Problem z poprawnym ustawieniem siewnika Roger XR pojawia się zwykle tuż przed wyjazdem w pole i bierze się głównie z zaniedbań w konserwacji maszyny. Właściwe przygotowanie sprzętu do wysiewu nasion oraz umiejętne przeprowadzenie próby kręconej mają kluczowe znaczenie dla poprawności siewu. Poniżej podpowiadamy, na co zwrócić uwagę, przeprowadzając przegląd siewnika, jak wyliczyć normę siewu, a także przedstawiamy nowe rozwiązania w nowoczesnych siewnikach.
Przygotowanie siewnika do siewu - konserwacja i kontrola przed sezonem
Wnikliwe sprawdzenie siewnika przed sezonem powinno odbywać się na wiosnę, jednak jesienią dobrze jest dokonać przeglądu, który da nam odpowiedź, czy w czasie poprzednich siewów nie doszło do zużycia się elementów roboczych maszyny i czy nie będzie potrzebna zmiana jego ustawień. Przed jesiennym wyjazdem w pole warto więc poświęcić czas na sprawdzenie newralgicznych punktów w naszej maszynie.
Jeśli nie sprawdzimy sprawności siewnika Roger XR przed siewem, możemy narazić się na awarię, a co za tym idzie, przesunięcie terminu siewu. Regularna kontrola siewnika przynajmniej raz w sezonie to pewność, że siew będzie wykonany w prawidłowy sposób. Ponadto dokładne sprawdzenie newralgicznych punktów w maszynie pozwoli uniknąć kłopotliwych awarii i sprawi, że siew nie opóźni się jeszcze mocniej.
Przegląd siewnika: na co zwrócić uwagę?
Lustrację siewnika Roger XR najlepiej rozpocząć od odnalezienia instrukcji obsługi danej maszyny. Znajdziemy w niej najważniejsze informacje na temat kontroli danego modelu siewnika i jego przygotowania do siewu oraz tabele wysiewu czy wzornik ustawień. Jeżeli natomiast nie posiadamy instrukcji, bo np. nabyliśmy siewnik z „drugiej ręki” lub ją zagubiliśmy, warto takich informacji poszukać w Internecie. Posiadając szczegółowe dane na temat pracującego w gospodarstwie siewnika, mamy pewność dobrze wykonanej kontroli i np. nieominięcia nasmarowania żadnego pracującego w niej smarownika.
Oczywiste jest również, że zdecydowanie więcej pracy przy przeglądzie będą mieć właściciele dużych siewników; mniej posiadacze starszych modeli, prostszych w obsłudze. Sprawdźmy zatem, jak kontrolują i ustawiają swoje siewniki rolnicy.
Doświadczenia rolników
- Kazimierz Podolski, rolnik z pow. bystrzyckiego, mówi: „Przed wyjazdem w pole kontroluję swój siewnik pod kątem uszkodzeń oraz wycieków. Przeprowadzam także dokładną lustrację elementów roboczych i ocenę stopnia ich zużycia. Korzystam z instrukcji obsługi siewnika, skąd biorę informację na temat ustawień, czy smarowania. Przy przygotowaniu siewnika do siewu bardzo ważne jest, aby pamiętać również o przyjrzeniu się kołom - stanowi ogumienia i ciśnieniu.”
- Tomasz Kowalski, gospodarz z pow. lubińskiego, właściciel rzędowego siewnika zbożowego marki Poznaniak, podaje: „Przygotowuję siewnik do pracy, robiąc przegląd techniczny maszyny, w tym sprawdzam kompletność wyposażenia, stan redlic, przewodów nasiennych. Patrzę, jak funkcjonuje mieszadło, przekładnia boczna i główna oraz znaczniki na układzie wydźwigowym. Potem pozostaje tylko regulacja i ustawienia ilości wysiewu. Oczywiście poświęcenie czasu na próbę kręconą to podstawa.”
Kontrola elementów roboczych
Niezależnie jednak od rodzaju siewnika, baczną uwagę powinniśmy zwrócić na elementy robocze maszyny, które zużywają się najszybciej. Kamil Niewiadomski, mechanik maszyn rolniczych z Wrocławia, tłumaczy:
„Sprawdzając elementy robocze naszego siewnika, zwróćmy uwagę na stopień ich zużycia, a potem na poprawność ich działania. Kontroli powinny podlegać: tarcze, kółka dociskowe, znaczniki, zagarniacze, redlice. Jeżeli po ocenie wizualnej stwierdzimy, że elementy te nadają się do dalszej pracy, trzeba sprawdzić, czy dłuższy postój nie spowodował trudności w ich działaniu. Każdy talerz redlicy można obrócić i w ten sposób sprawdzić, czy nie ma problemów z obrotem tarczy i ewentualnie, czy nie są uszkodzone łożyska talerzy.”
