Siewnik Zbożowy Poznaniak: Historia, Konstrukcja i Zastosowanie

Siewnik zbożowy POZNANIAK to maszyna, która na stałe wpisała się w krajobraz polskiego rolnictwa, stając się prawdziwą legendą i prawdopodobnie najbardziej znanym siewnikiem mechanicznym w Polsce. Produkowany od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku, Poznaniak jest obecnie nowoczesną konstrukcją, spełniającą najwyższe standardy jakościowe. Ten sprzęt agrarny zrewolucjonizował sposób uprawy zbóż, umożliwiając wydajny i precyzyjny wysiew nasion na dużych powierzchniach, a także siew różnych roślin na różnych głębokościach bez udziału pracy ręcznej.

Budowa i Charakterystyka

Siewnik mechaniczny Poznaniak charakteryzuje się lekką konstrukcją, co sprawia, że jest szczególnie zalecany do współpracy z zawieszanymi agregatami uprawowymi. Niewielka masa własna, np. siewnik 3-metrowy z redlicami stopkowymi waży zaledwie 620 kg, jest kluczowa, zwłaszcza gdy siewnik jest agregowany z agregatem zawieszanym. Zestawy te są dość długie, a główny ciężar, czyli siewnik z załadowaną skrzynią nasienną, jest najbardziej oddalonym od ciągnika elementem zestawu.

Siewniki zbożowe POZNANIAK produkowane są w trzech szerokościach roboczych: 2,5 m, 2,7 m oraz 3,0 m. Największy zbiornik na ziarno może pomieścić aż 500 litrów materiału siewnego. Warto wspomnieć, że firma Unia produkuje również agregaty uprawowe z serii Ceres, które są dopasowane szerokością do siewników Poznaniak, co ułatwia skompletowanie zestawów uprawowo-siewnych.

Thematic photo of Poznaniak seed drill working in the field with a cultivator

System Wysiewu i Redlice

Bezstopniowa przekładnia w żeliwnej obudowie gwarantuje dokładny i równomierny wysiew ziarna. Redlice w Poznaniaku umieszczone są w dwóch rzędach, a głębokość siewu może być regulowana w zakresie 0-7 cm. Siewnik może być wyposażony w różne typy redlic:

  • Lekkie redlice stopkowe na nośniku rurowym: Zalecane są na gleby lekkie i średnio-zwięzłe z małą ilością resztek pożniwnych. Posiadają specjalne obrotowe zapadki z tworzywa sztucznego, które zapobiegają zapychaniu się redlic glebą przy cofaniu maszyny.
  • Redlice talerzowe „V-TECH”: Są bardziej uniwersalną wersją, sprawdzającą się w każdych warunkach glebowych. Do tych redlic można zamontować kółko dogniatająco-kopiujące (kółko dociskowe), które utrzymuje zadaną głębokość siewu. Skrajne redlice talerzowe w standardowym wyposażeniu siewnika pozwalają uzyskać zadaną głębokość pracy za kołami jezdnymi.
  • Dwutalerzowe, przemienne redlice Shell: Charakteryzują się kółkami dociskowymi, które gwarantują jednakową głębokość siewu nawet na polach mozaikowatych, co przekłada się na szybsze i bardziej wyrównane wschody roślin. Redlice Shell otrzymały również specjalne łożyskowanie, które jest odporne na pracę w szczególnie trudnych warunkach.

Prosta regulacja punktowa z dociskiem sprężynowym sprawia, że ziarno jest położone na właściwej głębokości w glebie. Masywne mocowanie redlicy na tradycyjnym zawiasie zapewnia dobre kopiowanie terenu. Redlice posiadają także indywidualny oraz centralny docisk, realizowany za pomocą indywidualnych sprężyn.

