Siewnik Zbożowy Poznaniak: Od Legendy do Nowoczesności

W ramach kontynuacji cyklu artykułów historycznych prezentujemy kolejną legendę polskiego rolnictwa - siewnik Poznaniak. W czasach swojej świetności siewniki Poznaniak obsiewały miliony hektarów rocznie, od wielkopowierzchniowych przedsiębiorstw po kilkuhektarowe gospodarstwa, gdzie z powodzeniem służą do dziś. W polskim rolnictwie nazwa Poznaniak jednoznacznie kojarzy się z siewnikiem mechanicznym do zbóż. Ten siewnik zbożowy stał się już legendą i jest prawdopodobnie najbardziej znanym siewnikiem mechanicznym w Polsce.

Historia Produkcji i Ewolucja Modeli

Historia produkcji maszyn rolniczych w Kutnie, gdzie produkowano siewnik Poznaniak, sięga roku 1890. Wtedy to Alfred Vaedtke uruchomił niewielką fabrykę, specjalizującą się w produkcji młocarń, kieratów i sieczkarni. W 1910 roku prężnie rozwijający się zakład stał się spółką akcyjną, zatrudniającą kilkuset osób. Po drugiej wojnie światowej zakład został znacjonalizowany i przez lata był znany głównie z produkcji siewników zbożowych w Fabryce Maszyn Rolniczych „Agromet-Kraj”. Pierwsze siewniki Poznaniak pojawiły się na polach pod koniec lat 60. i były dostarczane do wszystkich krajów dawnego RWPG.

Przykładowe Modele Siewników z Epoki

Na podstawie literatury z epoki można sprawdzić, jakie parametry oferowała ówczesna technika i jakie zalety swoich maszyn podkreślali producenci. Wśród innych siewników mechanicznych, poza Poznaniakiem, wyróżniały się:

• Siewnik „Poznaniak”: Przeznaczony do rzędowego siewu nasion zbóż, strączkowych, oleistych, motylkowych i innych za pomocą kołeczkowych przyrządów wysiewających.
• Siewnik „Mazur”: Przeznaczony do rzędowego siewu nasion roślin kłosowych, strączkowych, oleistych, motylkowych i innych za pomocą kołeczkowych przyrządów wysiewających. Był przystosowany do siewu zagęszczonego pszenicy nie krzewiącej się i nie wylegającej, np. odmiany Grana.
• Siewnik „Polanin”: Również przeznaczony do rzędowego siewu nasion roślin kłosowych, strączkowych, oleistych i innych za pomocą kołeczkowych przyrządów wysiewających. Podobnie jak Mazur, był przystosowany do siewu zagęszczonego pszenicy nie krzewiącej się i nie wylegającej, np. odmiany Grana.
• Siewnik SZU-3,6: Przeznaczony do wąskorzędowego siewu nasion zbóż i roślin strączkowych z równoczesnym wysiewem w rzędy granulowanych nawozów mineralnych. Siewnik współpracował z ciągnikami o mocy 50-75 KM, a w zespole nawet z czterema sztukami.

Ceny Siewników i Innych Maszyn Rolniczych w PRL-u

Aby zrozumieć wartość siewników w tamtych czasach, warto przyjrzeć się cenom z wydania „Informatora Agromy” z 1979 roku, podanym przez Centralę Handlową Sprzętu Rolniczego:

• Góral S012 (konny, 1,25 m): 5200 zł
• Kaszub S014 (konny, 1,5 m): 5800 zł
• Poznaniak S043 (ciągnikowy, 2,7 m): 20,5 tys. zł
• Mazur S052 (ciągnikowy, 4 m): 73 tys. zł
• Polanin S045 (ciągnikowy, 6 m): 99 tys. zł
• SZU-3,6 (ciągnikowy, 3,6 m): 79,5 tys. zł

Dla porównania, w 1979 roku:

• Bizon Z056 kosztował 750 tys. zł.
• Ursus C330 (bez dodatkowego wyposażenia) kosztował 145 tys. zł.
• Ursus C360 kosztował 200 tys. zł.
• Fiat 126p kosztował około 90 tys. zł.
• Fiat 125p kosztował 170 tys. zł.
• Zaprezentowany rok wcześniej Polonez (w wersji z silnikiem 1.3) kosztował 250 tys. zł.

