Siewniki zbożowe mechaniczne: przegląd rynku i kluczowe informacje

Mimo dynamicznego postępu technicznego i wprowadzania przez producentów coraz to nowszych, bardziej zaawansowanych rozwiązań, **proste, mechaniczne siewniki zbożowe nadal odgrywają dominującą rolę w polskich gospodarstwach**. Wynika to przede wszystkim z przewagi małych i średnich gospodarstw, dla których nieskomplikowane, ekonomiczne maszyny z mechanicznym napędem wysiewu są najczęściej wybieranym rozwiązaniem. Umożliwiają one efektywną pracę z ciągnikami o stosunkowo niskich mocach, sprawdzają się zarówno w pracy solowej, jak i w zestawach z narzędziami uprawowymi.

Mechaniczne siewniki zbożowe są wszechstronne i znajdują zastosowanie w różnych systemach uprawy - od konwencjonalnej uprawy płużnej, po uprawę bezorkową czy siew w mulcz (w przypadku redlic talerzowych). Poradzą sobie z wysiewem wielu rodzajów roślin, w tym zbóż, rzepaku, traw, lucerny i roślin strączkowych. **Regulacja wysiewu** jest możliwa w szerokim zakresie, od niecałego kilograma do nawet kilkuset kilogramów na hektar. Ta uniwersalność sprawia, że urządzenia tego typu pozostają kluczowym elementem oferty wielu firm w branży maszyn rolniczych.

Koszty zakupu siewnika mechanicznego

Koszty zakupu mechanicznego siewnika zbożowego są zróżnicowane. **Najtańsze mechaniczne siewniki rzędowe można nabyć już od około 20 tys. zł.** Rolnicy mają szeroki wybór maszyn, a ich ceny są ściśle powiązane z parametrami, wyposażeniem standardowym i opcjonalnym, a także z marką producenta.

Przegląd ofert producentów siewników zbożowych

Poniżej przedstawiamy przegląd wybranych modeli siewników mechanicznych dostępnych na polskim rynku, zwracając uwagę na ich kluczowe parametry i cechy.

Agro-Tom

Firma Agro-Tom oferuje dwa podstawowe modele siewników mechanicznych: **PRS** i **PST**. Są one dostępne w szerokościach roboczych: 2,5, 3 oraz 4 m. Maszyny te umożliwiają wysiew zbóż, rzepaku, traw, lucerny oraz innych roślin uprawnych.

• **Charakterystyka pracy:** Mogą pracować samodzielnie lub w połączeniu z agregatami uprawowymi i bronami wirnikowymi lub wahadłowymi.
• **Napęd wysiewu:** Realizowany jest z koła podporowego za pośrednictwem przekładni bezstopniowej.
• **Redlice:** Modele PRS wyposażone są w redlice stopkowe, natomiast PST - w redlice talerzowe.
• **Wyposażenie standardowe:** Hydrauliczne znaczniki, podest załadunkowy, aparaty do wysiewu drobnych nasion, zgrzebło, oświetlenie, bezstopniowa przekładnia, wskaźnik poziomu nasion i sito zbiornika.
• **Opcje dodatkowe:** Nadstawki skrzyni (220 l), ścieżki przedwschodowe, elektryczne załączanie ścieżek technologicznych, spulchniacze śladów ciągnika.
• **Wymagania dla modelu 3m:** Ciągnik o mocy 50-70 KM (do pracy z samym siewnikiem).
• **Pojemność zbiornika:** 550 litrów.
• **Waga:** Model z redlicą talerzową waży 950 kg, z redlicą stopkową 750 kg.

Agro-Tom w swojej ofercie posiada również siewnik **SN**, przeznaczony do nabudowy na agregacie uprawowym lub talerzowym. Napęd układu wysiewającego zapewnia przekładnia bezstopniowa, czerpiąca moc z koła ostrogowego. Producent podkreśla, że nabudowanie siewnika bezpośrednio na agregacie ułatwia i przyspiesza pracę, redukując obciążenie układu hydraulicznego ciągnika. Siewnik SN wyposażony jest w redlice talerzowe.

Ozdoken (Pertum)

Turecka marka Ozdoken oferuje siewniki **PERTUM** do wysiewu zbóż. Dostępne są w różnych szerokościach roboczych, a ich waga waha się od 860 do 1450 kg (model 3m waży 1050 kg).