Scheme showing different types of seed drill coulters (stopkowe, talerzowe, V-TECH)

Funkcje i Wyposażenie Opcjonalne

Bogate wyposażenie opcjonalne pozwala dostosować siewnik Poznaniak do występujących w gospodarstwie potrzeb. Podstawowa wersja zawiera:

  • Hydraulicznie sterowane znaczniki przejazdów (dwa siłowniki), umożliwiające pozostawianie śladu przejazdu na środek ciągnika. Zmodernizowana konstrukcja znaczników posiada zabezpieczenie przeciążeniowe, które chroni ramię przed uszkodzeniami mechanicznymi w przypadku najechania na przeszkodę.
  • Wysokie koła z protektorem rolniczym.
  • Kratę wewnątrz zbiornika, która ułatwia ręczny załadunek materiału siewnego z małych worków.
  • Oświetlenie drogowe.
  • Skrzynię nasienną z podestem.
  • Ruchomą belkę zaczepową, ułatwiającą agregowanie oraz poprawiającą zachowanie maszyny na nierównym podłożu.

Blokada wieszaka przewodów prowadzących materiał siewny jest pewna i łatwa w obsłudze, a dokładne mocowanie pozwala zachować odpowiednią odległość łącznika gumowego od denka aparatu wysiewającego. Umiejscowienie dźwigni denek na bocznej ścianie siewnika ułatwia regulację oraz przeprowadzenie próby kręconej.

W nowej wersji siewnika Poznaniaka dostępne są dwie pojemności skrzyń załadunkowych oraz dwa pakiety sterowania:

  • Pakiet STARTER SEED: Zawiera ścieżki technologiczne oraz hydrauliczne znaczniki przejazdu. Automatycznie zlicza przejazdy oraz zamyka i otwiera ścieżki technologiczne pod przejazdy opryskiwaczem lub rozsiewaczem.
  • Pakiet PILOT SEED: Posiada nowoczesny komputer, który zlicza dzienne i sumaryczne hektary, sygnalizuje minimalny poziom nasion w skrzyni, a także może przechowywać dane z zasiewów dla 10 pól.
Infographics showing the functions of Starter Seed and Pilot Seed controllers

Przygotowanie Siewnika do Pracy

Przed każdym sezonem siewu, a najlepiej także jesienią, należy przeprowadzić dokładny przegląd siewnika. Ważna jest regularna kontrola urządzenia. Przegląd najlepiej rozpocząć od znalezienia instrukcji obsługi danego modelu, która zawiera najistotniejsze dane dotyczące przygotowania do siewu oraz tabele wysiewu.

Chcąc przygotować siewnik do siewu, należy zwrócić uwagę na stan techniczny urządzenia, czy jego elementy robocze odpowiednio działają oraz czy nie doszło za bardzo do ich zużycia. Przykładowo, zużyte kółka mogą przyczyniać się do problemów z ustaleniem odpowiedniej normy wysiewu. Przed przystąpieniem do pracy należy skontrolować, czy w zbiorniku i w aparatach wysiewających nie ma żadnego ciała obcego (narzędzi, przerośniętych nasion, sznurka, elementów wyposażenia itp.). Należy też sprawdzić naciąg łańcucha napędowego, przesmarować ruchome elementy maszyny, sprawdzić i ewentualnie uzupełnić poziom oleju w przekładni, a także dokręcenie połączeń śrubowych oraz stan i zamocowanie redlic.

Czynności Przyłączeniowe i Poziomowanie

Operator ciągnika wykonuje czynności przyłączeniowe samodzielnie. W tym celu powinien podjechać tyłem ciągnika do maszyny tak, aby trafić uchami ramion dolnego zawieszenia na czopy belki zawieszenia siewnika. Następnie należy założyć ramiona podnośnika ciągnika i zabezpieczyć je przetyczkami. Górny otwór zawieszenia trzeba połączyć z ciągnikiem przy pomocy łącznika i go zabezpieczyć. Regulując długość łącznika górnego, należy ustawić maszynę w pionie. Dobrze wypoziomowany siewnik gwarantuje jednakową głębokość siewu redlicami pierwszego i drugiego rzędu.

Regulacja Głębokości Siewu

Regulacji głębokości siewu należy dokonać na polu po przejechaniu kilku metrów z redlicami zagłębionymi w glebie. Należy sprawdzić, czy siewnik jest prawidłowo wypoziomowany oraz czy ziarno jest wysiane na prawidłowej głębokości. Korekty głębokości przeprowadza się centralnie za pomocą korby, przez obrót śruby znajdującej się z tyłu siewnika. Zakres regulacji wynosi od 0 do 10 cm względem poziomu kół. Każda redlica posiada także możliwość indywidualnej regulacji siły nacisku na glebę poprzez zmianę miejsca zaczepienia sprężyny.

