Siewnik Poznaniak: Legenda Polskiego Rolnictwa, Obsługa i Regulacja

Siewnik zbożowy Poznaniak to maszyna, która na przestrzeni dziesięcioleci zyskała miano legendy w polskim rolnictwie. Znany z doskonałej precyzji i adaptacji do lokalnych warunków, stanowi idealny wybór dla gospodarstw poszukujących sprawdzonych i efektywnych rozwiązań do siewu. Maszyna ta pozwala równomiernie rozsiewać materiał siewny po polu, a jej obsługa, w tym kluczowa próba kręcona, wymaga znajomości konkretnych procedur.

Historia Produkcji i Ewolucja Modeli

Historia produkcji maszyn rolniczych w Kutnie, gdzie produkowano siewnik Poznaniak, sięga roku 1890, kiedy to Alfred Vaedtke uruchomił niewielką fabrykę. W 1910 roku zakład stał się spółką akcyjną, zatrudniającą kilkuset osób. Po drugiej wojnie światowej został znacjonalizowany i przez lata był znany głównie z produkcji siewników zbożowych w Fabryce Maszyn Rolniczych „Agromet-Kraj”.

Pierwsze siewniki Poznaniak pojawiły się na polach pod koniec lat 60. ubiegłego wieku i były dostarczane do wszystkich krajów dawnego RWPG. W czasach swojej świetności obsiewały miliony hektarów rocznie, od wielkopowierzchniowych przedsiębiorstw po kilkuhektarowe gospodarstwa, gdzie z powodzeniem służą do dziś. W polskim rolnictwie nazwa Poznaniak jednoznacznie kojarzy się z siewnikiem mechanicznym do zbóż.

Ceny Siewników i Innych Maszyn Rolniczych w PRL-u

Aby zrozumieć wartość siewników w tamtych czasach, warto przyjrzeć się cenom z wydania „Informatora Agromy” z 1979 roku, podanym przez Centralę Handlową Sprzętu Rolniczego:

Dla porównania, w 1979 roku, kiedy siewnik Poznaniak S043 kosztował 20,5 tys. zł, Bizon Z056 kosztował 750 tys. zł, Ursus C330 (bez dodatkowego wyposażenia) - 145 tys. zł, a Fiat 126p - około 90 tys. zł. Produkty pierwszej potrzeby, takie jak bochenek chleba, kosztowały 4 zł, cukier - 10,5 zł/kg, a wódka - 100 zł/0,5l.

Ceny Skupu Płodów Rolnych w 1979 roku

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w 1979 roku:

• Pszenica była skupowana średnio po 5200 zł/t.
• Żyto po około 4350 zł/t.
• Jęczmień po 5650 zł/t.
• Owies po około 3850 zł/t.
• Ziemniaki sprzedawano wówczas za średnio 2450 zł/t.
• Buraki cukrowe za 1150 zł/t.
• Żywiec wołowy był skupowany średnio po 31,30 zł/kg, cielęcy około 36,30 zł/kg, a wieprzowy średnio 44,90 zł/kg.

Nowoczesny Siewnik Poznaniak: Charakterystyka i Specyfikacje

Produkowany od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku, siewnik Poznaniak to obecnie nowoczesna konstrukcja, spełniająca najwyższe standardy jakościowe, bezpieczeństwa i wydajności. Współczesna wersja charakteryzuje się stosunkowo lekką budową, szczególnie dedykowaną do współpracy z zawieszanymi agregatami uprawowymi.

Szerokości Robocze i Pojemność Zbiornika

Siewniki zbożowe Poznaniak produkowane są w trzech szerokościach roboczych, gwarantując, że każdy rolnik znajdzie wersję dopasowaną do swoich potrzeb:

• 2,5 metra (pojemność skrzyni 470 dm³)
• 2,7 metra (pojemność skrzyni 470 dm³)
• 3,0 metry (pojemność 510 dm³ lub 550 litrów w modelu Poznaniak 550/3)

Największy zbiornik na ziarno może pomieścić aż 510 lub 550 litrów materiału siewnego, a krata wewnątrz zbiornika ułatwia ręczny załadunek z małych worków.

