Siewniki „Poznaniak” to jedne z legend polskiego rolnictwa, które przez lata obsiewały miliony hektarów rocznie, zarówno w dużych przedsiębiorstwach, jak i w kilkuhektarowych gospodarstwach. Ich historia jest ściśle związana z polską myślą techniczną i rozwojem przemysłu maszyn rolniczych.
Pochodzenie i Ewolucja Siewników Poznaniak
Siewnik S043 Poznaniak jest nowszą wersją siewnika SZZ-2,5s Poznaniak, który był produkowany od 1961 roku przez RoFaMa Rogoźno. Jest to konstrukcja polska, a historia produkcji maszyn rolniczych w Kutnie, gdzie powstawały te siewniki, sięga roku 1890. Wtedy to Alfred Vaedtke uruchomił niewielką fabrykę, specjalizującą się w produkcji młocarń, kieratów i sieczkarni. W 1910 roku zakład stał się prężnie rozwijającą się spółką akcyjną, zatrudniającą kilkaset osób. Po drugiej wojnie światowej zakład został znacjonalizowany i przez lata był znany głównie z produkcji siewników zbożowych.
Charakterystyka Siewnika S043
Siewnik „Poznaniak” jest przeznaczony do rzędowego siewu nasion zbóż, strączkowych, oleistych, motylkowych i innych, za pomocą kołeczkowych przyrządów wysiewających. Modele takie jak S043/2, produkowane na przykład w 1987 roku, często wykorzystywały rolki siewne na klin. Użytkownicy siewników S043 zwracają uwagę na detale konstrukcyjne, takie jak wałek mieszadła w skrzyni ze zbożem, który w niektórych egzemplarzach kręci się skokowo, a w innych cały czas przy kręceniu kołem. Brak roku produkcji na tabliczce znamionowej, a jedynie numer fabryczny (np. 9338), jest częstym zjawiskiem, co utrudnia precyzyjne określenie daty produkcji.
Siewnik Poznaniak pszenica ozima ustawianie.
Inne Modele Siewników w Polsce
W ramach cyklu artykułów historycznych, oprócz „Poznaniaka”, prezentowano również inne legendy polskiego rolnictwa oraz maszyny importowane z innych krajów bloku wschodniego. Na podstawie literatury z epoki sprawdzano, jakie parametry oferowała ówczesna technika i jakie zalety swoich maszyn podkreślali producenci. Do innych popularnych siewników produkowanych w Polsce należały:
- Siewnik „Mazur”: Przeznaczony do rzędowego siewu nasion roślin kłosowych, strączkowych, oleistych, motylkowych i innych za pomocą kołeczkowych przyrządów wysiewających. Był przystosowany do siewu zagęszczonego pszenicy nie krzewiącej się i nie wylegającej, np. odmiany Grana.
- Siewnik „Polanin”: Również przeznaczony do rzędowego siewu nasion roślin kłosowych, strączkowych, oleistych i innych za pomocą kołeczkowych przyrządów wysiewających. Podobnie jak Mazur, był przystosowany do siewu zagęszczonego pszenicy nie krzewiącej się i nie wylegającej, np. odmiany Grana.
- Siewnik SZU-3,6: Przeznaczony do wąskorzędowego siewu nasion 4 zbóż i roślin strączkowych z równoczesnym wysiewem w rzędy granulowanych nawozów mineralnych. Współpracował z ciągnikami o mocy 50-75 KM, a w zespole nawet 4 sztuki.
Ceny Siewników i Innych Maszyn Rolniczych w PRL
Ceny maszyn rolniczych w Polsce w latach 70. i 80. XX wieku stanowiły znaczącą część budżetu gospodarstw rolnych. Poniżej przedstawiono przykładowe ceny z "Informatora Agromy" z 1979 r. oraz publikacji "Dane techniczno-eksploatacyjne maszyn i ciągników rolniczych" z 1985 r.
Ceny z 1979 roku:
| Nazwa maszyny | Typ | Szerokość robocza | Cena (zł) |
|---|---|---|---|
| Góral S012 | konny | 1,25 m | 5 200 |
| Kaszub S014 | konny | 1,5 m | 5 800 |
| Poznaniak S043 | ciągnikowy | 2,7 m | 20 500 |
| Mazur S052 | ciągnikowy | 4 m | 73 000 |
| Polanin S045 | ciągnikowy | 6 m | 99 000 |
| SZU-3,6 | ciągnikowy | 3,6 m | 79 500 |
Dla porównania, w 1979 r. bochenek chleba kosztował 4 zł, cukier 10,5 zł/kg, a wódka 100 zł/0,5l. Duże maszyny rolnicze były znacznie droższe: kombajn Bizon Z056 kosztował 750 tys. zł, Ursus C330 bez dodatkowego wyposażenia 145 tys. zł, a Ursus C360 odpowiednio 200 tys. zł. Ceny samochodów osobowych również były wysokie: Fiat 126p około 90 tys. zł, Fiat 125p 170 tys. zł, a Polonez 1.3 aż 250 tys. zł.
Ceny z 1985 roku:
W 1985 r. ceny znacząco wzrosły:
- Bizon Z056: 1,6 mln zł
- Ursus C360: 595 tys. zł
- Ursus C330: 471 tys. zł
Ceny siewników w 1985 r. kształtowały się następująco:
- Góral S012: 40,4 tys. zł
- Kaszub S014: 30,6 tys. zł
- Poznaniak S043: 63,1 tys. zł
- SZU-3,6: 106 tys. zł
Ceny Skupu Płodów Rolnych w 1979 roku
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w 1979 r. ceny skupu płodów rolnych wyglądały następująco:
- Pszenica: średnio 5200 zł/t
- Żyto: około 4350 zł/t
- Jęczmień: odpowiednio 5650 zł/t
- Owies: około 3850 zł/t
- Ziemniaki: średnio 2450 zł/t
- Buraki cukrowe: 1150 zł/t
- Żywiec wołowy: średnio 31,30 zł/kg
- Żywiec cielęcy: około 36,30 zł/kg
- Żywiec wieprzowy: średnio 44,90 zł/kg