Wprowadzenie do Siewników Zbożowych
Siewniki to nieodzowne maszyny rolnicze, przeznaczone do precyzyjnego wysiewu nasion, ziaren roślin, takich jak zboża, trawy, kukurydza, buraki czy międzyplony. Charakteryzują się różnymi szerokościami roboczymi oraz zastosowanymi rozwiązaniami, dostosowanymi do rodzaju uprawy gleby i sposobu samego siewu. Rolnictwo współczesne wymaga maszyn, które zapewniają precyzyjny siew zbóż, poplonów i roślin motylkowych, a siewniki zbożowe renomowanych marek, takich jak HMS i Agro-Masz, wychodzą naprzeciw tym potrzebom.
Za wynalazcę siewnika uważa się Anglika Jethro Tulla, który w 1701 roku stworzył urządzenie z lejem na nasiona, pełniącym rolę zbiornika, oraz elementem przypominającym pług, tworzącym bruzdę do wysiewu. Ten przełomowy wynalazek powstał z potrzeby efektywnego wykorzystania ziarna, minimalizując jego marnotrawstwo.
Firma Handlowa LUPUS, jako importer marki HMS i dystrybutor Agro-Masz, oferuje nowoczesne siewniki zbożowe, które łączą zaawansowaną technologię z niezawodnością. Maszyny te są nowe, objęte gwarancją producenta i zaprojektowane z myślą o polskich warunkach rolniczych, zapewniając efektywność pracy, trwałość komponentów oraz łatwą obsługę.
Podział i Rodzaje Siewników
Siewniki polowe można podzielić na różne sposoby, zależnie od ich konstrukcji i przeznaczenia.
Podział Ze Względu na Sposób Umieszczania Materiału Siewnego
- Siewniki rzędowe: Wysiewają materiał siewny bezpośrednio do gleby, wykorzystując redlice wysiewające (stopkowe lub talerzowe).
- Siewniki rzutowe: Wysiewają materiał siewny rzutowo, czyli na powierzchnię gleby.
Siewniki rzędowe można dalej podzielić na:
- Siewniki zbożowe (uniwersalne): Przeznaczone głównie do zbóż, a także do roślin drobnonasiennych (np. rzepak) i grubonasiennych (np. groch, bobik).
- Siewniki punktowe (precyzyjne): Specjalizowane do wysiewu upraw rzędowych, takich jak kukurydza, słonecznik, burak cukrowy, fasola, soja, rzepak, sorgo, groch, bobik.
Siewniki punktowe mogą być mechaniczne (najczęściej stosowane do punktowego wysiewu buraka otoczkowanego, rzepaku otoczkowanego i cykorii) lub pneumatyczne (podciśnieniowe lub nadciśnieniowe), które są bardziej uniwersalne. Sercem siewnika punktowego jest aparat rozdzielający ziarno. Instalacja pneumatyczna odgrywa tu dużą rolę - podciśnienie przysysa ziarno do otworów tarczy wysiewającej (np. w siewnikach punktowych Monosem, Gaspardo, Arbos, Matermacc), a także zapewnia transport podzielonego ziarna do gleby (np. w siewnikach punktowych Vaderstad).
Siewniki Talerzowe a Dwutalerzowe
Wybór między siewnikiem zbożowym talerzowym a dwutalerzowym jest istotny, szczególnie w kontekście coraz popularniejszej uprawy bezorkowej.
- Siewnik zbożowy talerzowy: Jest to urządzenie o prostszej budowie, często wybierane przez rolników szukających ekonomicznego rozwiązania do siewu w dobrze przygotowanej glebie. Sprawdza się szczególnie na lekkich stanowiskach, gdzie warstwa resztek pożniwnych nie jest zbyt duża.
- Siewnik zbożowy dwutalerzowy: To bardziej zaawansowana konstrukcja, stworzona z myślą o precyzyjnym siewie w warunkach uproszczonej lub bezorkowej uprawy. Dwa talerze redlicowe umożliwiają dokładne otwarcie bruzdy, osadzenie nasion na stałej głębokości i ich skuteczne przykrycie, nawet w obecności dużej ilości resztek organicznych.
Podsumowując: siewnik zbożowy talerzowy będzie odpowiedni dla prostej obsługi i niskich kosztów, natomiast dla większej dokładności siewu, lepszego przykrycia nasion i wydajności w systemach bezorkowych, lepszym wyborem będzie siewnik zbożowy dwutalerzowy.
Siewniki Mechaniczne a Pneumatyczne
Siewniki zbożowe można podzielić na mechaniczne i pneumatyczne.
