Siewnik Nordsten do Uprawy Bezorkowej: Informacje i Porady

Współczesne rolnictwo coraz częściej poszukuje rozwiązań, które pozwolą na zwiększenie efektywności upraw przy jednoczesnej dbałości o kondycję gleby. Jednym z takich rozwiązań jest uprawa bezorkowa, do której idealnie nadają się specjalistyczne siewniki, takie jak maszyny marki Nordsten. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółowe informacje na temat siewników Nordsten, ich specyfiki w kontekście uprawy bezorkowej, a także praktyczne porady dotyczące wyboru, eksploatacji i serwisowania tych maszyn.

Uprawa Bezorkowa: Definicja i Zalety

Przez tysiąclecia upraw roli, celem tych zabiegów było jak najefektywniejsze wykorzystanie każdego skrawka ziemi, prowadzące do maksymalizacji produkcji rolnej z hektara. Uprawa ziemi bez orki nie wchodziła zatem w grę, ponieważ odwracanie gleby poprawiało jej właściwości. Dziś wiemy już, że każda nadmierna eksploatacja musi w końcu doprowadzić do fatalnych skutków: ziemia wyjaławia się, nie przyjmuje wody ani substancji odżywczych, jest podatna na erozję, a w efekcie, zamiast wydawać większy plon, doprowadza rolników do frustracji.

Konieczność zapewnienia większej ochrony glebie została dostrzeżona stosunkowo późno, bo dopiero w latach 30. ubiegłego wieku. Wtedy też pojawił się trend, którego elementem była uprawa bezpłużna, czyli bezorkowy system uprawy roli. Sianie bezorkowe nadal nie jest tak popularne, jak tradycyjny system płużny, ale metoda zdobywa coraz więcej zwolenników.

Bezorkowa uprawa jest jedną z metod uprawy roli. Jej sednem jest rezygnacja z głębokiego przekopywania gleby w celu jej przygotowania pod zasiew. Zamiast odwracania gleby, dokonuje się tylko jej powierzchownego mieszania i spulchniania. W efekcie na powierzchni ziemi zalegają pozostałości roślin z poprzedniego sezonu. Są one źródłem składników odżywczych, ale przede wszystkim stanowią naturalną ochronę przed erozją wodną i powietrzną oraz przed utratą wilgoci przez glebę. W efekcie oszczędzamy wodę, a z czasem zwiększamy bioróżnorodność, pozwalając na odrodzenie się naturalnego mikrobiomu gleby. Siew bezorkowy jest szczególnie popularny w rejonach świata podatnych na suszę, gdzie dostarczenie odpowiedniej ilości wody rozwijającym się roślinom jest problematyczne. W Polsce bezorkowa uprawa gleby również znajduje coraz większe grono zwolenników.

Bezpłużna uprawa gleby może być przeprowadzana zarówno płytko (do 6-8 cm), jak i na znaczną głębokość. W przypadku systemu płytkiego, konieczne jest zaopatrzenie się w maszyny, które będą efektywnie mieszać glebę bez jej ubijania. Głęboka musi być przede wszystkim uprawa bezorkowa na glebach lekkich, które wymagają spulchniania. Większa głębokość jest wymagana wówczas, gdy objętość resztek pożniwnych jest spora albo kiedy zachodzi potrzeba likwidacji kolein i zmniejszenia zagęszczenia gleby.

Korzyści z uprawy bezpłużnej

Uprawa bezpłużna ma wiele zalet - pod warunkiem, że do zagadnienia podchodzimy rozważnie, m.in. wyposażając się w niezbędne do przeprowadzenia operacji, jaką jest uprawa bezorkowa, maszyny. Podstawową korzyścią jest ochrona gleby przed erozją. Pozostawione na ziemi resztki roślinne chronią przed szkodliwymi czynnikami atmosferycznymi i pomagają w utrzymaniu struktury gleby. To z kolei umożliwia efektywniejszą penetrację wody do gleby - nieubita ciężkimi maszynami ziemia zachowuje zdolności retencyjne. Jest to szczególnie ważne w obszarach geograficznych nękanych suszami. Wreszcie, pośrednim efektem uprawy bezorkowej jest optymalizacja kosztów produkcji rolnej. Mniej czasu spędzamy w polu, potrzebujemy mniejszej ilości maszyn - oszczędzamy zatem zarówno na ich zakupie, jak i konserwacji czy paliwie.