Produkty pierwszej potrzeby w 1979 roku to bochenek chleba za 4 zł, cukier 10,5 zł/kg, a wódka 100 zł/0,5l. Siewniki konne były produkowane jeszcze w latach 80-tych.

W 1985 roku ceny znacząco wzrosły. Według ówczesnego wydania publikacji „Dane techniczno-eksploatacyjne maszyn i ciągników rolniczych”:

• Bizon Z056 kosztował 1,6 mln zł.
• Ursus C360 kosztował 595 tys. zł.
• Ursus C330 kosztował 471 tys. zł.

W ofercie znajdowały się wtedy siewniki Góral S012 za 40,4 tys. zł, Kaszub S014 za 30,6 tys. zł, Poznaniak S043 za 63,1 tys. zł i SZU-3,6 za 106 tys. zł.

Ceny Skupu Płodów Rolnych w 1979 roku

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w 1979 roku:

• Pszenica była skupowana średnio po 5200 zł/t.
• Żyto po około 4350 zł/t.
• Jęczmień po 5650 zł/t.
• Owies po około 3850 zł/t (podobnie jak rok wcześniej).
• Ziemniaki sprzedawano wówczas za średnio 2450 zł/t.
• Buraki cukrowe za 1150 zł/t.
• Żywiec wołowy był skupowany średnio po 31,30 zł/kg, cielęcy około 36,30 zł/kg, a wieprzowy średnio 44,90 zł/kg.

Nowoczesny Siewnik Poznaniak - Design i Specyfikacje

Produkowany od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku siewnik Poznaniak to obecnie nowoczesna konstrukcja, spełniająca najwyższe standardy jakościowe, bezpieczeństwa i wydajności. Obecna jego wersja to konstrukcja spełniająca najwyższe wymogi, a sprzęt cechuje stosunkowo lekka budowa, szczególnie dedykowana do współpracy z zawieszanymi agregatami uprawowymi.

Szerokości Robocze i Pojemność Zbiornika

Siewniki zbożowe Poznaniak produkowane są w trzech szerokościach roboczych, gwarantując, że każdy rolnik znajdzie wersję dopasowaną do swoich potrzeb:

• 2,5 metra (pojemność skrzyni 470 dm³).
• 2,7 metra (pojemność skrzyni 470 dm³).
• 3,0 metry (pojemność 510 dm³).

Największy zbiornik na ziarno może pomieścić aż 510 litrów materiału siewnego.

Niska Masa Własna i Agregowanie

Siewniki Poznaniak zawsze charakteryzowały się niską masą własną, co jest dla wielu rolników dużą zaletą. Na przykład, siewnik 3,0 metrowy z redlicami stopkowymi waży tylko 620 kg. Jest to szczególnie ważne, gdy siewnik jest agregowany z agregatem zawieszanym, ponieważ zestawy te są dość długie, a główny ciężar (siewnik z załadowaną skrzynią nasienną) jest najbardziej oddalonym od ciągnika elementem zestawu. Ruchoma belka zaczepowa siewnika ułatwia jego agregowanie oraz sprawia, że maszyna lepiej zachowuje się na nierównym podłożu.

System Redlic i Regulacja Głębokości Siewu

Redlice w Poznaniaku umieszczone są w dwóch rzędach, a głębokość siewu może być regulowana w zakresie 0-7 cm. Siewnik zbożowy Poznaniak może być wyposażony w różne typy redlic:

• Lekkie redlice stopkowe na nośniku rurowym: Zalecane są na gleby lekkie i średnio-zwięzłe z małą ilością resztek pożniwnych. Posiadają specjalne obrotowe zapadki z tworzywa sztucznego, które zapobiegają zapychaniu się redlic glebą przy cofaniu maszyny.
• Redlice dwutalerzowe „V-TECH”: Są bardziej uniwersalną wersją i sprawdzą się w każdych warunkach glebowych. Posiadają talerze ustawione pod ostrym kątem do kierunku jazdy, dzięki czemu redlica jest niewrażliwa na resztki pożniwne i gorzej przygotowane pole do siewu. Do redlic talerzowych „V-TECH” można zamontować kółko dogniatająco-kopiujące (kółko dociskowe), które utrzymuje zadaną głębokość siewu. Skrajne redlice talerzowe w standardowym wyposażeniu siewnika pozwalają uzyskać zadaną głębokość pracy za kołami jezdnymi. Prosta regulacja punktowa z dociskiem sprężynowym sprawia, że ziarno położone jest na właściwej głębokości w glebie.