• **Wyposażenie standardowe:** Redlice jednotalerzowe z nożem czyszczącym lub dwutalerzowe, hydrauliczne znaczniki rzędów, palce zagrabiające z regulowanym dociskiem, gumowe kółka kopiujące, schodki z podestem załadunkowym, elektroniczne sterowanie ścieżkami technologicznymi, centralnie regulowany docisk redlic.
• **Opcje dodatkowe:** Spulchniacze śladów ciągnika, nadstawki zbiornika nasiennego/nasienno-nawozowego (dla szerokości 3 m powiększenie z 590 do 950 litrów), większy zestaw ogumienia.

Najczęściej wybieraną opcją jest siewnik 3-metrowy. Ozdoken oferuje również siewniki zbożowe **Pertum serii F**, które umożliwiają okołonasienny wysiew nawozu. Nasiona i nawóz, pobrane przez aparaty wysiewające, mieszają się w kolektorach, a następnie grawitacyjnie trafiają do przewodu wysiewającego.

• **Ceny (3m):** Urządzenie jednotalerzowe zaczyna się od 39 tys. zł netto, w przypadku redlic dwutalerzowych cena rośnie od ok. 43 tys. zł.

Unnamed Manufacturer (polski rynek)

Jeden z dobrze znanych producentów na polskim rynku oferuje mechaniczne siewniki rzędowe o szerokościach 2,5, 2,7, 3, 3,5 oraz 4 m. Mogą być wyposażone w redlice stopkowe, jedno- lub dwutalerzowe.

• **Wyposażenie standardowe:** Hydrauliczne znaczniki, bezstopniowo regulowany docisk redlic, podest załadunkowy, oświetlenie, zgrzebło z regulowanym dociskiem, dzielone koła wysiewające.
• **Opcje dodatkowe (model SR):** Mechaniczne lub elektroniczne załączanie ścieżek technologicznych, komplet spulchniaczy śladów, nadstawka do skrzyni nasiennej, oświetlenie LED w jej wnętrzu, przedłużenie zaczepu górnego.
• **Wymagania dla wersji 3m (2-talerzowa):** Waga 860 kg, ciągnik o mocy 60-80 KM.

Jeden z najtańszych siewników mechanicznych

W ofercie rynkowej znajduje się również jeden z najtańszych mechanicznych siewników do rzędowego siewu. Jego mechanizm wysiewu opiera się na systemie roweczkowym z wysiewem dolnym. Zmiana dawki jest realizowana poprzez przesunięcie wałka z kołkami wysiewnymi za pomocą dźwigni regulatora.

• **Napęd:** Z koła, za pośrednictwem przekładni łańcuchowej na wałek wysiewający i wałek mieszadła. Przekładnia umożliwia ustawienie dwóch prędkości siewu poprzez zmianę kół łańcuchowych.
• **Wyposażenie:** Krata ułatwiająca zasyp skrzyni, rynna i korba do próby kręconej.
• **Redlice:** Dostępne w wersji stopkowej i talerzowej.
• **Ceny (3m):** Wahają się od niespełna 20 tys. do ponad 25 tys. zł.

AGRO-MASZ

Sercem siewników AGRO-MASZ jest **bezstopniowa przekładnia oparta na układzie krzywkowym**. Maszyny wyposażone są w redlice talerzowe. Głębokość siewu reguluje się stopniowo przy kołach kopiujących, a docisk redlic bezstopniowo za pomocą śruby.

• **Model 3m:** Posiada 24 redlice talerzowe z talerzem czyszczącym, rozmieszczone w dwóch rzędach.
• **Wyposażenie standardowe:** Hydrauliczne znaczniki, podest załadunkowy ze stopniami, oświetlenie, tabela wysiewu, rynienki do próby kręconej, dzielone koła wysiewające, wskaźnik poziomu ziarna, zagarniacz z regulacją kąta i bezstopniową regulacją docisku, skrzynia nasienna o pojemności 550 litrów z kratą wewnątrz.
• **Opcje dodatkowe:** Mechaniczne lub elektryczne ścieżki technologiczne (również ze sterownikiem i jednoprogowym czujnikiem rezerwy ziarna), nadstawka skrzyni nasiennej zwiększająca pojemność o 275 litrów, spulchniacze śladów ciągnika.
• **Cena (w standardowym wyposażeniu):** Około 25 tys. zł.
• **Dodatkowe cechy:** Hydraulicznie sterowane, amortyzowane znaczniki śladów z zabezpieczeniem, szeroki podest załadunkowy, sprężynowy zagarniacz z prostą regulacją kąta, dzielniki ziarna w zbiorniku. System sterownika AM-PLUS do automatycznej kontroli ścieżek technologicznych.

