Precyzyjny i efektywny siew jest kluczowy dla osiągnięcia optymalnych plonów. Wiele czynników wpływa na jakość wysiewu, od konstrukcji samego siewnika, przez zastosowaną technologię, aż po dokładne ustawienia maszyny i przygotowanie gleby. Niniejszy artykuł przedstawia informacje dotyczące siewników Meprozet oraz ogólne zasady i technologie precyzyjnego siewu.
Doświadczenia Użytkowników Siewników Meprozet
Wydajność i Niezawodność
Jeden z użytkowników siewnika Meprozet SO69/2b o szerokości 2,5 metra, który zasiał nim około 50 hektarów, podkreśla jego bezawaryjność i dobrą jakość siewu. Pojemność skrzyni nasiennej w tym modelu wynosi około 200 kg pszenicy. W przypadku tego siewnika, użytkownik wykonuje wszystkie czynności ręcznie, gdyż model ten nie posiada elektroniki ani rynienki do próby kręconej.
Ustawienia Wysiewu Rzepaku
W przypadku wysiewu rzepaku, instrukcje obsługi niektórych siewników Meprozet nie zawsze szczegółowo opisują kwestię zmiany kół zębatych. Jednak doświadczenie użytkowników wskazuje, że do wysiewu rzepaku często zaleca się zmianę kół zębatych od napędu koła, co skutkuje wolniejszym obracaniem się aparatu wysiewającego.
Praktyki wysiewu rzepaku różnią się: niektórzy użytkownicy początkowo siali co trzecią redlicą, inni - co drugą. Możliwe jest wysianie niskiej dawki, np. niecałe 3 kg/ha. W przypadku trudności z precyzyjnym wysiewem małych dawek, zaleca się mieszanie nasion rzepaku z tzw. „wypełniaczem”, np. prażonym rzepakiem z poprzedniego sezonu. Pozwala to na nastawienie większej dawki na siewniku (np. 6 kg/ha dla uzyskania 3 kg/ha rzepaku) i zapewnienie równomiernego rozprowadzenia. Ważne jest, aby podczas siewu rzepaku, zwłaszcza bez wypełniacza, zapewnić kontrolę nad prawidłowym przepływem nasion do wszystkich redlic.
Potencjalne Problemy Eksploatacyjne
Użytkownicy siewników Meprozet zgłaszają sporadyczne problemy z łamiącymi się zagarniaczami (około dwóch rocznie) oraz pękającymi plastikowymi rurkami. Są one często przypisywane niewłaściwemu przygotowaniu gleby, zwłaszcza obecności brył. Istnieje przypuszczenie, że model Meprozet S 107/1 może wykorzystywać inną technologię, co mogłoby wpływać na jego wytrzymałość.
Precyzyjny Wysiew Nasion
Wymagania dla Wysiewu Kukurydzy
Precyzyjny wysiew kukurydzy, wymagający dokładnego rozmieszczenia nasion, jest możliwy jedynie dzięki siewnikom punktowym, najczęściej pneumatycznym. Konstrukcja tych maszyn opiera się na niezależnych sekcjach wysiewających, mocowanych do wspólnej ramy nośnej za pomocą równoległoboku, co umożliwia regulację rozstawu międzyrzędzi. Tylne rolki (lub rolki po obu stronach redlicy) zapewniają utrzymanie stałej głębokości siewu. Dociążenie lub odciążenie sekcji realizowane jest za pomocą sprężyn w równoległobokach przegubowych, siłowników hydraulicznych lub obciążników. Ogumione koła podporowe, montowane między sekcjami lub przed ramą, napędzają zespoły wysiewające.
Mechaniczne Siewniki Punktowe
Zespoły wysiewające z mechanicznym rozdziałem nasion są stosowane w nielicznych przypadkach (np. Meprozet S100, Kleine Maxicorn S) ze względu na zróżnicowany kształt i wymiary nasion kukurydzy.
