Siewnik punktowy – kompleksowy przewodnik po wyborze, przygotowaniu i użytkowaniu

Siewnik punktowy to praktyczne narzędzie przeznaczone do precyzyjnego wysiewu nasion w ogrodach, warzywnikach oraz na mniejszych i średnich areałach uprawnych. Umożliwia równomierne rozmieszczenie nasion bez konieczności schylania się i ręcznego dozowania, co znacząco zwiększa efektywność pracy.

Rodzaje siewników punktowych i ich zastosowanie

Siewniki punktowe mogą wysiewać ziarno punktowo, jedno po drugim, z zachowaniem wcześniej ustawionej odległości między ziarnami. Sprawdzają się przy wysiewie różnych gatunków roślin uprawnych, takich jak kukurydza, soja, fasola, groch, orzeszki ziemne, rzepak czy buraki.

Siewniki ręczne punktowe

Ręczny siewnik punktowy to idealne rozwiązanie do ogrodów przydomowych i warzywnych, przyspieszając sianie nasion i gwarantując ich odpowiedni rozstaw. Może być to siewnik jednorzędowy, odpowiedni do mniejszych powierzchni, lub wielopunktowy (np. pięciopunktowy) do większych grządek. W naszym sklepie znajdziesz siewniki ręczne punktowe jedno- i wielorzędowe.

• Każdy siewnik ręczny wyposażony jest w zestaw bębenków siejących, które należy dopasować do wielkości wysiewanych nasion.
• Ważnym elementem są również szczotki, z pomocą których reguluje się rozstaw wysiewu.
• Dla osób chcących punktowo wysiewać nasiona w donicach lub na bardzo małych powierzchniach poleca się ręczny siewnik punktowy, który wyglądem przypomina strzykawkę.

Siewniki mechaniczne

Siewniki mechaniczne są idealnymi siewnikami, jeśli zależy na precyzyjnym kontrolowaniu powtarzalnej dawki. Przykładowo, mechaniczne siewniki Solmax Olivia dedykowane są do uproszczonej uprawy zbóż, rzepaku, roślin strączkowych i traw. Są to proste siewniki mechaniczne dostępne w szerokościach roboczych od 2 do 4 m. Płynna regulacja ilości wysiewanego materiału pozwala na dawkowanie od 2 do 500 kg ziarna na hektar. Dzięki hydraulicznie regulowanemu dociskowi redlic, nacisk na każdą z nich może wynosić do 70 kg. Zawieszenie redlic na równoległoboku zapewnia lepsze kopiowanie terenu.

• Opcjonalna dzielona, ruchoma przegroda w skrzyni siewnika umożliwia wysiew nasion i nawozu, gdzie nawóz trafia bezpośrednio do strefy korzeniowej.
• Siewniki Solmax Olivia wyposażone są w aparaty wysiewające z płynną przekładnią regulacji dawki, która działa niezależnie, zapewniając precyzyjne dozowanie zarówno nasion, jak i nawozu.
• Dodatkowo dzielone rolki wysiewające pozwalają na dostosowanie siewnika do różnych typów nasion.

Siewniki pneumatyczne

Siewniki pneumatyczne posiadają możliwość dostosowania się do dużej ilości rodzajów gleb i upraw. W praktyce rolniczej do siewu kukurydzy stosowane są głównie siewniki punktowe pneumatyczne: podciśnieniowe i, rzadziej spotykane, nadciśnieniowe. Pracują dobrze, bez względu na kształt i wielkość nasion. Wadą ich jest natomiast bardziej złożona budowa w porównaniu do siewników punktowych mechanicznych. Mają również wyższe zapotrzebowanie na moc ciągnika ze względu na napęd dmuchawy.

Siewniki elektryczne

Siewniki elektryczne mogą być siewnikami pneumatycznymi lub mechanicznymi. Przykładem jest siewnik elektryczny ValoTerra, który umożliwia wysiew wielu rodzajów ziarna, takich jak kukurydza, buraki, słonecznik, a nawet soja.