Przy redlicach trzeba zwrócić uwagę na ich czubki, które zużywają się znacznie szybciej, jeżeli nie są prawidłowo ustawione względem talerzy. Aby nie dopuścić do takiej sytuacji, talerz powinien pracować na głębokości większej o 1-15 cm niż czubek redlicy. Zużyte redlice będą miały bowiem wpływ na głębokość siewu i rozmieszczenie nasion.
O czym jeszcze należy pamiętać, przeprowadzając lustracje elementów roboczych? Mechanik dodaje:
„W siewnikach, w których piasty redlic wysiewających wyposażone są w smarowniki, należy pamiętać o podawaniu smaru po przepracowaniu przez nie ok. 300 ha, zaś na inne elementy ruchome, takie jak znaczniki, zaczep czy wahacze, po zasianiu ok. 100 ha. Przy znacznikach warto sprawdzić także stan tulejek stalowych na ich mocowaniu, czy nie występują tam nadmierne luzy, które będą sygnałem do ich wymiany.”
Kontrola kół i skrobaków wału oponowego
Ważne jest również sprawdzenie ciśnienia w oponach wału. „Ciśnienie w kołach wału zagęszczającego powinniśmy wyregulować jeszcze przed wyjazdem siewnika w pole. Jeżeli tego nie zrobimy, to na pewno nie osiągniemy równomiernego zagęszczenia. W niektórych typach siewników dobrze przy tej okazji sprawdzić też zużycie skrobaków wału oponowego, które muszą być ustawione w odległości 0,5-1 cm od opony” - wyjaśnia specjalista Kamil Niewiadomski.
Przed siewem trzeba także przyjrzeć się jakości kółek wysiewających w naszym siewniku i dopasować je do ziaren, które mamy w planie aktualnie zasiać. „Zużyte kółka wysiewające nie spełnią swojego zadania i wpłyną na problemy z ustaleniem odpowiedniej normy wysiewu danego zboża, dlatego przed siewem trzeba ocenić ich stan. Zawsze dobieramy kółka wysiewające do siewnika, jaki posiadamy, i ziaren konkretnych zbóż” - mówi mechanik.
Kiedy dokonamy już kontroli i ewentualnych napraw w siewniku, powinniśmy zabrać się za jego poprawne ustawienie. W tym celu warto zajrzeć do instrukcji obsługi i postępować zgodnie z zamieszczonymi w niej wskazówkami. Natomiast samą regulację siewnika dobrze jest przeprowadzić na polu, tuż przed siewem.
Próba kręcona: dlaczego warto ją wykonać i jak to zrobić?
Czynnością, której nie powinniśmy pominąć przy przygotowaniu siewnika mechanicznego do siewu, jest przeprowadzenie próby wysiewu, czyli tzw. próby kręconej. Wielu rolników uznaje ten zabieg za zbędny i kieruje się jedynie tabelami wysiewu. Co daje zatem zrobienie próby kręconej?
„Dzięki próbie kręconej wiem dokładnie, ile ziarna mam wysiać na 1 ha, a z tabel mogę to zrobić jedynie „na oko”. Choć sama próba zajmuje sporo czasu i często trzeba wykonać ich kilka, żeby uzyskać właściwy wynik, to warto się przemęczyć, by uzyskać prawidłową obsadę” - mówi Mirosław Koniecki, rolnik z pow. wejherowskiego. Jeśli odpowiednio przygotujemy siewnik do pracy, siew będzie precyzyjniejszy, a co za tym idzie, straty ziarna będą mniejsze.
Jak przeprowadzić próbę kręconą bez instrukcji obsługi ?
Jak przeprowadzić próbę kręconą?
- Próba kręcona polega na zważeniu ziarna wysypanego przez nasz siewnik do rynienek, uwzględniając przy tym określoną liczbę obrotów koła biegowego siewnika i następnie porównanie ich z normą wysiewu.
- Wykonanie próby powinno poprzedzić natomiast ustalenie liczby obrotów koła siewnika, którą będziemy musieli wykonać w trakcie jej trwania. W tym celu należy założyć obsianie 1 ara (100 m²).