Budowa i Zasada Działania (Meprozet S100)
W siewnikach tego typu, takich jak Meprozet S100, tarcze łyżeczkowe muszą mieć odpowiednią wielkość, dostosowaną do rozmiaru nasion. Zespół wysiewający siewnika Meprozet S100 posiada podwójne tarcze (nieruchome względem siebie) ustawione ukośnie do poziomu. Tarcza wybierająca nasiona z komory ma łyżeczki umieszczone na końcach ramion. Mieszczą one pojedyncze ziarna, a ich kształt jest dostosowany do zróżnicowanej wielkości nasion kukurydzy. Producent dostarcza dwa rodzaje tarcz: do nasion dużych i mniejszych. Druga tarcza ma kształt turbinki z łopatkami, a jej zadaniem jest wyrzucanie pojedynczych nasion do bruzdy. Obie tarcze są oddzielone od siebie przegrodą z otworem w górnej części, przez który nasiona z łopatek przekazywane są do tarczy z przegrodami. Napęd uzyskuje się od koła kopiującego danej sekcji za pośrednictwem przekładni łańcuchowej o zmiennym przełożeniu i zębatej przekładni kątowej o stałym przełożeniu. Zmiany przełożenia dokonuje się poprzez wymianę kół łańcuchowych. Producent zaleca siew tym siewnikiem z prędkością do 6 km/h. Jest to maszyna 4-rzędowa o wydajności około 1 ha/h. Siewnik dodatkowo posiada aplikator do rzędowego wysiewu nawozu (obok śladu redlic wysiewających nasiona).
Ograniczenia Systemów Mechanicznych
Duża różnica między prędkością obwodową tarczy a prędkością liniową w siewnikach punktowych mechanicznych może powodować nierównomierności rozmieszczenia nasion w rzędzie. Dlatego do siewu nasion kukurydzy powszechnie stosuje się siewniki punktowe z pneumatycznym zespołem wysiewającym.
Pneumatyczne Siewniki Punktowe
Zespoły pneumatyczne dzielą się na podciśnieniowe i nadciśnieniowe. Za wytwarzanie podciśnienia lub nadciśnienia odpowiedzialna jest dmuchawa, napędzana z WOM lub hydraulicznie. Siewniki pneumatyczne, zwane uniwersalnymi, można przystosować do wysiewu nasion różniących się wielkością i kształtem, na przykład: buraków, kukurydzy, fasoli, soi, słonecznika itp.
Zasada Działania Systemu Podciśnieniowego
W systemie podciśnieniowym obracająca się tarcza dzieli obudowę zespołu wysiewającego na dwie części: w jednej znajduje się materiał siewny, w drugiej jest podciśnienie, które powoduje przysysanie nasion do otworów tarczy. Ruch obrotowy tarczy wynosi je do góry, w strefę pracy zgarniaczy nadmiaru nasion. Pozostaje tylko jedno nasiono przy otworze. Po przejściu w dół, do strefy ciśnienia atmosferycznego, następuje swobodny spadek nasiona w bruzdę. Większość siewników ma zespół wysiewający podciśnieniowy.
PÖTTINGER - AEROSEM ADD - Section Control Animation
Zasada Działania Systemu Nadciśnieniowego
W systemie nadciśnieniowym stożkowe komórki obracającej się tarczy są napełniane pod wpływem siły ciężkości kilkoma nasionami, a następnie, pod wpływem sprężonego powietrza z dyszy, nadmiar nasion zostaje wyrzucony z jednoczesnym pozostawieniem jednego nasiona w komórce.
Przykłady Nowoczesnych Rozwiązań
- Firma Rolmasz z Kutna produkuje siewniki do uprawy klasycznej (Omega K) i do siewu w mulcz (Omega M). Pierwszy może mieć 4, 6 lub 8 sekcji, a wersje do siewu w mulcz - 4 i 6 sekcji. Standardowe wyposażenie obejmuje podciśnieniowy układ wysiewający, zintegrowany napęd wszystkich sekcji, przekładnię zębatkową, hydrauliczny przerzutnik znaczników oraz układ szybkiego opróżniania komory wysiewającej.