Przygotowanie siewnika punktowego do pracy

Aby siewnik punktowy pracował właściwie, należy go wcześniej gruntownie sprawdzić i odpowiednio przygotować do pracy. Błędy popełnione podczas siewu są nieodwracalne, a odbijają się na wschodach i plonach. Podstawowe parametry, które muszą być spełnione podczas siewu punktowego to: wymagana obsada roślin, odpowiednia głębokość umieszczenia nasion w glebie, równomierność ich rozłożenia, stan zagęszczenia gleby w otoczeniu wysianych nasion oraz przykrycie nasion glebą.

Ogólna ocena i konserwacja maszyny

W pierwszej kolejności, przed sezonem, należy dokonać ogólnej oceny maszyny, tj. sprawdzić czy nie występują pęknięcia lub zgięcia na podstawowych zespołach, wycieki oleju. Należy sprawdzić stan ogumienia, czy śruby i nakrętki są dokręcone. Elementy, na których występują trwałe uszkodzenia, trzeba od razu wymienić.

Szczególną uwagę trzeba zwrócić na stan elementów roboczych siewnika, tj. stopień zużycia redlic, a zwłaszcza ich część roboczą. Jeżeli redlice są wytarte, tracą pierwotny kształt i bruzdka nie będzie wykonana odpowiednio, co prowadzi do nierównomiernego rozmieszczenia nasion w rzędzie. W przypadku dużego zużycia redlic należy je wymienić na nowe. Przy większym zużyciu stopki można poddać je zabiegowi regeneracyjnemu przez naspawanie elektrodą, a następnie wykonać szlifowanie, pod warunkiem, że przywróci się im pierwotny kształt. Redlice powinny być ostre i mieć kształt litery „V”, a nie litery „U”.

Następnie trzeba sprawdzić inne części maszyny, jak tarcze, kółka dociskowe, zagarniacze, łańcuchy napędowe. Niezależnie od wymiany trzeba nasmarować łańcuchy i odpowiednio je napiąć. Wszystkie łożyska należy skontrolować pod kątem stopnia zużycia. Jeśli występują zbyt duże luzy lub ślady korozji, powinno się je wymienić.

Dobór tarcz wysiewających i ustawienia przekładni

Następnie należy dobrać tarcze wysiewające i przełożenia układu napędowego. Jest to szczególnie istotne przy mechanicznym systemie wysiewu, bo przy nieprawidłowo dobranych tarczach mogą wystąpić przepusty lub wysiew podwójny.

Optymalną odległość wysiewanych nasion w rzędzie ustala się na podstawie zalecanej obsady roślin, wysiewanej odmiany, siły kiełkowania i aktualnych warunków glebowo-klimatycznych. Przełożenia układu napędowego tarcz i liczbę otworów na tarczach należy dobrać w ten sposób, aby uzyskać wymaganą odległość nasion w rzędzie lub najbliższą, zgodnie z tabelą dostępnych w siewniku odległości między nasionami. W przypadku zużycia kół zębatych i łańcuchów w skrzyni przekładniowej powinno się je wymienić w komplecie, aby ich żywotność nie uległa znacznemu skróceniu.

Siewnik punktowy Serpens występuje jako maszyna 4-sekcyjna z mechanicznym punktowym systemem wysiewu. Sekcja wysiewająca napędzana jest poprzez szerokie koło kopiujące oraz przekładnię łańcuchową. Zastosowanie wymiennych par kół umożliwi uzyskanie ośmiu rozstawów wysiewu nasion w rzędzie: 12 cm, 13 cm, 14 cm, 15 cm, 16 cm, 17 cm, 18 cm i 19 cm.