- Siewniki mechaniczne: Przykładem jest popularny w Polsce siewnik zbożowy POZNANIAK. Jest on zbudowany na ramie, posiada zbiornik zasypowy na ziarno, a elementami rozdzielającymi i dawkującymi ziarno są aparaty kołeczkowe oraz przekładnia bezstopniowa, na której ustawia się dawkę wysiewu. Napęd na przekładnię jest przenoszony z koła jezdnego siewnika. Ze zbiornika ziarno trafia do rurek prowadzących, które doprowadzają materiał siewny do redlic stopkowych lub talerzowych. Regulacja na ramie siewnika umożliwia ustawienie głębokości roboczej.
- Siewniki pneumatyczne: Charakteryzują się większą pojemnością zbiornika głównego oraz zastosowaniem centralnego dozownika lub dozowników. Producenci coraz częściej proponują siewniki z dozownikiem napędzanym elektrycznie oraz z dzielonymi zbiornikami, na przykład z osobną komorą na materiał siewny i osobną komorą na nawóz granulowany lub inny materiał siewny do tworzenia mieszanych siewnych.
W przypadku siewnika nabudowanego mechanicznego, zasada działania jest bardzo podobna, z tą różnicą, że w trakcie jednego przejazdu następuje uprawa gleby oraz zasiew. Przykładami takiego siewu z głęboką uprawą strip-till mogą być maszyny Mzuri lub Czajkowski, a przykładem siewnika bezorkowego jest SKY EasyDrill.
Jako uzupełnienie kategorii siewników można potraktować siewniki do poplonów. Ciekawym modelem jest Unia ETA - pneumatyczne siewniki do poplonów o pojemności zbiornika 200, 300 lub 500 litrów. Wałek wysiewający zasilany jest przez 12 V silnik elektryczny, a regulacja odbywa się przy pomocy sterownika z kabiny operatora.
Siewniki HMS i Agro-Masz w Ofercie LUPUS
Firma Handlowa LUPUS oferuje siewniki zbożowe od renomowanych marek HMS i Agro-Masz, zapewniające precyzyjny siew zbóż, rzepaku, poplonów i roślin motylkowych. Marka HMS, pochodząca z Turcji i działająca od 1977 roku, jest postrzegana na rynku rodzimym jako marka PREMIUM, która stale podwyższa standardy swoich produktów. W Turcji siewniki HMS mają opinię najlepszych na rynku. Importerem produktów HMS na Polskę jest Firma LUPUS z Ciechanowa, oferująca transport na cały kraj.
Turecki siewnik zbożowy dwutalerzowy HMS, np. model MIYAWDISC, posiada solidną konstrukcję ze zbiornikiem na ziarno o pojemności 550l i masie 1000 kg. Jest to maszyna uniwersalna, przeznaczona do wysiewania różnego rodzaju nasion na terenach płaskich, jak i pochyłych. Wyposażony jest w dwurzędowe rolki wysiewające zapewniające precyzyjne dawkowanie nasion. Specjalnie zaprojektowana skrzynia biegów z 3 krzywkami umożliwia obrót kół zębatych z bardzo małymi prędkościami. Jednym z kluczowych rozwiązań jest hydrauliczny docisk redlicy, który gwarantuje równomierną głębokość zasiewu bez względu na rodzaj gleby.
Szczegółowa Analiza Siewnika Punktowego HMS 4F Pinadisc Jumbo
Szczególną uwagę przyciąga siewnik 4-rzędowy HMS 4F Pinadisc Jumbo - maszyna, która stale jest nowością na polskim rynku i doskonale radzi sobie podczas siewu słonecznika czy kukurydzy.
Charakterystyka i Zastosowanie
Siewnik HMS 4F Pinadisc Jumbo to siewnik do kukurydzy 4-rzędowy, którym można również siać słonecznik. Zapotrzebowanie na moc dla tej maszyny wynosi 80-100 KM. Maszyna jest przystosowana do pracy na polach przygotowanych w ramach uprawy bezorkowej, a podczas testów sekcje były rozstawione co 75 cm, z obsadą roślin ustawioną na 70 tys. nasion na hektar.
Siewnik HMS 4F Pinadisc Jumbo ma sporą masę wynoszącą 1150 kg, a dzięki tak solidnej konstrukcji i redlicom talerzowym może pracować w ramach uprawy uproszczonej. Solidne sekcje wysiewające wymagają użycia sporej siły fizycznej podczas ich zabezpieczania na czas transportu i odbezpieczania przed siewem, do czego służy specjalnie ukształtowany pręt. Czynność ta jest ważna i nie należy jej lekceważyć, aby uniknąć poważnych awarii.