- Sipma z Lublina oferuje siewniki 4- i 6-rzędowe oparte na dwóch kołach napędowych umieszczonych przed ramą. Pozwala to na łatwe zmniejszenie rozstawu sekcji z 75 do 37,5 cm. Wysiew nasion jest możliwy z gęstością od 7,5 do 22 cm.
- Do nielicznych producentów systemu nadciśnieniowego należy firma Kongskilde Polska, produkująca siewnik Demeter Aeromat o liczbie sekcji od 4 do 12. Niektóre wersje mają również przednie koło podporowe zespolone z odgarniaczem brył.
W siewnikach punktowych z pneumatycznym systemem wysiewu pogorszenie dokładności rozmieszczenia nasion w rzędzie następuje po przekroczeniu prędkości 6 km/h. Dla wyeliminowania tej wady producenci łączą pneumatyczne rozdzielenie nasion i mechaniczne ich układanie w glebie, wykorzystując zasadnicze zalety tych systemów (np. siewniki typu Monosem PNU, Multicorn i inne).
Innowacyjne Metody Wysiewu (MONOSEM TWIN-ROW SYNC-ROW®)
Optymalizacja Rozmieszczenia Nasion
Siewniki punktowe MONOSEM TWIN-ROW SYNC-ROW® to rozwiązanie umożliwiające lepsze rozłożenie wysiewanego ziarna w glebie w celu zoptymalizowania wydajności, zwłaszcza w wysiewie kukurydzy. System ten nie wymaga inwestowania w nowy sprzęt do zbioru ani zmiany rozstawu kół ciągników lub kombajnów. Uniwersalność sekcji wysiewającej NG Plus pozwala na wykorzystanie systemu Twin-Row Sync-Row® również do wysiewu innych upraw, takich jak soja, słonecznik czy rzepak.
Wysiew odbywa się w jednym rzędzie, ale w dwóch liniach oddalonych od siebie o 20 cm, naprzemiennie. Dzięki temu ziarna są odpowiednio rozłożone, tworząc tzw. "siew bliźniaczy". Taki rodzaj wysiewu ogranicza konkurowanie między roślinami o wodę, składniki odżywcze i światło słoneczne, co pozwala na sadzenie ich z większą obsadą bez zmniejszania składników plonu. Skutkuje to optymalnym odstępem, większą masą korzeni, lepszym wchłanianiem, szybszym pokryciem gleby, mniejszym zużyciem wody, większymi roślinami, mniejszą liczbą chwastów i ostatecznie większą wydajnością. Rozmieszczenie ziarna, dzięki zsynchronizowanym aparatom rozdzielającym ziarno, umożliwia zachowanie równomiernych odległości. Opatentowany system o nazwie Sync-Row® synchronizuje dwa aparaty rozdzielające ziarno, aby zachować ich doskonałe rozmieszczenie podczas wysiewu, który rozpoczyna się od precyzyjnego podziału ziarna.
Porównanie z Siewem Tradycyjnym
W tradycyjnym, klasycznym wysiewie kukurydzy, rozstaw między rzędami wynosi zazwyczaj 75 cm. Zagęszczenie obsady jest mniejsze w porównaniu do metody TWIN ROW. Wysiew w jednej linii ma ograniczenia co do obsady, natomiast metoda wysiewu kukurydzy w dwóch liniach na rzędzie TWIN ROW SYNC ROW skutecznie ogranicza konkurowanie między roślinami o wodę, składniki odżywcze, fotosyntezę itp.
Kluczowe Parametry i Regulacja Siewnika
Elektroniczne Sterowanie i Funkcje
Weryfikacja ilości wysiewu na hektar może być przeprowadzona orientacyjnie już w trakcie siewu, poprzez podzielenie wysianego ziarna przez liczbę hektarów wskazaną na sterowniku. Elektroniczne sterowniki w siewnikach umożliwiają hydrauliczne przerzucanie znaczników bocznych oraz automatyczne włączanie ścieżek technologicznych i znaczników przedwschodowych w wybranym przejeździe. Rozdzielacz przy siewniku odpowiada za przełączanie tych funkcji. Sterownik wyświetla również prędkość jazdy, zasiane hektary i wydajność. Należy pamiętać, że zazwyczaj sterownik nie reguluje bezpośrednio ilości wysiewu ziarna, a znaczniki przedwschodowe to elementy umieszczone za siewnikiem, które opuszczane są jednocześnie ze ścieżkami, ułatwiając orientację na polu.