Specyfika siewników pneumatycznych

W maszynach o pneumatycznym systemie wysiewu dodatkowo dobiera się, zgodnie z zaleceniami producenta, wartość wytwarzanego przez wentylator podciśnienia lub nadciśnienia w układzie pneumatycznym, zależnie od konstrukcji siewnika i położenia zgarniacza nadmiaru nasion. Ponadto w siewnikach pneumatycznych należy sprawdzić szczelność komór i przewodów ciśnieniowych. Przewody nie powinny być pozaginane. Należy zwrócić uwagę na opaski zaciskowe na przewodach, łączące wentylator z sekcjami wysiewającymi. Wskaźnik ciśnienia musi być sprawny.

Podczas regulacji ciśnienia w układzie pneumatycznym wpływ na jego wartość mają obroty silnika ciągnika (WOM), co bezpośrednio jest związane z wyborem przełożenia w skrzyni biegów w celu uzyskania zalecanej prędkości roboczej. Przyczyną nierównomiernej pracy wentylatora, wpływającego na wartość ciśnienia w komorze siewnika, jest najczęściej luźny pasek wieloklinowy, którego napięcie należy odpowiednio wyregulować (ugięcie paska nie powinno przekraczać około 10 mm).

W siewnikach podciśnieniowych ważne jest również ustawienie zgarniaczy nadmiaru nasion. Należy uwzględnić ich wielkość i zalecenia producenta siewnika. Zagarniacz został ustawiony prawidłowo, jeżeli w każdym otworze znajduje się jedno nasionko. W siewnikach pneumatycznych nadciśnieniowych np. wysiew podwójny jest efektem zbyt małego ciśnienia, a brak nasion w stożkowych gniazdach oznacza zbyt duże ciśnienie w układzie pneumatycznym.

Regulacja i próby siewu

Kontrolą prawidłowo wykonanej regulacji siewnika może być stanowiskowa próba wysiewu. Przykładowo, gdy odległość między nasionami w rzędzie ma wynosić 20 cm, a koło napędowe siewnika przebywa podczas jednego obrotu drogę 1,88 m, to na odcinku 20 m obróci się ono 10,6 razy. Właśnie tyle obrotów należy wykonać, aby wysiać 100 nasion z każdego aparatu wysiewającego. Jeśli liczba wysianych nasion w każdej sekcji jest zgodna z oczekiwaną, można przyjąć, że siewnik ustawiono prawidłowo.

Ustawienie głębokości siewu

Głębokość umieszczenia nasion w glebie reguluje się dwutorowo: bezstopniowo (kręcąc korbą) lub stopniowo (śrubą w otworach). Dla redlicy zespolonej z przednim kołem podporowym zmianie podlega położenie tylnego koła dociskowego formującego bruzdkę - przy siewie płytszym należy obniżyć tylne koło. Jeżeli siewnik posiada redlicę zespoloną z tylnym kołem dociskowym, regulacji dokonuje się za pomocą przedniego koła podporowego, mocując koło w niższym otworze, co uniesie redlicę. Dużym ułatwieniem jest obecność skali nastawy na elementach sekcji, co pozwala na ograniczenie kontroli głębokości pracy do jednej sekcji.

Głębokość siewu sprawdza się po przejechaniu odcinka o długości powyżej 20-30 m z prędkością taką samą, jak podczas eksploatacji siewnika. Następnie odsłania się przykryte glebą nasiona i mierzy się głębokość, na jakiej się znajdują.

Ustawienie aplikatora nawozów

Oprócz ustawienia głębokości siewu nasion należy zadbać o prawidłowe umieszczenie nawozu w glebie, jeśli na siewniku zainstalowany jest dozownik. Nawóz powinien być wysiany około 5 cm obok i około 5 cm poniżej umieszczonych w glebie nasion. W przypadku wyposażenia siewników w redlice oddzielne do wysiewu nasion i nawozu należy bezwzględnie sprawdzić ich wzajemne położenie i w razie potrzeby dokonać korekty.

Siewnik Serpens może być wyposażony w aplikator nawozów. Zbiornik aplikatora nawozu o pojemności 70 dm³ połączony jest teleskopowymi przewodami ze znacznikami. Wymagania agrotechniczne zalecają, aby nawóz aplikowany był obok wysiewanych nasion.