System Wysiewu Nasion i Nawozów
Napęd do dwóch skrzyń zamontowanych z lewej i prawej strony zbiornika nawozowego trafia poprzez przekładnię łańcuchową z lewego koła siewnika. Regulacji podlegają dwa koła łańcuchowe mające 16 i 23 zęby, które zamienia się miejscami w zależności od dawki. Czynność ta wymaga zwolnienia naciągu łańcucha, co wykonuje się szybko bez dodatkowych narzędzi.
Druga regulacja „nawozowa” dotyczy dwóch dźwigni ustalających szczeliny, przez które granule wpadają do redlic. Ich wskaźniki strzałkowe ustawia się nad cyframi, których wartości odczytuje się wcześniej w tabeli. Dla rolników ceniących dokładność, producent podaje sposób przeprowadzenia próby kręconej dla wysiewanego nawozu. System ten jest podzielony na dwie części z sitami, które zabezpieczają przed przedostaniem się grud do aparatów wysiewających. Granule nawozu trafiają do redlic dwutalerzowych zamontowanych na łapach sprężystych, które powinny pracować kilka centymetrów poniżej redlic siewnych.
HMS 4F Pinadisc Jumbo to klasyczny siewnik punktowy oparty na pneumatycznym systemie wysiewu nasion. Wentylator napędzany z WOM ciągnika (540 obr./min.) wytwarza podciśnienie, które w aparacie wysiewającym przytrzymuje nasiona w otworach tarczy. Nagły brak tego ssania powoduje cykliczne odpadnięcia nasion, które trafiają do gleby. Układ ten wymaga utrzymywania stałego podciśnienia, którego wartość odczytywana na wakuometrze powinna mieścić się w przedziale 40-60 mbar. Podczas pracy należy o tym bezwzględnie pamiętać, ponieważ każde wyłączenie wałka WOM spowoduje utratę podciśnienia w układzie i odpadnięcie nasion od tarcz.
Podczas pracy taką maszyną należy zwracać uwagę na poprawne pojedynkowanie nasion, do czego służy dźwigienka selektora. Na liście wyposażenia standardowego siewnika punktowego znajduje się komplet dwóch tarcz wysiewających: wersja z 26 otworami o średnicach 4,8 mm służy do wysiewu nasion kukurydzy, natomiast tarcza z 20 precyzyjnymi nawierceniami 3-milimetrowymi przeznaczona jest do nasion słonecznika. Na życzenie dostępny jest szereg innych tarcz do wysiewu nasion buraków, soi lub rzepaku. Ważne jest, aby wymiany tarcz dokonywać przy układzie pozbawionym nasion.
Najważniejszą czynnością do wykonania w siewniku punktowym jest ustawienie obsady roślin. W maszynie HMS 4F Pinadisc Jumbo nie jest to trudne. Pierwszym krokiem jest odczytanie w tabeli informacji, jaka powinna być odległość pomiędzy nasionami w rzędzie dla ich oczekiwanej obsady na hektarze. Dla ok. 70 tys. roślin, przy rozstawie rzędów 75 cm, jest to ok. 19 cm. Następnie przechodzi się do ustawienia odpowiedniego przełożenia w skrzyni z przekładnią łańcuchową, która znajduje się na środku siewnika pomiędzy sekcjami. Tabela przedstawiona jest bardzo intuicyjnie, co ułatwia ustawienie przełożenia na podstawie odległości nasion w rzędzie i rodzaju tarczy wysiewającej.
Kopiowanie Terenu i Precyzyjny Docisk
W siewniku HMS 4F Pinadisc Jumbo każda jednostka siewna zamontowana jest na równoległoboku, co pozwala jej kopiować powierzchnię pola. Pomaga w tym docisk sprężynowy regulowany za pomocą śruby, przy której znajduje się wyraźna skala z cyframi, co ułatwia jednakowe ustawienie.
Ważnym elementem każdej sekcji siewnika punktowego jest dłuto i znajdujące się tuż za nim dwa ekrany rozgarniające. Rolą dłuta jest odpychanie na boki kamieni przed wgryzającą się w glebę redlicą dwutalerzową. Natomiast ekrany rozgarniające mają za zadanie usunąć wszelkie przeszkody, takie jak zbite w kępy reszki pożniwne, przed kołami kopiującymi redlicy siewnej. Dzięki temu koła kopiujące redlic nie są podbijane, co mogłoby powodować zmniejszanie głębokości siewu. Dłuto należy ustawić na równi z głębokością pracy redlicy dwutalerzowej, a ekrany rozgarniające na wysokości 2 cm nad powierzchnią gleby.