Próba Kręcona Siewnika Poznaniak

Próba kręcona siewnika to jedna z kluczowych operacji, którą należy wykonać przed siewem. Jest to związane ze sprawdzaniem prawidłowej pracy siewnika przed właściwym wysiewem. Metoda ta polega na uruchomieniu siewnika w pozycji roboczej poza obszarem pola uprawnego (np. na trawie lub drodze), zważeniu ziarna wsypanego do rynienek przy uwzględnieniu konkretnej liczby obrotów przekładni siewnika oraz porównaniu ich z normą wysiewu. Próba kręcona daje możliwość obserwacji działania siewnika oraz wykrycia ewentualnych zmian w wypadaniu ziaren. Choć sama próba zajmuje sporo czasu, warto ją wykonać, aby uzyskać właściwą dawkę kilogramów na 1 hektar.

Seed Drill Calibration with Darryl Wong

Jak wykonać próbę kręconą siewnika Poznaniak?

Próbę kręconą siewnika Poznaniak należy wykonać, biorąc pod uwagę odpowiednią tabelę wysiewu, odpowiadającą gatunkowi ziarna, które zamierzasz wysiać. Jeśli nie ma konkretnego zboża w tabeli, wybierz najbardziej zbliżoną opcję lub typ ziarna, który jest podobny do tego, które chcesz siać.

Kroki wykonania próby kręconej:

  1. Na początku należy zwolnić belkę mieszków i wsunąć w to miejsce osłonę korytkową, spełniającą rolę pojemnika na ziarno.
  2. W kolejnym kroku trzeba zasypać zbiornik ziarnem do poziomu powyżej górnej krawędzi otworów wyspowych do aparatów wysiewających.
  3. Następnie trzeba włożyć korbę i wykonać kilka obrotów, aby wypełnić ziarnem aparaty wysiewające.
  4. Wysiane ziarno trzeba przesypać do zbiornika i ponownie podstawić osłonę korytkową pod aparaty wysiewające.
  5. Następnie należy wykręcić korbą dla:
    • siewnika o szerokości 3,0 m liczbę obrotów 13 na ar,
    • siewnika o szerokości 2,7 m liczbę obrotów 14,5 na ar,
    • siewnika o szerokości 2,5 m liczbę obrotów 15,5 na ar.

Ilość nasion, która zostanie wysiana do osłony korytkowej (dokładnie zważona), pomnożona przez 100 odpowiada dawce wysiewu ziarna na 1 hektar. Jeśli waży ono mniej lub więcej niż podaje tabela wysiewu, trzeba zmienić ustawienie dźwigni, skrzynki bezstopniowej i ponowić próbę.

Wysiew precyzyjny w polu

Istnieje również możliwość wysiewu precyzyjnego, który w warunkach naturalnych jest jeszcze dokładniejszy. Ilość obrotów koła siewnika zależy od rodzaju uprawy przedsiewnej oraz rodzaju gleby. Podczas wykonywania bardzo precyzyjnego siewu zaleca się, aby rolnik przeprowadził próbę kręconą bezpośrednio w polu. W tym celu należy obniżyć belkę z mieszkami i w jej miejsce włożyć osłonę korytkową, a następnie wykonać przejazd (wysiewając ziarno). Na 1 ar powierzchni przypada:

  • dla siewnika o szerokości roboczej 3,0 m - 33,3 m przejazdu;
  • dla siewnika 2,7 m - 37 m przejazdu;
  • dla siewnika 2,5 m - 40 m przejazdu.

Następnie należy zważyć materiał siewny i ewentualnie skorygować ustawienia w przekładni głównej siewnika i ponowić próbę. W sytuacji, gdy uzyskana masa nie odbiega więcej niż 2 proc. od rekomendowanej dawki, można uznać, że próba jest udana. Należy pamiętać, że ze względu na to, że ziarno tego samego gatunku, ale różnej odmiany nie jest jednakowe pod względem wielkości i ciężaru, dane zawarte w tabeli wysiewu należy traktować jako orientacyjne.