Regulacja zagęszczenia gleby i docisku nasion

Regulacja intensywności zagęszczania gleby, w której umieszczone są nasiona, oferowana jest tylko w niektórych siewnikach. Dokonuje się jej za pomocą zmiany położenia sprężyn w równoległoboku. Intensywność dociskania nasion do bruzdy uzyskuje się, zmieniając nacisk rolki dociskowej lub zakładając rolkę o innej szerokości. Zmiany nacisku można dokonać, przestawiając zaczep łącznika sprężyny dociskowej lub zmieniając w otworze zawiasowym zainstalowanej rolki.

Ustawienie znaczników

Szerokość skrajnych międzyrzędzi zależy od miejsc przejazdu siewnikiem, czyli prawidłowości ustawienia znaczników. Należy je tak ustawić, aby odstępy między pasami siewnymi przy kolejnych przejazdach odpowiadały szerokości międzyrzędzi. Uzyskuje się to przez zluzowanie śrub lub pierścieni mocujących, wysuwając lub wsuwając talerze (radełka) znaczników względem wychylnych ramion. Niektórzy producenci oferują jeszcze możliwość regulacji znaczonego w glebie śladu - poprzez zmianę pochylenia samego talerza względem powierzchni gleby lub nacisku jego oddziaływania. Ponadto niektóre siewniki wyposażane są w znaczniki przejazdów, składane „do pionu” za pomocą siłowników hydraulicznych.

Siew punktowy rzepaku - szczegółowe wytyczne

Przezbrojenie siewnika punktowego, np. Kleine Unicorn, RAU Unicorn i Vicon Unicorn, do siewu rzepaku wymaga wykonania szeregu czynności. Atrakcyjna cena rzepaku w ostatnim czasie zwiększyła zainteresowanie rolników tą technologią.

Czynności wstępne

Czynnością wstępną powinno być podniesienie siewnika na odpowiednim wózku widłowym lub ładowarce teleskopowej do wysokości, na której będzie się wygodnie wykonywało pracę ze względu na ciasnotę między sekcjami. Jeśli siewnik jest ustawiony na ziemi, zmuszeni jesteśmy do zajęcia niewygodnej pozycji roboczej. Należy bezwzględnie stosować przepisy BHP i zabezpieczyć widły podtrzymujące siewnik przed opadnięciem, np. podkładając pod nie mocne belki. Niektórzy rolnicy stawiają siewnik na kanał.

Wymagane części do przezbrojenia

1. Tarcze wysiewające (Zellenrad) z małymi otworami do rzepaku. Należy zwrócić uwagę, aby wielkość otworów była odpowiednia do wielkości nasion rzepaku (MTZ 5,5-7,0 g). Tarcze do rzepaku najczęściej mają 24 lub 16 otworów.
2. Półksiężyce do rzepaku (Abdeckring), szersze od półksiężyców do buraków cukrowych, aby zniwelować różnicę w średnicy nasion.
3. Wyrzutniki do rzepaku (Auswerferstif), które zastąpią wyrzutniki do buraków.
4. Jeśli konieczne, nowe blachy półksiężyców (Verschleiβblech), jeśli są zużyte (wyraźne ślady wyżłobionego rowka).

