W ciągu najbliższych dwóch miesięcy rolników czeka koniec zimy i okres przedwiośnia. Jest to doskonały moment, aby przygotować swój sprzęt na nowy sezon. Siewnik zbożowy POZNANIAK stał się już legendą, jest to prawdopodobnie najbardziej znany siewnik mechaniczny w Polsce. Pierwsze siewniki Poznaniaki pojawiły się na polach pod koniec lat 60. ubiegłego wieku. Maszyna charakteryzuje się lekką konstrukcją, która jest szczególnie zalecana do współpracy z agregatami uprawowymi zawieszanymi. Siewniki zbożowe POZNANIAK produkowane są w trzech szerokościach roboczych: 2,5 m, 2,7 m oraz 3,0 m, a największy zbiornik na ziarno może pomieścić aż 500 litrów materiału siewnego.
Przygotowanie Siewnika do Sezonu
Przed rozpoczęciem wysiewu zbóż jarych warto sprawdzić, czy wszystkie tryby do siewnika spełniają swoje zadanie i działają skutecznie. Od tego zależy powodzenie całego wysiewu i późniejsze plony. Podstawą do przeprowadzenia przeglądu jest zapoznanie się z instrukcją obsługi, która zawiera wszystkie najważniejsze informacje na temat posiadanego sprzętu. Wskazówki z instrukcji od producenta są przydatne również z innego powodu - mogą stanowić listę kontrolną dla wszystkich części roboczych siewnika. Dużą uwagę warto poświęcić częściom, które uległy największej eksploatacji - mogą to być tarcze bądź zagarniacze do siewnika.
Próba Kręcona - Podstawa Precyzyjnego Wysiewu
Próba kręcona to badanie, które pozwala na ustalenie odpowiedniej dawki ziarna dla 1 ha powierzchni. Zajmuje dużą ilość czasu, ale warto ją wykonać, aby można było ustalić właściwą obsadę roślin. Pozwala to zaoszczędzić materiał siewny i długie godziny pracy. Można tam znaleźć wiedzę na temat próby kręconej i kontroli stanu różnych elementów.
Szczegółowa Kontrola Elementów Roboczych
- Kółka wysiewające - ich wielkość powinna odpowiadać rozmiarowi ziaren, które mają być wysiewane.
- Elementy ruchome - należą do nich wahacze, zaczep oraz znaczniki. Przy tych ostatnich warto zorientować się, jaki jest stan tulejek. W przypadku wykrycia luzów należy je poddać wymianie.
- Redliczki do siewnika Poznaniak - w tym przypadku najszybciej zużywają się końcówki redlic. Jest to bardziej zauważalne, jeśli są nieprawidłowo ułożone względem talerzy.
- Zagarniacze do siewnika - znane również jako palce zagarniające.
Ustawienia siewnika Poznaniak obejmują także kontrolę stanu ogumienia. Można dokładnie przyjrzeć się, w jakim stanie znajdują się redlice, znaczniki czy kółka dociskowe.
Rozwiązywanie Typowych Problemów i Konserwacja
Jak widać, typowe awarie siewnika Poznaniak to zestaw drobiazgów: zużyte kółko i zastawka, pęknięty przewód, „zmęczony” lejek, stępione czubki redlic albo luzy w dźwigniach. Krótki przegląd przed wyjazdem w pole eliminuje 90% typowych problemów. Dobrą praktyką jest sezonowa wymiana najtańszych elementów dozowania i test „na sucho”. Po wykonaniu checklisty i wymianie zużytych drobiazgów większość wpisów z listy „Awarie siewnika Poznaniak” po prostu znika.
Aparat Wysiewający
Aparat wysiewający odmierza dawkę nasion i przekazuje je do przewodów - to „serce” całej maszyny. Jeśli norma jest niestabilna, zanim kupisz części, wykonaj próbę kręconą i wróć do ustawień według wskazówek producenta - Unia wyraźnie podkreśla, że jakość pracy zależy od staranności regulacji A-D i prób kontrolnych. Po zasypaniu ziarna obróć wałek, by wypełnić gniazda nasionami, a dopiero potem mierz wynik z rynienek i koryguj nastawy. Gdy siejesz rzepak/koniczynę, konieczne są wkładki do nasion drobnych - bez nich niedomiar bywa dramatyczny. Kółko wysiewające i zastawka bezpośrednio regulują strumień nasion z komory aparatu - ich zużycie wprost przekłada się na falowanie dawki.
