Sezon siewu kukurydzy zbliża się wielkimi krokami, dlatego to już ostatni moment, kiedy można kupić siewnik, aby mieć odpowiednio dużo czasu na jego przegląd i ewentualne naprawy. W kwietniowym wydaniu miesięcznika Farmer opisujemy 6-rzędowe, używane siewniki punktowe popularnych producentów.
Kluczowe kryteria wyboru siewnika punktowego
Liczba sekcji i rozstaw międzyrzędzi
W przypadku liczby sekcji trudno o jednoznaczne zasady doboru maszyny, ponieważ w każdym gospodarstwie panują inne warunki, a czas, który rolnicy mogą poświęcić na poszczególne zabiegi agrotechniczne, w każdym przypadku jest inny. Przy wyborze siewnika ważna jest także możliwość regulacji odległości nasion w rzędzie, a także zmiany rozstawu międzyrzędzi. W przypadku siewników Kongskilde Preci-sem możliwa jest regulacja rozstawu sekcji w zakresie od 57 do 80 cm, w siewnikach Meprozet występuje podobny zakres.
Tarcze wysiewające
W przypadku zamiaru wysiewu nasion różnych gatunków roślin, warto sprawdzić, czy kupowany siewnik wyposażony jest w odpowiednie tarcze wysiewające, a jeżeli nie, to czy takowe są dostępne. Otwory w tarczach do wysiewu kukurydzy mają od 4,5 (Gaspardo, Becker Aeromat) do 5 mm średnicy (Monosem NG Plus). Mniejsza średnica otworów będzie świadczyła o przeznaczeniu tarcz do wysiewu innych nasion (zwykle 1,2 mm w przypadku rzepaku, 2 mm do buraków, 2,5 mm do słonecznika). Inaczej rzecz się ma z tarczami do siewników nadciśnieniowych. Co prawda ich uszkodzenia zdarzają się niezwykle rzadko, jednak koszt nowej, oryginalnej tarczy do siewnika Becker Aeromat to prawie 1400 zł.
Funkcje dodatkowe: wysiew nawozów i mikrogranulatu
Na rynku wtórnym spotkamy się z siewnikami umożliwiającymi jednoczesny wysiew nawozów, mikrogranulatu lub wyposażonymi w obydwie opcje. Z reguły wysiew nawozu realizowany jest przez oddzielne redlice, których głębokość pracy i przesunięcie względem redlicy wysiewającej nasiona są regulowane. Jednak na rynku możemy spotkać konstrukcje, w których nawóz i nasiona trafiają do gleby przez tę samą redlicę, co może skutkować uszkodzeniem rośliny w pierwszej fazie jej rozwoju.
Redlice i koła dociskowe
Wybór redlic i kół dociskających to już kwestia warunków glebowych i technologii uprawy stosowanej w gospodarstwie. Redlice talerzowe sprawdzają się dobrze niemal w każdych warunkach, a ich zalety są widoczne szczególnie podczas siewu w mulcz i na ciężkich glebach. Redlice stopkowe są rozwiązaniem tańszym, jednak nadają się głównie do pracy na lżejszych glebach, w warunkach pełnej uprawy. Również koła dociskowe są przeznaczane na różne gleby.
Ocena stanu technicznego używanego siewnika
Elementy mające kontakt z glebą
Ocena zużycia elementów siewnika punktowego nie jest zadaniem szczególnie trudnym. Dotyczy to przede wszystkim najbardziej widocznych części maszyny, a więc tych, które mają bezpośredni kontakt z glebą, tj.: redlic, zarówno stopkowych jak i talerzowych, rozgarniaczy, zagarniaczy czy kół dogniatających. Warto zwrócić na nie uwagę, ponieważ będą one odpowiadały bezpośrednio za jakość procesu wysiewu. Na przykład, znacznie zmniejszona w stosunku do nominalnej średnica redlic talerzowych będzie świadczyła o ich znacznym zużyciu. Jeżeli występuje na niej luz, to może to świadczyć o zużyciu piasty lub łożyska.
Układ pneumatyczny (w siewnikach pneumatycznych)
W siewnikach pneumatycznych ważne jest, aby sprawdzić szczelność komór i przewodów ciśnieniowych. Uzyskanie obrotów wałka na poziomie ustalonym dla maszyny (540/1000 obr./min) powinno doprowadzić do uzyskania podawanych przez producenta wartości podciśnienia lub nadciśnienia. Jeżeli jednak siewnik nie jest wyposażony we wskaźnik, zdajmy się na wzrokową i słuchową ocenę szczelności przewodów i komór. Ceny przewodów - w zależności od tego, czy mamy do czynienia z produktem oryginalnym czy zamiennikiem - mieszczą się zwykle w przedziale od 15 do nawet 80 zł/mb, zaś zakup korpusu aparatu wysiewającego to koszt kilkuset złotych.
Układ napędowy
Przekładnia
Sprawdzenie stanu przekładni nie jest łatwym zadaniem, ponieważ pracujące w obudowie koła zębate nie są widoczne. Zakup siewnika z zużytą przekładnią napędzającą może narazić na wysokie koszty, gdyż ceny nowych podzespołów mogą sięgać nawet kilku tysięcy złotych.
Wał Kardana i napędy łańcuchowe
Jeżeli przeniesienie napędu sekcji wysiewającej odbywa się przy pomocy wału Kardana, a takie rozwiązanie stosował włoski producent Gaspardo m.in. w siewnikach z serii SP i ST, należy sprawdzić, czy nie występują luzy na jego krzyżakach. Zwykle tańszym rozwiązaniem są napędy łańcuchowe. W tym przypadku też warto sprawdzić ich stan: rozciągnięcie łańcuchów i wyrobienie zębatek. Niestety, w warunkach oględzin używanej maszyny nie ma szans na fachowe sprawdzenie stopnia jego rozciągnięcia, jednak odpowiednie spasowanie elementów przy naciągniętym łańcuchu powinno świadczyć o niewielkim stopniu ich zużycia. Przeskakiwanie łańcucha i wysoki stopień wyrobienia zębatek łańcuchowych to oznaka potrzeby wymiany tych elementów - zębatki kosztują zwykle od 40 do 200 zł/szt.
Piasty i łożyska
Warto sprawdzić, czy piasty talerzy znaczników, kółek dogniatających i rolek dociskowych nie mają luzów.
Zbiorniki nawozowe
W przypadku siewników ze zbiornikami nawozowymi z tworzywa sztucznego, zwykle ich uszkodzenia widać gołym okiem. Jednak kiedy mamy do czynienia ze zbiornikami metalowymi, należy je otworzyć i sprawdzić stan ich zabezpieczenia antykorozyjnego, a także stan elementów odpowiedzialnych za transport nawozów z zasobników.
Elektronika: czujniki i komputer sterujący
W przypadku nowszych konstrukcji warto zwrócić uwagę na stan czujników, np. kontrolujących sekcje wysiewające, ponieważ są to dosyć drogie elementy (fotokomórka do siewników Monosem NG Plus to koszt prawie 600 zł, a czujnik do siewników Becker może kosztować nawet 1200 zł). Komputery sterujące pracą maszyn to koszt nawet kilku tysięcy złotych, więc należy dokładnie sprawdzić ich działanie. Niedziałający komputer nie powinien jednak dyskwalifikować maszyny z zakupu.