Demontaż i montaż zestawu do rzepaku

1. Demontaż tarczy wysiewającej do buraków cukrowych: po zdemontowaniu zawleczki zabezpieczającej i sprężyny dociskowej, zdjąć tarczę. W starszych siewnikach Unicorn 3 w aluminiowych korpusach (Abdeckung) wykonane są otwory, które można wykorzystać do wybicia zaklinowanej tarczy (po wcześniejszym wybiciu plastikowego korka).
2. Odkręcanie śrub mocujących półksiężyce i blachy: odkręcić cztery śruby krzyżakowe M5x16. Do tej czynności zaleca się użycie bita PH2, delikatne wbicie go młotkiem w wycięcie krzyżakowe, a następnie wykręcenie śrub za pomocą nasadki.
3. Wybijanie wyrzutnika do buraków (Spannstift): za pomocą odpowiedniej wielkości wybijaka.
4. Montaż zestawu do rzepaku:
   1. Sprawdzenie i ewentualna wymiana blach półksiężyców.
   2. Przykręcenie półksiężyców (można użyć wkrętarki akumulatorowej lub, w ciasnych sekcjach, krótkiego śrubokręta).
   3. Wbicie stożkowego wyrzutnika do rzepaku do momentu, aż wysunięta część będzie nachodziła na otwory tarczy wysiewającej, ale nie ocierała się o nią.
   4. Montaż tarczy wysiewającej, zabezpieczenie jej sprężyną i zawleczką.
   5. Ustawienie wysokości wyrzutnika wewnętrznego (Auswerfer) nazywanego „L-ką” - należy go ustawić możliwie blisko tarczy, ale tak, aby się nie ocierał o nią (szczelinomierz 0,2-0,25 mm).

Ustawienia końcowe i próba kręcona

Ustawienie na skrzyni biegów odpowiedniego przełożenia umożliwiającego zachowanie odpowiednich odstępów wysiewanych nasion (najczęściej 5-5,5 cm). Ponieważ na siewnikach i w instrukcjach obsługi nie ma podanej dokładnej tabeli wysiewu do rzepaku, należy posiłkować się tabelą do buraków cukrowych. Przykładowo, jeśli do wysiewu buraków stosowano tarcze 6-otworowe, a tabela na odpowiednim biegu wskazuje wysiew w odległościach 20 cm, to przy tarczy 24-otworowej uzyskamy przybliżoną odległość 5 cm.

Następnie przeprowadza się próbę kręconą. Przy podniesionym siewniku nasypuje się do wszystkich sekcji nasiona rzepaku (należy pamiętać, że nasiona rzepaku powinny być wymieszane z talkiem). Pod każdą sekcję podkłada się pojemniki. Kręcąc kołem napędowym, doprowadza się do wypełnienia się tarczy wysiewających i „wysiewu” nasion. Po kilku obrotach sprawdza się stan „wysianych” nasion - nie powinny być rozkruszone. Następnie wykonuje się określoną liczbę obrotów koła i liczy nasiona w każdym pojemniku, aby sprawdzić równomierność wysiewu.

Dodatkowe uwagi dla siewu rzepaku

• Nasiona rzepaku powinny być w miarę wyrównane, a otoczka okrągła.
• Sprawdzić, czy ośka napędzająca tarczę wysiewającą (Welle Z-16) nie ma luzu.
• Ustawić odpowiednią głębokość wysiewu w zależności od warunków glebowych.
• Siać z prędkością około 6-7 km/h. Optymalna prędkość robocza dla pneumatycznych siewników punktowych mieści się od 5 do 7 km/h. Stosuje się zasadę, że im większa odległość nasion w rzędzie, tym większa może być prędkość robocza.
• Przed rozpoczęciem pracy na polu siewnik punktowy zawieszany należy wypoziomować przez zmianę długości łącznika górnego w trójpunktowym układzie zawieszenia.
• Przed siewem w polu należy dopilnować, aby ciśnienie w kołach jezdnych wynosiło 1,5 bar.
• Siewnik punktowy na przód traktora firmy Pawelecagro umożliwia precyzyjny siew punktowy roślin dzięki zastosowaniu siewnika podciśnieniowego o standardowym rozstawie 6 x 75 cm. W połączeniu przedniego i tylnego siewnika punktowego zestaw może pracować z rozstawem międzyrzędzi 35 cm - 37,5 cm, co umożliwia precyzyjny siew różnych roślin, takich jak rzepak czy soja.
• Dla upraw soi, siewnik Pawelecagro może zostać opcjonalnie doposażony w aplikator bakterii oraz mikroopryski.