Niska Masa Własna i Agregowanie

Siewniki Poznaniak zawsze charakteryzowały się niską masą własną, co jest dla wielu rolników dużą zaletą. Na przykład, siewnik 3,0-metrowy z redlicami stopkowymi waży tylko 620 kg. Jest to szczególnie ważne, gdy siewnik jest agregowany z agregatem zawieszanym, ponieważ zestawy te są dość długie, a główny ciężar (siewnik z załadowaną skrzynią nasienną) jest najbardziej oddalonym od ciągnika elementem zestawu. Ruchoma belka zaczepowa siewnika ułatwia jego agregowanie oraz sprawia, że maszyna lepiej zachowuje się na nierównym podłożu.

System Redlic i Regulacja Głębokości Siewu

Redlice w Poznaniaku umieszczone są w dwóch rzędach, a duży rozstaw między rzędami gwarantuje pracę bez zapychania. Głębokość siewu może być regulowana w zakresie od 0 do 7 cm.

Siewnik zbożowy Poznaniak może być wyposażony w różne typy redlic:

• Lekkie redlice stopkowe na nośniku rurowym: Zalecane na gleby lekkie i średnio-zwięzłe z małą ilością resztek pożniwnych. Posiadają specjalne obrotowe zapadki z tworzywa sztucznego, które zapobiegają zapychaniu się redlic glebą przy cofaniu maszyny.
• Redlice dwutalerzowe „V-TECH”: Bardziej uniwersalna wersja, sprawdzająca się w każdych warunkach glebowych. Posiadają talerze ustawione pod ostrym kątem do kierunku jazdy, dzięki czemu redlica jest niewrażliwa na resztki pożniwne i gorzej przygotowane pole do siewu. Mogą być wyposażone w kółko dogniatająco-kopiujące (kółko dociskowe) o rozmiarze 250x50 mm, które utrzymuje zadaną głębokość siewu i zapewnia równomierne położenie ziarna. Maksymalny docisk redlic Shell wynosi 25 kg.
• Redlice talerzowe SHELL 300 mm: Dostępne z mocowaniem do kółka kopiującego.

Skrajne redlice talerzowe w standardowym wyposażeniu siewnika pozwalają uzyskać zadaną głębokość pracy za kołami jezdnymi. Prosta regulacja punktowa z dociskiem sprężynowym sprawia, że ziarno położone jest na właściwej głębokości w glebie. Masywne mocowanie redlicy na tradycyjnym zawiasie zapewnia dobre kopiowanie terenu. Redlice posiadają także indywidualny oraz centralny docisk realizowany za pomocą indywidualnych sprężyn. Ustawienie głębokości i nacisku redlic wykonuje się gwintowanym wrzecionem z korbą.

Skrzynia Przekładniowa i Kołka Wysiewające

W zmodernizowanej konstrukcji siewnika Poznaniak zastosowano nową, bezstopniową, trzykrzywkową skrzynię przekładniową z obudową z żeliwa. Gwarantuje ona dokładny i równomierny wysiew ziarna oraz dłuższą żywotność, będąc przekładnią bezobsługową. Umożliwia płynną regulację ilości wysiewu, a regulacja normy wysiewu odbywa się za pomocą jarzma z pokrętłem blokującym i dobrze widoczną skalą wyciętą laserowo.

Aparaty wysiewające mają zamontowane dwa rodzaje kółek - dwuczęściowe, zintegrowane kółka wysiewające do zbóż i rzepaku (tzw. „0+1”). Dzięki temu przestawienie aparatów ze zbóż na wysiew drobnych nasion nie wymaga żmudnej wymiany kółek wysiewających, a jedynie wciśnięcia małych sworzni blokujących każde z 25 kółek.

Znaczniki Przejazdowe i Systemy Sterowania

Nowe siewniki Poznaniak otrzymały zmienioną konstrukcję znaczników przejazdowych, które posiadają zabezpieczenie przeciążeniowe, chroniące ramię znacznika przed uszkodzeniami mechanicznymi. Hydrauliczne znaczniki przejazdów są sterowane dwoma siłownikami i umożliwiają pozostawianie śladu przejazdu na środek ciągnika.