Regulacja Głębokości Siewu
Najważniejszymi parametrami siewu kukurydzy, o których należy pamiętać, jest obsada roślin i głębokość siewu. Szerokość międzyrzędzi na ogół jest dostosowana do maszyn pielęgnacyjnych i zbierających. Zgodnie z ich wymaganiami kukurydza może być siana w rzędach oddalonych od siebie o 67,5 lub 75 cm. W nowoczesnych siewnikach punktowych można zamontować na ramie większą liczbę sekcji i wykonać siew przy szerokościach międzyrzędzi nawet od 37,5 cm.
Ustawienia głębokości siewu wykonuje się na podstawie pomiarów ułożenia nasion względem powierzchni gleby. Aby skorygować tę cechę, należy zmienić położenie rolek dociskowych względem redlicy właściwej.
Aplikacja Nawozów i Pestycydów
Nabudowany rzędowy podsiewacz nawozów jest obecnie standardowym wyposażeniem każdego siewnika do kukurydzy. Jego zadaniem jest rzędowy wysiew granulowanych nawozów mineralnych, które na ogół są umieszczane na głębokości około 5 cm. Siewniki do siewu bezpośredniego wyposażone są w podwójne kroje tarczowe, które pracują bezpośrednio przed redlicą właściwą i osłaniają ją przed zapchaniem resztkami roślinnymi. Ponadto siewniki są wyposażone w znaczniki boczne, licznik obsianej powierzchni, wentylator z rozprowadzoną do sekcji instalacją pneumatyczną oraz wielostopniową przekładnię do napędu tarcz w zespołach wysiewających.
Niektóre siewniki mają aplikator mikrogranulatów, przeznaczony do precyzyjnego wysiewu bardzo małych dawek pestycydów. Siewniki wyposażone w aplikatory granulatów i pestycydów mają własne regulacje. Ustalanie ilości wysiewu nawozu lub pestycydu następuje najczęściej poprzez zmianę prędkości obrotowej aparatów dozujących. Miejsce wnoszenia nawozów można regulować, zmieniając położenie redlicy nawozowej względem wysiewającej nasiona.
Obliczanie Dawki Wysiewu
Dla siewnika z 25 redlicami, szerokość robocza wynosi 3,0 m. Jeżeli siewnikiem o takiej szerokości przejedziemy odcinek 33,33 m, obsiejemy powierzchnię równą 1 ar. Przy ustalaniu dawki należy uwzględnić zdolność kiełkowania nasion, która powinna być podana na etykietach worków z nasionami kwalifikowanymi. Ponieważ zdolność kiełkowania jest zawsze mniejsza niż 100%, należy dawkę zwiększyć o 1/z, gdzie „z” to zdolność kiełkowania wyrażona jako ułamek (np. dla 90% zdolności kiełkowania, z=0,9).
Ustawienia Znaczników Polowych
Wysięg znacznika (tj. długość ramienia) ma kluczowe znaczenie. Dla ciągnika C-360 rozstawienie kół przednich wynosi 135 cm. W zależności od rodzaju gleby reguluje się szerokość śladu znaczonego przez talerz znacznika. Regulacji tej dokonuje się obracając oś znacznika po uprzednim zluzowaniu śrub mocujących.
Przygotowanie Siewnika do Pracy
Przed wyjazdem w pole siewnik należy poddać przeglądowi technicznemu, dobrać parametry pracy i sprawdzić funkcjonowanie podzespołów. Ważne jest, aby dokładnie ustawić głębokość siewu na podstawie pomiarów ułożenia nasion względem powierzchni gleby.