Oczywiście, nie istnieje żaden system wolny od wad. System bezorkowy nie jest również dobrym rozwiązaniem dla upraw w wilgotnym klimacie - pozostałości organiczne mogą przyczyniać się do zbyt dużej wilgotności gleby wiosną, opóźniając rozpoczęcie prac polowych.

Charakterystyka siewników Nordsten do uprawy bezorkowej

Dużym zainteresowaniem cieszą się duńskie siewniki Nordsten. Wśród modeli używanych, często porównuje się dwie główne wersje: ze skrzynią olejową (często identyfikowaną po "czerwonej klapie") i ze skrzynią na tryby.

Porównanie modeli siewników Nordsten

Rozważając zakup siewnika Nordsten, często pojawia się dylemat wyboru między dwoma głównymi typami, oba o szerokości 3m. Jeden z nich, często określany jako ten z "czerwoną klapą", jest nowszym modelem. Drugi, taki jak model CLD, jest starszą konstrukcją. Oba modele wagowo są zbliżone do siebie i spokojnie Ursus C360 da sobie z nimi radę.

Nowszy model (z czerwoną klapą)

• Jest młodszy, wychodziły od około 1997 roku.
• Posiada skrzynię olejową, która jest bardziej nowoczesnym rozwiązaniem.
• Pojemność skrzyni to około 250 kg pszenicy.
• Zmieniona jest cała rama, redlice i docisk redlic.
• Rurki połączone są gumą, przez którą nie dostaje się ziemia.
• Redlice na końcu mają zabezpieczenie, aby po opuszczeniu nie zostały zapchane przez kamień.

Starszy model (np. CLD, ze skrzynią na tryby)

• Posiada tak zwaną skrzynię "na tryby". Jeśli tryby są w dobrym stanie, skrzynia ta jest uznawana za bardzo trwałą.

Przerzucanie znaczników w obu modelach jest takie same.

Waga i kompatybilność z ciągnikiem

Siewniki tej samej szerokości poszczególnych marek różnią się masą, często nawet w tym samym modelu zbiorniki na ziarno mają inną pojemność. Warto przed kupnem zasięgnąć informacji, a najlepiej sprawdzić, czy traktor uniesie załadowany do pełna siewnik i czy nie będzie on powodował podrywania przednich kół.

Niewielki, bo 2,5-metrowy siewnik Nordsten typu Lift-o-matic, z 21 redlicami można kupić już za 3,5 tys. zł. Urządzenie jest sprawne, wyposażone w belkę z zębami zagarniającymi, a znaczniki są sterowane mechanicznie.

Ciekawą ofertę stanowi typ Combi-matic CKF 300. Ma on dwie skrzynie załadunkowe podobnych wielkości: nawozową i zbożową. Zakładanie ścieżek technologicznych jest sterowane elektrycznie, a zmiana pozycji znaczników odbywa się automatycznie przy podnoszeniu. Dobrze utrzymany, niewyeksploatowany siewnik z oświetleniem został wyceniony przez sprzedającego na 9 tys. zł.

Sprawdzanie siewnika przed zakupem

Nie każdego rolnika stać na zakup nowego siewnika, dlatego na rynku wtórnym dostępnych jest wiele używanych maszyn. Kluczowe przy wyborze siewnika jest jego odpowiednie dopasowanie do powierzchni gospodarstwa i rodzaju upraw, a także do typu ciągnika, z którym będzie współpracował. Siewnik, jeśli nie jest zespolony z agregatem uprawowym lub innym urządzeniem doprawiającym, nie wymaga dużej mocy ciągnika. Najważniejsza jest jego masa oraz udźwig tylnego układu zawieszenia.

Co należy sprawdzić w używanym siewniku?