Siewnik może być wyposażony w nowoczesne systemy sterowania. Dostępne są sterowniki elektroniczne, takie jak Starter Seed lub najnowszy komputer Pilot Seed. Sterownik Starter Seed służy głównie do automatycznego zliczania przejazdów oraz zamykania i otwierania ścieżek technologicznych pod przejazdy opryskiwaczem lub rozsiewaczem. Opcjonalny pakiet STARTER SEED zawiera sterownik, elektryczne ścieżki technologiczne oraz hydrauliczne znaczniki przejazdu.

Próba Kręcona Siewnika Poznaniak

Próba kręcona siewnika to jedna z kluczowych operacji, którą należy wykonać przed siewem. Jest to sprawdzanie prawidłowej pracy siewnika przed właściwym wysiewem, pozwalające uzyskać właściwą dawkę kilogramów materiału siewnego na 1 hektar.

Co to jest próba kręcona siewnika?

Metoda ta polega na uruchomieniu siewnika w pozycji roboczej poza obszarem pola uprawnego (np. na trawie lub drodze) i zważeniu ziarna wsypanego do rynienek przy uwzględnieniu konkretnej liczby obrotów przekładni siewnika. Następnie wynik porównuje się z normą wysiewu. Próba kręcona daje możliwość obserwacji działania siewnika oraz wykrycia ewentualnych zmian w wypadaniu ziaren. Choć zajmuje sporo czasu, jest niezbędna dla precyzyjnego siewu.

Jak zrobić próbę kręconą siewnika Poznaniak?

Próbę kręconą siewnika Poznaniak należy wykonać, biorąc pod uwagę odpowiednią tabelę wysiewu, odpowiadającą gatunkowi ziarna, które masz zamiar wysiać. Jeśli konkretnego zboża nie ma w tabeli, należy wybrać najbardziej zbliżoną opcję.

Procedura próby kręconej:

1. Na początku należy zwolnić belkę mieszków i wsunąć w to miejsce osłonę korytkową, spełniającą rolę pojemnika na ziarno.
2. W kolejnym kroku trzeba zasypać zbiornik ziarnem do poziomu powyżej górnej krawędzi otworów wyspowych do aparatów wysiewających.
3. Następnie trzeba włożyć korbę i wykonać kilka obrotów, aby wypełnić ziarnem aparaty wysiewające.
4. Wysiane ziarno trzeba przesypać do zbiornika i ponownie podstawić osłonę korytkową pod aparaty wysiewające.
5. Następnie należy wykręcić korbą dla:
   • siewnika o szerokości 3,0 m: 13 obrotów na ar,
   • siewnika o szerokości 2,7 m: 14,5 obrotu na ar,
   • siewnika o szerokości 2,5 m: 15,5 obrotu na ar.

Ilość nasion, która zostanie wysiana do osłony korytkowej (dokładnie zważona), pomnożona przez 100 odpowiada dawce wysiewu ziarna na 1 hektar. Jeśli waży ono mniej lub więcej niż podaje tabela wysiewu, trzeba zmienić ustawienie dźwigni skrzynki bezstopniowej i ponowić próbę.

Dynamiczna próba kręcona w polu

Istnieje również możliwość wykonania bardzo precyzyjnego siewu w warunkach naturalnych, co jest jeszcze dokładniejsze. Podczas wykonywania precyzyjnego siewu zaleca się przeprowadzenie próby kręconej w polu (tzw. dynamiczna próba kręcona). W tym celu należy obniżyć belkę z mieszkami i w jej miejsce włożyć osłonę korytkową, a następnie wykonać przejazd (wysiewając ziarno).

• Na 1 ar powierzchni dla siewnika o szerokości roboczej 3,0 m przypada 33,3 m przejazdu.
• Dla siewnika 2,7 m przypada 37 m przejazdu.
• Dla siewnika 2,5 m jest to 40 m przejazdu.

Następnie należy zważyć materiał siewny i ewentualnie skorygować ustawienia w przekładni głównej siewnika i ponowić próbę. W sytuacji, gdy uzyskana masa nie odbiega więcej niż 2 proc. od rekomendowanej dawki, można uznać, że próba jest udana.

