwowane olejem biodegradowalnym lub środkiem przeznaczonym do tego celu. Należy również sprawdzić i nasmarować znaczniki przejazdowe i przedwschodowe, wał agregatu, skrobaki oraz łożyska krzyżaków wału przekaźnika mocy. Na końcu smarujemy łańcuch odpowiedzialny za przenoszenie napędu z koła na przekładnię siewnika.
• Uzupełnianie uszkodzeń lakieru: Wszystkie rysy i uszkodzenia lakieru, będące konsekwencją pracy siewnika w polu, powinno się uzupełnić odpowiednio dobraną farbą.

tags: #siewnik #lejek #przekladnia