- Nierówny wysiew zbóż / „skakanie” dawki - zużyte lub zapiaszczone kółko wysiewające. Wymiana jest tania i natychmiast poprawia wynik. Przykład: kółko 3056020010.
- Nadmierny albo zbyt mały przepływ - pogięta lub zabrudzona zastawka. Od razu zamontuj nową sprężynę. Przykłady: zastawka 3039020090, sprężyna 3039020080.
- Siew rzepaku, facelii - dawka nieodpowiednia - brak wkładek do nasion drobnych; zamontuj wypełniacz 3025010610.
Redlice i Docisk
Redlica otwiera glebę i układa nasiona na zadanej głębokości, a sprężyny docisku i jarzma utrzymują jej tor, tłumiąc nierówności. Najpierw obejrzyj czubki i stopki - stępione powodują „rozrywanie” bruzdy zamiast czystego nacięcia. Wymień zużyte końcówki na czubek 3023080040 i zużyte stopki na stopkę 3045520100. Po takim „odświeżeniu” redlic zwykle ustępują problemy kwalifikowane jako awaria - rzędy prowadzą prosto, a głębokość jest równa.
Przewody i Lejki
Przewody przenoszą ziarno z aparatu do redlic, a lejki stabilizują spływ i kompensują ruch redlicy. Guma starzeje się od słońca i mrozu, więc sezonowa kontrola to obowiązek. Pęknięty przewód to przerywany strumień nasion i puste ślady. Dobieraj go do typu mocowania (uchwyt wyżej/niżej) i wymieniaj komplet: przewód + łączniki. Przykłady: przewód 580 mm - uchwyt wyżej 3045560010, przewód 580 mm - uchwyt niżej 3045560020, łącznik górny 3078050620, łącznik dolny 3043000740. Lejek musi być gładki wewnątrz i dobrze siedzieć w uchwycie, inaczej nasiona „zawieszają się” albo wypadają obok bruzdy. Wybieraj plastik (tańszy, lżejszy) albo metal (wytrzymalszy mechanicznie). Przykłady: plastik - uchwyt wyżej 3043060020, plastik - uchwyt wyżej (czarny), plastik - uchwyt niżej 3043060020C, metal - uchwyt wyżej 3045590010, metal - uchwyt niżej 3045590010. Po wymianie przewodów i lejków obowiązkowo zrób próbę kręconą - to jedyny sposób, by potwierdzić drożność i równy spływ we wszystkich sekcjach. Producent radzi zasypać skrzynię, wypełnić gniazda nasionami, wykonać obrót i zważyć wysyp z rynienek, a następnie skorygować nastawy A-D. Taki rytuał skutecznie wygasza wiele pozycji z listy awarii siewnika Poznaniak.
Napęd i Sterowanie
Koło biegowe, przekładnia i cięgi przenoszą ruch na wałki dozujące. Dźwignie i rękojeści ustawiają przełożenia oraz otwarcie zastawek. Każdy luz i opór w tym ciągu urządzeń kończy się „falowaniem” dawki.
- Luzy / „samoprzestawianie” nastaw - zużyte elementy sterowania. Wymień rękojeść 3023030140 i sprężynę rękojeści 3023030120.
- Zanik napędu pojedynczych sekcji / opory - sprawdź łożyska i cięgna.
- Ścieżki przejazdowe nie działają równo - sprawdź elementy aparatu ścieżkowego i koła „ścieżkowe”, np. koło wysiewające specjalne 30783511004.