Przygotowanie Siewnika Poznaniak do Siewu

Przed przystąpieniem do pracy należy skontrolować, czy w zbiorniku i w aparatach wysiewających nie ma żadnego ciała obcego (np. narzędzi, przerośniętych nasion, sznurka). Należy też sprawdzić naciąg łańcucha napędowego, przesmarować ruchome elementy maszyny, sprawdzić i ewentualnie uzupełnić poziom oleju w przekładni. Trzeba też sprawdzić dokręcenie połączeń śrubowych oraz stan i zamocowanie redlic.

Przegląd siewnika najlepiej rozpocząć od znalezienia instrukcji obsługi danego modelu, która zawiera najistotniejsze dane dotyczące przygotowania do siewu oraz tabele wysiewu. Przed wyjazdem w pole należy ocenić stan techniczny urządzenia oraz sprawdzić, czy jego elementy robocze odpowiednio działają i czy nie doszło do ich zużycia. Zużyte kółka mogą przyczyniać się do problemów z ustaleniem odpowiedniej normy wysiewu. Ważna jest regularna kontrola siewnika, przeprowadzana zarówno wiosną, jak i jesienią.

Czynności Przyłączeniowe i Poziomowanie

Operator ciągnika wykonuje czynności przyłączeniowe samodzielnie, podjeżdżając tyłem ciągnika do maszyny tak, aby trafić uchami ramion dolnego zawieszenia na czopy belki zawieszenia siewnika. Następnie należy założyć ramiona podnośnika ciągnika i zabezpieczyć je przetyczkami. Górny otwór zawieszenia trzeba połączyć z ciągnikiem przy pomocy łącznika i go zabezpieczyć. Regulując długość łącznika górnego, należy ustawić maszynę w pionie. Dobrze wypoziomowany siewnik gwarantuje jednakową głębokość siewu redlicami pierwszego i drugiego rzędu.

Regulacja Głębokości Siewu i Nacisku Redlic

Regulacji głębokości siewu należy dokonać na polu po przejechaniu kilku metrów z redlicami zagłębionymi w glebie. Należy sprawdzić, czy siewnik jest prawidłowo wypoziomowany oraz czy ziarno jest wysiane na prawidłowej głębokości. Korekty głębokości przeprowadza się centralnie za pomocą korby, przez obrót śruby znajdującej się z tyłu siewnika. Zakres regulacji wynosi od 0 do 10 cm względem poziomu kół. Każda redlica posiada także możliwość indywidualnej regulacji siły nacisku na glebę poprzez zmianę miejsca zaczepienia sprężyny. Radlice nie nurkują w mniej zwięzłej glebie dzięki regulacji docisku. Zgrzebło zagarniające jest połączone z tylnym podestem.

Ze względu na to, że ziarno tego samego gatunku, ale różnej odmiany nie jest jednakowe, jeśli chodzi o wielkość i ciężar, dane zawarte w tabeli wysiewu należy traktować jako orientacyjne.

Ustawienie Siewnika Poznaniak dla Różnych Roślin

Poniżej przedstawiono przykładowe instrukcje ustawienia siewnika Poznaniak dla wybranych gatunków roślin. Ważne jest, aby po każdej zmianie ustawień wykonać próbę kręconą.

Jak ustawić siewnik Poznaniak do żyta?

Dla przykładowej dawki 157 kg/ha żyta:

• Skala przekładni bezstopniowej: 35
• Ustawienie zastawki (szczeliny wysiewu): 3/4
• Ustawienie dźwigni (denek): Pozycja 2
• Kółko wysiewające: Wąskie plus szerokie (W+S)

Jak ustawić siewnik Poznaniak do pszenicy jarej?

Dla przykładowej dawki 233 kg/ha pszenicy jarej:

• Skala przekładni bezstopniowej: 45
• Ustawienie zastawki (szczeliny wysiewu): 3/4
• Ustawienie dźwigni (denek): Pozycja 2
• Kółko wysiewające: Wąskie plus szerokie (W+S)

Głębokość siewu pszenicy jarej powinna wynosić od 2 do 4 cm, a optymalna wilgotność gleby to 60-80%.

Jak ustawić siewnik Poznaniak do owsa?