Kółko kopiujące gwarantuje, że ziarno będzie położone na jednakowej głębokości nawet na polach mozaikowatych, a wschody roślin będą szybsze i bardziej wyrównane. Masywne mocowanie redlicy na tradycyjnym zawiasie zapewnia dobre kopiowanie terenu. Redlice posiadają także indywidualny oraz centralny docisk realizowany za pomocą indywidualnych sprężyn.

Skrzynia Przekładniowa i Znaczniki Przejazdowe

W zmodernizowanej konstrukcji znalazła się również nowa bezstopniowa, trzykrzywkowa skrzynia przekładniowa z obudową z żeliwa. Mocowanie precyzyjnych elementów przekładni w takiej obudowie podnosi żywotność i dokładność jej działania. Nowe siewniki Poznaniak otrzymały również zmienioną konstrukcję znaczników przejazdowych. Posiadają one zabezpieczenie przeciążeniowe, które chroni ramię znacznika przed uszkodzeniami mechanicznymi w przypadku najechania na przeszkodę. Hydrauliczne znaczniki przejazdów są sterowane dwoma siłownikami i umożliwiają pozostawianie śladu przejazdu na środek ciągnika. Blokada wieszaka przewodów prowadzących materiał siewny jest pewna i łatwa w obsłudze. Dokładne mocowanie pozwala zachować odpowiednią odległość łącznika gumowego od denka aparatu wysiewającego. Umiejscowienie dźwigni denek na bocznej ścianie siewnika ułatwia regulację oraz przeprowadzenie próby kręconej.

Wyposażenie Dodatkowe i Systemy Sterowania

Bogate wyposażenie opcjonalne pozwala wyposażyć siewnik Poznaniak 2.7 do występujących w gospodarstwie potrzeb. Siewnik zbożowy POZNANIAK produkowany jest w kilku szerokościach roboczych oraz wersjach wyposażenia. Bogate wyposażenie ścieżek technologicznych pozwala skonfigurować zbożowy siewnik talerzowy dokładnie pod własne potrzeby. Na liście wyposażenia standardowego modelu 550 znajdują się m.in. dwuczęściowe, zintegrowane kółka wysiewające do zbóż i rzepaku (tzw. „0+1”).

Obecnie siewnik można wyposażyć w sterownik Starter Seed lub najnowszy komputer Pilot Seed. Sterownik Starter Seed służy głównie do automatycznego zliczania przejazdów oraz zamykania i otwierania ścieżek technologicznych pod przejazdy opryskiwaczem lub rozsiewaczem. Poznaniaka można wyposażyć pod indywidualne potrzeby klienta, do wyboru są dwa pakiety wyposażenia:

• Pakiet Starter Seed, który zawiera sterownik Starter Seed, elektryczne ścieżki technologiczne oraz hydrauliczne znaczniki przejazdu.
• Drugi pakiet zamiast sterownika Starter Seed posiada komputer Pilot Seed.

Siewnik talerzowy zbożowy Unia POZNANIAK model 550 może zostać dodatkowo wyposażony w elektroniczny sterownik typu Starter Seed, Superior lub TicTac, które pozwalają na zliczanie przejazdów od znaczników oraz automatyczne zakładanie i planowanie ścieżek technologicznych. Krata wewnątrz zbiornika siewnika ułatwia ręczny załadunek materiału siewnego z małych worków.

Producent: UNIA

Unia to największy polski producent maszyn rolniczych, z ponad 140-letnią tradycją w produkcji sprzętu dla rolnictwa. Dzięki szerokiemu doświadczeniu i zaawansowanemu podejściu firma dostarcza nowoczesne rozwiązania rolnikom na całym świecie. Oferta firmy obejmuje aż 700 pozycji, wśród których znajdują się maszyny do uprawy i siewu, sprzęt do ochrony roślin, maszyny do uprawy ziemniaka, przyczepy oraz urządzenia do zbioru zielonek niskołodygowych.

Siewnik Poznaniak na Pomorzu

Siewniki Poznaniak są powszechnie dostępne na rynku wtórnym i stanowią przedmiot zainteresowania rolników w regionie Pomorza, co świadczy o ich trwałości i popularności.

tags: #siewnik #zbozowy #poznaniak #nowy #pomorskie