Ustawianie Siewnika Poznaniak dla Różnych Roślin

Ustawienie siewnika Poznaniak dla różnych roślin wymaga konsultacji z tabelą wysiewu, a następnie przeprowadzenia próby kręconej. Ogólna procedura obejmuje sprawdzenie rekomendowanej dawki wysiewu na 1 ha, ustawienie przekładni bezstopniowej na odpowiednią wartość, regulację zastawki oraz dźwigni denek, a także wybór właściwego kółka wysiewającego (np. "W+S" oznacza kółko wąskie plus szerokie - dwuczęściowe, zintegrowane kółka wysiewające do zbóż i rzepaku).

Ustawianie dla Żyta

Dla żyta, przykładowo dla dawki 157 kg/ha, należy ustawić przekładnię bezstopniową na 35. Zastawka powinna być ustawiona w pozycji 3/4, a dźwignia (denek) w pozycji 2. Wysiew przeprowadza się kółkiem W+S.

Ustawianie dla Pszenicy Jarej

Dla pszenicy jarej, przykładowo dla dawki 233 kg/ha, należy ustawić przekładnię bezstopniową na 45. Zastawka powinna być ustawiona w pozycji 3/4, a dźwignia (denek) w pozycji 2. Wysiew przeprowadza się kółkiem W+S.

Ustawianie dla Owsa

Dla owsa, przykładowo dla dawki 145 kg/ha, należy ustawić przekładnię bezstopniową na 45. Zastawka powinna być ustawiona w pozycji 1, a dźwignia (denek) w pozycji 2. Wysiew przeprowadza się kółkiem W+S.

Ustawianie dla Jęczmienia

Dla jęczmienia, przykładowo dla dawki 113 kg/ha, należy ustawić przekładnię bezstopniową na 35. Zastawka powinna być ustawiona w pozycji 1, a dźwignia denek w pozycji 2. Wysiew przeprowadza się kółkiem W+S.

Ustawianie dla Rzepaku

Dla rzepaku, przykładowo dla dawki 145 kg/ha (analogicznie do owsa z powodu braku bezpośrednich danych w części черновика, co wskazuje na potrzebę zastosowania wartości zbliżonych), należy ustawić przekładnię bezstopniową na 45. Zastawka powinna być ustawiona w pozycji 1, a dźwignia (denek) w pozycji 2. Wysiew przeprowadza się kółkiem W+S.

Ustawianie dla Trawy

Dla trawy, przykładowo dla dawki 84 kg/ha, należy ustawić przekładnię bezstopniową na 50. Zastawka powinna być ustawiona w pozycji 3/4, a dźwignia (denek) w pozycji 1. Wysiew przeprowadza się kółkiem W+S.

Ustawianie dla Gryki i Łubinu (Dla ziaren spoza tabeli)

W przypadku ziaren, których nie ma w tabeli (takich jak gryka czy łubin), należy wybrać ziarno podobne pod względem wielkości. Należy wówczas wykonać próbę kręconą przynajmniej 2 razy i w oparciu o uzyskane wyniki skorygować ustawienia na podzielnicy przekładni bezstopniowej.

Table of sowing settings for various crops (example or template for Poznaniak seed drill)

Części Zamienne i Utrzymanie

Części do siewnika Poznaniak to niezbędne elementy, które umożliwiają jego prawidłowe funkcjonowanie. Począwszy od podstawowych części, takich jak rama, koła jezdne czy redlice stopkowe, po większe elementy, takie jak zbiornik, najnowszy komputer Pilot Seed i jednostka napędowa. Przy wyborze części do siewnika Poznaniak należy wziąć pod uwagę jej przeznaczenie oraz skalę, na jakiej pracujemy. Różne części mogą być potrzebne w zależności od tego, czy siewnik będzie wykorzystywany w rolnictwie na małą, czy dużą skalę. Dodatkowo niektóre elementy mogą wymagać wymiany lub modernizacji w związku z ich zużyciem w czasie.

Kontrola jakości jest również ważna przy wyborze części zamiennych. Należy upewnić się, że wszystkie elementy pochodzą z wiarygodnych źródeł z gwarancjami, które obejmują wszelkie potencjalne wady, problemy z dopasowaniem lub wydajnością. Regularne przeglądy i dobór odpowiednich części są kluczowe dla utrzymania sprzętu w najlepszej kondycji.

tags: #siewnik #zborzowy #poznaniak #6m