- Aby ułatwić sobie zadanie, można wykorzystać specjalny wzór: I = 100 / (O × Ss), gdzie O symbolizuje obwód koła biegowego, a Ss szerokość pasa siewnego.
- Przystępując do próby kręconej, zasypujemy skrzynię ziarnem. W tym momencie należy zwrócić uwagę, by ziarno znajdowało się także w gniazdach wysiewających. Najlepiej zrobić to, obracając jednokrotnie wałek wysiewający, a następnie wsypać zboże z rynienek z powrotem do siewnika. Czynność ta ma duże znaczenie dla poprawności wykonania samej próby.
- Jeszcze przed rozpoczęciem kręcenia, dla ułatwienia sobie obserwacji i liczenia obrotów na kole biegowym i maszynie, warto zaznaczyć kredą pionową kreskę.
- Następnie wykonujemy odpowiednią liczbę kręceń. Po ich wykonaniu przystępujemy do zważenia zsypanego z rynienek ziarna. Jego masa pomnożona przez 100 da nam liczbę dawki wysiewu na 1 ha.
- Jeżeli uzyskana masa nie różni się o więcej niż 2% od zalecanej dawki, próbę należy uznać za udaną. W przeciwnym wypadku należy zmienić ustawienia w przekładni głównej siewnika i ponowić próbę.
Próba kręcona daje nam również możliwość obserwacji działania siewnika i wykrycia ewentualnych zmian w wypadaniu ziarników. Dobrze jest również sprawdzić przy tej okazji ustawienia gniazd za pomocą wzornika. Wszelkie niedrożności można natomiast usunąć, przeprowadzając regulację den gniazd wysiewających.
Jak wyliczyć normę wysiewu?
Problem z wyliczeniem normy wysiewu pojawia się zwykle, gdy materiał siewny nabyliśmy w kg, a norma wysiewu podana na etykiecie jest w sztukach ziaren na m². Jak sobie poradzić w takiej sytuacji?
Kamil Podgórski, sprzedawca materiału kwalifikowanego z Legnicy, wyjaśnia: „W celu dokonania obliczeń normy siewu na 1 ha, jeżeli dysponujemy materiałem kwalifikowanym o 100% czystości, wystarczy przeprowadzić odpowiednią kalkulację. Z etykiety produktu należy spisać dane dotyczące MTN (Masy Tysiąca Nasion) oraz zdolności kiełkowania. Następnie należy pomnożyć wartość zalecanej obsady roślin, którą podaje producent, przez MTN, a otrzymany wynik podzielić przez zdolność kiełkowania. Otrzymujemy wówczas normę wysiewu na 1 ha.”
Trudniej jest natomiast dowiedzieć się, jaka norma wysiewu będzie odpowiednia dla materiału siewnego pochodzącego z własnego gospodarstwa. W tym przypadku musimy sami wyznaczyć dane i zwrócić szczególną uwagę na czystość ziaren.
Nowoczesne rozwiązania w siewnikach
W nowych modelach siewników dostępnych od 2024 roku stosuje się coraz więcej rozwiązań cyfrowych. Przede wszystkim producenci rozwijają automatyczne systemy kalibracji normy wysiewu. Co więcej, wiele maszyn współpracuje z nawigacją GPS oraz systemami ISOBUS. Dlatego użytkownicy zyskują większą precyzję i efektywność podczas pracy. Ponieważ wyposażenie staje się bardziej zaawansowane, przygotowanie wymaga również aktualizacji oprogramowania.
Próba kręcona i kalibracja w nowoczesnych siewnikach
Współczesne siewniki często umożliwiają przeprowadzenie próby kręconej z użyciem aplikacji i zestawów wagowych. Co więcej, niektórzy producenci udostępniają konfiguratory online dopasowujące ustawienia do parametrów materiału. Dzięki temu użytkownicy lepiej dobierają normę wysiewu i głębokość redlic. Ponadto dane glebowe i pogodowe wspierają wybór parametrów pracy. Z tego względu kalibracja staje się bardziej precyzyjna i mniej czasochłonna.
Konserwacja i kontrola przed sezonem
Przed rozpoczęciem sezonu warto wykonać przegląd mechaniczny oraz sprawdzić komponenty elektroniczne siewnika. Dlatego producenci zalecają również kontrolę kabli, czujników oraz aktualizację oprogramowania sterującego. Co więcej, należy zachować regularność smarowania według zaleceń instrukcji obsługi. Dodatkowo warto ocenić zużycie redlic i elementów wysiewających.
tags: #siewnik #roger #xr #ustawienie