1. Stan techniczny: Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na stan techniczny maszyny.
2. Części zużywające się: Wśród elementów wchodzących w skład siewnika koniecznie trzeba skontrolować stan części, które ulegają bezpośredniemu zużyciu. Należą do nich: groty redlic, przewody nasienne, wałki wysiewające, tuleje, skrzynia nasienna.
3. Działanie przekładni: Bardzo ważne okazuje się sprawdzenie działania zakresów przekładni.
4. Dostępność części zamiennych: Nie bez znaczenia jest także dostęp do części zamiennych. Im nowsza maszyna, tym łatwiej zdobyć potrzebny element. Kupując sprzęt krajowy lub zagraniczny, ale mający przedstawicielstwo w Polsce, wymiana podstawowych elementów roboczych nie powinna stanowić problemu. Bogatą bazę części zamiennych często posiadają firmy zajmujące się handlem używanym sprzętem rolniczym.

Sprawdzanie skrzyni olejowej

Sprawdzenie skrzyni olejowej w stu procentach jest bardzo trudne. Najlepszym, ale niemożliwym u handlarza sposobem byłoby wykonanie próby kręconej i wysianie hektara, co dałoby pełną pewność. Aby zobaczyć, co dzieje się w skrzyni, można ustawić siewnik na 100% i kręcić kołem, najlepiej z prędkością, z jaką sieje się w polu. Należy obserwować, czy wałki wysiewające obracają się, czy obracają, a po chwili zatrzymują. Dobrze byłoby też mieć zasypane zboże, ponieważ wtedy jest już jakiś opór.

Kalibracja i problemy z wysiewem

Podczas próby kręconej, gdy siewnik jest podłączony do korby, wszystko może wychodzić idealnie - wysiewa się dokładnie tyle, ile było ustalone. Jednakże, problem pojawia się na polu, gdzie siewnik wysiewa zaledwie połowę ustalonej ilości na hektar.

Możliwe przyczyny nieprawidłowego wysiewu

1. Niewłaściwa liczba obrotów w próbie kręconej: Każdy model siewnika może mieć inną wymaganą liczbę obrotów dla próby kręconej. Dla niektórych modeli 3-metrowych może to być 18 obrotów, dla 2,5-metrowych więcej. W przypadku modelu CLG, 1/20 ha to 89 obrotów. Zmierz obwód koła napędowego, a następnie oblicz: 100 / (szerokość siewnika w metrach) / (obwód koła w metrach). Liczba obrotów korby nie zawsze pokrywa się z liczbą obrotów koła. Dlatego zaleca się kręcenie kołem zamiast korbą podczas próby, lub przejechanie 40 metrów po ziemi (co odpowiada 1 ar dla siewnika 2,5 m) i policzenie obrotów koła.
2. Zużyte zębatki lub luźny łańcuch: Należy sprawdzić napęd między kołem a skrzynią przekładniową, ponieważ zębatki mogą być wyrobione, a łańcuch luźny.
3. Pęknięta sprężyna w skrzyni olejowej: W skrzyni olejowej może pęknąć sprężyna.
4. Nierówno ustawione zastawki nad zębatkami: Jeśli pszenica jest wysiewana nierówno, np. 2 lejki normalnie, a 2 obok wysiewają połowę ziarna, może to oznaczać nierówno ustawione zastawki nad zębatkami. Na zboże powinny być ustawione na drugi ząbek.

Metody kalibracji

• Pomiar obwodu koła i obliczenia: Zmierz obwód koła napędowego. Następnie oblicz liczbę obrotów koła potrzebną na 1 ar, dzieląc 100 przez szerokość roboczą siewnika (w metrach) i obwód koła (w metrach). Podczas próby kręć kołem tyle razy, ile wyszło z obliczeń.
• Próba na polu: Przejechanie 40 metrów na polu (co odpowiada 1 ar dla siewnika 2,5 m) i policzenie obrotów koła może pomóc w dokładnym ustawieniu.
• W instrukcji: Dla siewnika Nordsten CLG 250MK2 w instrukcji podane jest 57 obrotów korby.