Zalety siewu punktowego rzepaku

• Łan jest bardziej przewiewny i mniej podatny na choroby grzybowe.
• Rzepak wysiewany w szerokich międzyrzędziach (na ogół 45 cm) bardzo dobrze się rozkrzewia i wytwarza zwiększoną liczbę bocznych pędów.
• Rośliny mają korzystniejsze warunki wschodowe i dlatego wschodzą szybciej i równomierniej.
• Występują lepsze warunki do bujnego rozwoju rozety przed spoczynkiem zimowym (z zastosowaniem jesienią regulatora wzrostu).
• Mimo szerokich rzędów łan pozostaje niezachwaszczony do zbioru.
• Podczas stosowania środków ochrony roślin łan z mocną łodygą główną i silnymi rozgałęzieniami bocznymi dobrze znosi wjazd opryskiwacza na pole.

Praktyczne doświadczenia rolników

Klienci z Wielkopolski wskazują, że punktowy siew rzepaku nie wymaga specjalnych zabiegów agrotechnicznych. Uprawa, ochrona i nawożenie są podobne do technologii tradycyjnej. Średnia obsada wynosi około 50-55 sztuk na metr kwadratowy, co daje zużycie około 2-2,5 kg nasion na hektar. Optymalny termin agrotechniczny to około 15-30 sierpnia. Przy zbiorze rzepaku wymagane jest wyższe prowadzenie hederu, aby nie obciążać kombajnu, ponieważ łodygi rzepaku sianego punktowo są grubsze i posiadają więcej wilgoci, co może spowodować większą wilgotność wymłóconych nasion. Aby temu zaradzić rolnicy stosują na 3 tygodnie przed zbiorem glifosat w dawce 3 l/ha (bez siarczanu amonu) oraz sklejacz łuszczyn. Rolnicy, którzy stosują technologię siewu punktowego rzepaku siewnikami Unicorn podkreślają, że ta technologia przynosi wymierne korzyści w postaci większej wydajności plonów i oszczędności nasion.

Przegląd dostępnych modeli siewników

W ubiegłym roku w gospodarstwie 0,75 ha żyta hybrydowego zostało zasiane ośmiorzędowym siewnikiem tureckiej marki Toscano. Może on siać w rozstawach wynoszących od 45 do 75 cm. Maszyna gwarantuje także doglebowy wysiew nawozu dzięki zamontowanej skrzyni na granulat, która może pomieścić 1250 l. Posiada również 12-stopniową regulację zrzutu ziarna i koła typu V ze sprężyną. Siew żyta hybrydowego KWS Jethro został przeprowadzony 15 września, w rozstawach 45 cm na głębokość około 2-2,5 cm, co przyniosło oszczędności materiału siewnego (poniżej 30 kg/ha).

Firma Monosem oferuje cztery różne modele siewników pneumatycznych, w tym siewnik elektryczny ValoTerra. Są to maszyny zaprojektowane z wysokiej jakości materiałów, z dbałością o kontrolę jakości i trwałość produktów.

Konstrukcja siewnika została zaprojektowana z myślą o stabilnym prowadzeniu i wygodzie użytkowania. Odpowiednio dobrany rozstaw rączki oraz optymalna wysokość urządzenia pozwalają na pracę w naturalnej pozycji. Solidne elementy robocze, w tym redlice stopkowe oraz walec dociskowy, zapewniają równomierne prowadzenie i odpowiedni kontakt nasion z glebą. Urządzenie wykorzystuje zaawansowany mechanizm wysiewu oparty na tarczy wysiewającej, szczotce oraz systemie łyżeczek.

Ceny przedniego siewnika punktowego Pawelecagro to ok. 62 tys. zł. W ofercie Pawelecagro dostępne są też mechaniczne siewniki Solmax Olivia, w wersji 3 m cena siewnika zaczyna się od ok. 60 tys. zł.

tags: #siewnik #punktowy #skrzynia