Zagarniacze i Znaczniki
Zagarniacze domykają bruzdę i wyrównują powierzchnię, chroniąc nasiona przed przesuszeniem i ptakami. To jedna z najtańszych, a często pomijanych napraw. Po prostu wymień zużyte palce na nowe, np. palec zagarniający podwójny 3043300030 (dostępny też w pakiecie 10 szt.). Po tej wymianie wiele „drobnych” problemów znika bez śladu. Znaczniki wyznaczają trasę następnego przejazdu i ograniczają nakładki. Jeśli znacznik „nie rysuje” równo, sprawdź talerz i jego mocowanie. Przykład elementu: talerz znacznika 3011010150. Warto też upewnić się, czy hydraulika składania nie wprowadza oporu - to drobiazg, a znacznie ogranicza ryzyko nakładek.
Nowoczesna Wersja Siewnika Poznaniak
Niemal każdy rolnik kojarzy siewnik Poznaniak. Obecnie firma Unia, z okazji swoich 140 urodzin, opracowała na nowo siewnik Poznaniak. Testowaliśmy nową wersję Poznaniaka 510/3, o szerokości roboczej 3 m, wyposażonego w hydrauliczne znaczniki śladów, sterownik Start Seed do tworzenia ścieżek technologicznych i z opcjonalnym oświetleniem drogowym. Ten model miał premierę na tegorocznych targach Agro Show w Bednarach. Siewnik poznaniak to obecnie nowoczesna konstrukcja, spełniająca najwyższe standardy jakościowe. Bogate wyposażenie opcjonalne pozwala dopasować siewnik do występujących w gospodarstwie potrzeb.
Konstrukcja i Masa Własna
Jednym z atutów Poznaniaka jest jego stosunkowo niewielka masa własna. Najszerszy Poznaniak wraz z redlicami stopkowymi waży zaledwie 620 kg. Jest to szczególnie ważne, gdy siewnik jest agregowany z agregatem zawieszanym. Trzeba bowiem pamiętać, że zestawy te są dość długie, a główny ciężar, czyli siewnik z załadowaną skrzynią nasienną jest najbardziej oddalonym od ciągnika elementem zestawu. Unia produkuje również agregaty uprawowe z serii Ceres, które dopasowane są szerokością do siewników Poznaniak. Można więc łatwo skompletować sobie zestawy uprawowo-siewne o szerokości 2,5; 2,7 oraz 3 m.
Redlice i Głębokość Siewu
Redlice w Poznaniaku umieszczone są w dwóch rzędach z dość dużym rozstawem między nimi, co ułatwia wysiew na polu, na którym znajdują się resztki pożniwne. Głębokość siewu może być regulowana w zakresie 0-7 cm. Siewnik może zostać wyposażony bądź w lekkie redlice stopkowe na nośniku rurowym, które są zalecane na gleby lekkie i średnio-zwięzłe z małą ilością resztek pożniwnych. Redlice stopkowe posiadają specjalne obrotowe zapadki z tworzywa sztucznego, które zapobiegają zapychaniu się redlic glebą przy cofaniu maszyny. Bardziej uniwersalną wersją będzie wyposażenie siewnika Poznaniak w redlice talerzowe „V-TECH”, które sprawdzą się w każdych warunkach glebowych. Dodatkowo do redlic talerzowych „V-TECH” można zamontować kółko dogniatająco-kopiujące (kółko dociskowe) o rozmiarze 250×50 mm, które utrzymuje zadaną głębokość siewu, gwarantując, że ziarno będzie położone na jednakowej głębokości nawet na polach mozaikowatych, a wschody roślin będą szybsze i bardziej wyrównane. Redlice Shell otrzymały również specjalne łożyskowanie, które jest odporne na pracę w szczególnie trudnych warunkach. Skrajne redlice talerzowe w standardowym wyposażeniu siewnika pozwalają uzyskać zadaną głębokość pracy za kołami jezdnymi. Prosta regulacja punktowa z dociskiem sprężynowym sprawia, że ziarno położone jest na właściwej głębokości w glebie. Masywne mocowanie redlicy na tradycyjnym zawiasie zapewnia dobre kopiowanie terenu. Redlice posiadają także indywidualny oraz centralny docisk realizowany za pomocą indywidualnych sprężyn.