Siewniki zagraniczne - porównanie z Nordstenem

Oferta siewników zagranicznych jest bardzo bogata i stanowi znaczną część asortymentu wielu firm handlujących używanym sprzętem rolniczym. Popyt na nie jest dość duży. Według importerów, rolnicy często decydują się na zakup takich urządzeń, ponieważ z reguły mają bogate dodatkowe wyposażenie, a ich wykonanie jest wysokiej jakości. Bardzo istotnym, a może nawet najważniejszym argumentem przemawiającym za kupnem takiego siewnika, bywa cena. Zakup kilkuletniego sprzętu może stanowić połowę ceny nowego, co daje możliwość kupna markowego, często w nienagannym stanie urządzenia, za rozsądną cenę. Wiele maszyn jest wystawianych na giełdach, aukcjach lub znajduje się w ogłoszeniach w Internecie. Najczęściej oferowanymi są siewniki znanych firm, takich jak: Amazone, Nordsten, Fiona, Stegsted, Hassia. Najwięcej sprowadzanych maszyn jest z lat 80. i 90.

Siewniki Amazone

Wśród marki Amazone popularnymi modelami są rzędowe siewniki typu D7 i D8 o szerokości roboczej 3 m. Chwalone są za bezawaryjność i dokładność wysiewu. Za sprawny siewnik D7 Super S, którego stan sprzedawca określa jako dobry, trzeba zapłacić 5,6 tys. zł. Maszyna ta posiada bezstopniową, olejową przekładnię, automatyczne znaczniki i zagarniacze ziarna. Można ją również łatwo dostosować do siewu drobnych nasion, na przykład rzepaku. Taki sam, kilkunastoletni siewnik o dobrym stanie technicznym został wyceniony przez importera na 7,5 tys. zł.

Typ D8 to kolejna, ulepszona wersja siewnika Amazone. W porównaniu do poprzednika zmieniono m.in. bezstopniową przekładnię, mechanizm hydraulicznego sterowania znacznikami (dwa siłowniki), a także zamontowano podest. Za średnio wyeksploatowany sprzęt tego typu, o szerokości 3 m, trzeba zapłacić około 8,4 tys. zł. Szerszy (4 m), sprawny siewnik z 1990 r., którego stan techniczny nie wzbudza zastrzeżeń, jest oferowany za 9,5 tys. zł. Posiada hydraulicznie sterowane znaczniki i mechanizm zakładania ścieżek, spulchniacz śladów ciągnika, licznik obsianych hektarów oraz nowy typ niezapychających się zębów zagarniających. Zakup używanego siewnika talerzowego z serii D8 Super (25 talerzy), o szerokości 3 m, to wydatek 12,9 tys. zł. Stan maszyny można określić jako bardzo dobry, brakuje jednak ramion znaczników.

Siewniki Fiona i Stegsted

Kolejną propozycją są siewniki Fiona. Model SD 77 Super o szerokości roboczej 3 m wyceniono na 6,8 tys. zł. Stan maszyny można ocenić jako bardzo dobry. Przekładnia sterująca ilością wysiewu ziarna jest typu Norton - prosta i precyzyjna przekładnia z kołami zębatymi wykonanymi ze sztucznego tworzywa. Z taką samą przekładnią można również kupić siewnik Stegsted. Kwota, na którą opiewa model 3M.25RK, w dobrym stanie technicznym, wynosi 8 tys. zł.

Agregaty uprawowe do siewników

Poszukując siewnika, należy zwrócić uwagę na często dołączane agregaty uprawowe. Wybór ich jest spory. Za bierny agregat o szerokości 3 m z dwoma rzędami zębów sprężystych i wałem rurowym trzeba zapłacić około 5 tys. zł. Z kolei aktywny agregat Vario Amazone z hydropackiem, broną wahadłową i wałem pełnym typu Packer kosztuje 9 tys. zł. Podobny zestaw tej samej firmy w dobrym stanie, o szerokości 3 m, ale wyposażony w bronę wirnikową, wyceniono na 12,7 tys. zł.

tags: #siewnik #nordsten #do #uprawy #bezorkowej