Dla przykładowej dawki 145 kg/ha owsa:

• Skala przekładni bezstopniowej: 45
• Ustawienie zastawki (szczeliny wysiewu): Pozycja 1
• Ustawienie dźwigni (denek): Pozycja 2
• Kółko wysiewające: Wąskie plus szerokie (W+S)

Jak ustawić siewnik Poznaniak do jęczmienia?

Dla przykładowej dawki 113 kg/ha jęczmienia:

• Skala przekładni bezstopniowej: 35
• Ustawienie zastawki (szczeliny wysiewu): Pozycja 1
• Ustawienie dźwigni (denek): Pozycja 2
• Kółko wysiewające: Wąskie plus szerokie (W+S)

Jak ustawić siewnik Poznaniak do rzepaku?

Dla przykładowej dawki 145 kg/ha rzepaku (uwaga: dane w źródle identyczne jak dla owsa):

• Skala przekładni bezstopniowej: 45
• Ustawienie zastawki (szczeliny wysiewu): Pozycja 1
• Ustawienie dźwigni (denek): Pozycja 2
• Kółko wysiewające: Wąskie plus szerokie (W+S)

Jak ustawić siewnik Poznaniak do siewu trawy?

Dla przykładowej dawki 84 kg/ha trawy:

• Skala przekładni bezstopniowej: 50
• Ustawienie zastawki (szczeliny wysiewu): 3/4
• Ustawienie dźwigni (denek): Pozycja 1
• Kółko wysiewające: Wąskie plus szerokie (W+S)

Jak ustawić siewnik Poznaniak do siewu gryki lub łubinu?

W przypadku ziaren, których nie ma w tabeli (np. gryka, łubin), należy wybrać ziarno podobne pod względem wielkości i wykonać próbę kręconą przynajmniej dwukrotnie. Jeśli np. chcesz wysiać 100 kg, a z próby wyjdzie 50 kg, należy przesunąć wartość na podzielnicy przekładni bezstopniowej na większą niż 50.

Informacje Rynkowe i Opinie Użytkowników

Siewnik Poznaniak jest dostępny jako fabrycznie nowy oraz na rynku wtórnym. Nowy model UNIA POZNANIAK 330/2.5 D z 2021 roku kosztował 26 900 PLN, natomiast model Poznaniak 2022 to wydatek około 49 000 PLN. Cena nowego Poznaniaka z redlicami stopkowymi wynosi około 15,9 tys. zł, a wersja z redlicami talerzowymi - 21,5 tys. zł. Firmy oferują serwis gwarancyjny i pogwarancyjny oraz finansowanie zakupu maszyn.

Na rynku wtórnym siewniki Poznaniak można znaleźć w różnym stanie, z cenami wahającymi się od 1000 zł do 13 000 zł. Zestawy uprawowo-siewne kosztują od 12 000 zł do 17 000 zł. Starsze modele siewnika Poznaniak są nadal widoczne na polach, a rolnicy cenią ich prostotę i niezawodność.

Nowy model Poznaniaka, który miał premierę w 2022 roku z okazji 140-lecia firmy UNIA, budzi zainteresowanie, a użytkownicy pozytywnie komentują ulepszenia, szczególnie nową przekładnię. Maszyna w nowej odsłonie spotyka się z różnymi opiniami, dostępnymi na portalach rolniczych. Siewnik Poznaniak wpisuje się w aktualne trendy rolnictwa precyzyjnego, oferując systemy sterowania elektronicznego i nowoczesne redlice z kółkami kopiująco-dogniatającymi, co poprawia jakość siewu. Producent dąży do zmniejszania masy własnej maszyn, co pozwala na pracę z mniejszymi ciągnikami i zwiększa ich wydajność.

Producent: UNIA

UNIA to największy polski producent maszyn rolniczych, z ponad 140-letnią tradycją. Firma dostarcza nowoczesne rozwiązania rolnikom na całym świecie. Poznaniak, legendarny siewnik zbożowy produkowany przez firmę UNIA, jest znany na polskich polach od lat 60. ubiegłego wieku, a jego współczesna konstrukcja spełnia wysokie standardy jakościowe i rynkowe. Unia produkuje także agregaty Ceres, dopasowane szerokością do siewników Poznaniak.

tags: #siewnik #poznaniak #korbka