Aparat Wysiewający i Przekładnia
Co do samej skrzyni załadunkowej, to jest zupełnie nowa bezstopniowa, trzykrzywkowa skrzynia przekładniowa z obudową z żeliwa. Właśnie tak wytrzymała obudowa ma zapewniać większą żywotność dla wszystkich precyzyjnych elementów siewnika i tym samym zapewniać dokładność funkcjonowania maszyny. Inżynierowie Unii podpowiadają, aby pamiętać o „zerowaniu skrzynki” przy zmianie dawki, co ma zapewnić dłuższe użytkowanie skrzyni i całego siewnika. Krata wewnątrz zbiornika siewnika ułatwia ręczny załadunek materiału siewnego z małych worków. Bezstopniowa przekładnia w żeliwnej obudowie gwarantuje dokładny i równomierny wysiew ziarna. Napęd aparatów wysiewających jest mechaniczny z prawego koła. W nowej wersji siewnika obraca się ono z lekkim oporem, więc przy dojeździe do uwroci możemy podnieść maszynę w trakcie jazdy, bez obawy o wysiewanie nasion w powietrzu. Do ustawienia normy wysiewu w przekładni służy wygodne jarzmo z pokrętłem blokującym i dobrze widoczną skalą wyciętą laserowo. Częściowo za nią schowana jest przyklejana tablica wysiewu różnego rodzaju nasion wraz ze szczegółowym opisem regulacji siewnika. Fakt, że aparaty wysiewające mają zamontowane dwa rodzaje kółek, jest dużym udogodnieniem. Dzięki temu przestawienie aparatów ze zbóż na wysiew drobnych nasion nie wymaga żmudnej wymiany kółek wysiewających, a jedynie wciśnięcia małych sworzni, blokujących każde z 25 kółek do zbóż. Kolejnym krokiem jest przestawienie dźwigni z lewej strony siewnika, ustawiającej dna aparatów wysiewających na pozycję 2 (z 8). Zastawki, czyli szczelinę wysiewu, ustawiamy nad aparatami wysiewającymi, zgodnie z tabelą, na ¾ maksymalnego otworu.
Usprawnienia i Sterowanie
Zmodernizowana została także konstrukcja znaczników przejazdowych. Posiadają one zabezpieczenie przeciążeniowe, które chroni ramię znacznika przed uszkodzeniami mechanicznymi w przypadku najechania na przeszkodę. Hydrauliczne znaczniki przejazdów są sterowane dwoma siłownikami i umożliwiają pozostawianie śladu przejazdu na środek ciągnika. Ruchoma belka zaczepowa siewnika ułatwia jego agregowanie oraz sprawia, że maszyna lepiej zachowuje się na nierównym podłożu. Blokada wieszaka przewodów prowadzących materiał siewny jest pewna i łatwa w obsłudze. Dokładne mocowanie pozwala zachować odpowiednią odległość łącznika gumowego od denka aparatu wysiewającego. Umiejscowienie dźwigni denek na bocznej ścianie siewnika ułatwia regulację oraz przeprowadzenie próby kręconej. Poznaniak może być wyposażony w sterownik Starter Seed lub najnowszy komputer Pilot Seed. Pierwszy z nich pozwala m.in. na automatyczne zliczania przejazdów oraz zamykania i otwierania ścieżek technologicznych pod przejazdy opryskiwaczem lub rozsiewaczem. Z kolei Pilot Seed umożliwia przechowywać dane z zasiewu dla 10 pól, sygnalizuje wystąpienie błędów, jak chociażby awaria czujników.
Metody Wykonania Próby Kręconej w Nowej Wersji
W nowej wersji siewnika próbę kręconą można wykonać trzema sposobami:
- Wykonanie 16,5 obrotu korbą, którą należy wsunąć na wystający z przekładni trzpień.
- Wykonanie 23 obrotów prawym kołem jezdnym.
- Dynamiczna próba kręcona, czyli przejazd opuszczonym siewnikiem 33,3 m, co przy 3 m szerokości daje powierzchnię 1 ara.
Niezależnie od metody, nasiona z pojemników należy zważyć, a otrzymany wynik, np. 2,1 kg pomnożyć razy 100, aby otrzymać normę na 1 ha. Należy również pamiętać, aby przed próbą kręconą aparaty wysiewające były wypełnione ziarnem. Jeśli zważona masa ziaren jest zbyt mała, należy zwiększyć wysiew dźwignią przy przekładni.