Po odpadnięciu nasion od tarczy wysiewającej wpadają one do gleby w bruzdkę przygotowaną przez redlice dwutalerzowe. Trafiają tam pod „opiekę” gumowego kółka hamująco-dogniatającego, które je zatrzymuje, dociska i w efekcie powoduje wstępne zasypanie glebą. Kółko to posiada prostą sprężynową regulację docisku, co pozwala ustawić jego wartość słabszą lub mocniejszą. To często niedoceniane wyposażenie siewnika punktowego, które robi przysłowiową różnicę. Poprawna regulacja pozwala zachować precyzję siewu nawet podczas szybkiego siewu. Producent zaleca wykonywać siew z prędkością do 8 km/h, jednak z praktyki wiadomo, że dobrze ustawiona maszyna tego typu zachowuje wysoką jakość pracy również przy 10 km/h.
Ostatnim elementem roboczym siewnika HMS 4F Pinadisc Jumbo są kółka zagarniające ustawione pod kątem. Kąt ten można zmieniać za pomocą dźwigienki, co wpływa na kształt i wielkość usypanego pasa gleby nad wysianymi nasionami. Regulacji podlega również docisk tych kółek.
Nowoczesna Elektronika i Rolnictwo Precyzyjne
Jak przystało na nowoczesny siewnik punktowy, HMS 4F Pinadisc Jumbo ma w standardzie zamontowane fotokomórki. Jeżeli w jednej z sekcji wystąpi problem z utrzymaniem założonej obsady wysiewu nasion, operator ciągnika od razu otrzyma komunikat w postaci sygnału dźwiękowego i świetlnego przy słupku sekcji, w której wystąpił zator lub zabrakło nasion. Obsługę fotokomórek umożliwia komputer włoskiej marki MC Electronics - sterownik Dorado 1200, na którego kolorowym ekranie wyświetlane są informacje dotyczące siewnika i parametrów jego pracy. Oprócz monitorowania przepływu nasion w poszczególnych sekcjach, informuje on o aktualnej liczbie wysiewanych nasion i odstępach pomiędzy nimi.
Nowoczesne siewniki dają również dostęp do funkcji Rolnictwa Precyzyjnego dzięki zaawansowanej elektronice w standardzie ISOBUS. Na wyświetlaczu terminala uniwersalnego ISOBUS jest wyświetlana aplikacja (oprogramowanie) z modułu ECU siewnika, co umożliwia dodatkowe funkcje. Dzięki nim materiał siewny zostaje wysiany dokładnie tam, gdzie powinien być i w dawce określonej przez użytkownika. Współczesne siewniki (zbożowe) są oczywiście dostępne w wersjach z przekładnią dawkującą, ale coraz częściej rolnicy inwestują w siewniki z dozownikami napędzanymi elektrycznie (mających zastosowanie na przykład w pneumatycznych siewnikach zbożowych) lub z aparatami rozdzielającymi ziarno (w przypadku siewników punktowych). W przypadku siewników punktowych od jakiegoś czasu dostępne są również podsiewacze nawozów i aplikatory do mikrogranulatów napędzane elektrycznie.
Inne Modele Siewników HMS
W ofercie firmy Lupus, oprócz 4-rzędowego siewnika punktowego HMS 4F Pinadisc Jumbo, znajdują się również ich modele 6-rzędowe. To maszyny dostępne w wersjach bez podsiewacza nawozów oraz z podsiewaczem o pojemności 1000 litrów, montowane na ramie półteleskopowej lub teleskopowej.
Ewolucja i Przyszłość Siewników
Pierwsze produkowane siewniki opierały się na zasadzie zamontowania układu dozującego, najczęściej napędzanego przez koło maszyny, który napędzał część rozdzielającą ziarno. Dzięki odpowiednim przełożeniom łańcucha na kołach zębatych, a w późniejszych wersjach dzięki zastosowaniu przekładni mechanicznych, bezstopniowych, krzywkowych i innych, technologia siewu stale się rozwijała. Jethro Tull, twórca pierwszego siewnika, byłby zadowolony widząc, jak bardzo zostały rozwinięte technicznie siewniki XXI wieku. Na rynku znajdziemy wielu producentów siewników, które pod względem technicznym są do siebie bardzo podobne, różniąc się detalami, które jednak nie wpływają na jakość pracy.