POZNANIAK

**POZNANIAK to legenda polskiego rolnictwa**, najbardziej znany siewnik mechaniczny w kraju, produkowany od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Obecnie to nowoczesna konstrukcja spełniająca wysokie standardy jakościowe. Charakteryzuje się lekką budową, co jest szczególnie korzystne przy współpracy z zawieszanymi agregatami uprawowymi.

• **Szerokości robocze:** 2,5, 2,7 oraz 3 m.
• **Redlice:** Stopkowe lub dwutalerzowe.
• **Wyposażenie standardowe:** Centralna regulacja głębokości siewu, centralny i indywidualny docisk redlic, dwuczęściowe, zintegrowane kółka wysiewające do zbóż i rzepaku, bezstopniowa skrzynia przekładniowa, zagarniacz z indywidualnym dociskiem, pomost załadunkowy, skrzynia ładunkowa o pojemności 510 l (dla modelu 3m) z kratą wewnątrz.
• **Opcje dodatkowe:** Sterownik lub komputer do elektrycznego załączania ścieżek technologicznych, oświetlenie drogowe, spulchniacze śladów, hydrauliczne ścieżki technologiczne przedwschodowe, zespół dogniatająco-kopiujący do redlic, hydrauliczne znaczniki boczne na dwóch siłownikach.
• **Cechy użytkowe:** Pewna i łatwa w obsłudze blokada, znaczniki przejazdu umożliwiające robienie śladu przejazdu "na środek ciągnika".

Pöttinger (VITASEM)

Siewniki Pöttinger serii **VITASEM** to uznane maszyny dostępne w trzech szerokościach roboczych: 2,5, 3 oraz 4 metry. Producent podkreśla, że zbiornik na ziarno umieszczony jest bardzo blisko kozła zawieszenia, co przekłada się na przesunięcie punktu ciężkości do przodu i odciążenie hydrauliki ciągnika.

• **Redlice:** Stopkowe lub talerzowe z kołami dogniatającymi. Posiadają centralną regulację nacisku. Łukowate redlice talerzowe są odpowiednie do wysiewu w mulcz lub w warunkach dużej ilości resztek organicznych, dzięki ukośnemu ustawieniu i elementom odlewniczym usuwającym słomę i formującym czysty rowek siewu.
• **Zagarniacze:** Dwie opcje - jednorzędowy i "perfekt" (rozstawione w dwóch rzędach, zapewniające dobre przykrycie nasion nawet w trudnych warunkach).
• **Dozowanie ziarna:** Unikatowy system z dwoma niezależnymi zespołami dozującymi w jednej obudowie, łożyskowane koła dozujące na wspólnym wałku. Eliminuje potrzebę osobnej blokady między precyzyjnymi a normalnymi kołami siewnymi. System pracuje precyzyjnie dla wszystkich popularnych gatunków nasion, dozując wysiew w zakresie od 0,7 do 400 kg/ha.
• **Opcje dodatkowe:** Sprężynowy spulchniacz śladu ciągnika, amortyzator wychylenia cięgieł dolnych przy pracy solo, zagarniacz śladu kół siewnika.
• **Wersja CLASSIC:** Zbiornik na ziarno jest o 6 cm niższy, co czyni ją odpowiednią do współpracy z ciągnikami o mniejszej mocy.

UNIA (Scorpius i SR)

Firma UNIA, będąca największym polskim producentem maszyn rolniczych z ponad 140-letnią tradycją, oferuje szeroką gamę siewników.

UNIA Scorpius

Siewniki Scorpius są dostępne w czterech szerokościach: 2,5, 2,7, 3 oraz 4 m.

• **Redlice:** Stopkowe, jednotalerzowe lub dwutalerzowe.
• **Napęd wysiewu:** Realizowany przez 2 koła, przekładnie łańcuchowe oraz 60-położeniową przekładnię bezstopniową.
• **Wyposażenie standardowe:** Hydrauliczne znaczniki śladów, podest ułatwiający załadunek skrzyni, zębowe spulchniacze śladów kół ciągnika.
• **Opcje dodatkowe:** Redlice jedno- i dwutalerzowe mogą być wyposażone w koła kopiujące, które utrzymują odpowiednią głębokość siewu i zagęszczają glebę nad ziarnem. Możliwe jest również doposażenie w elektrycznie sterowane ścieżki technologiczne.
• **Wersja 3m:** Posiada 23 redlice z rozstawem 13 cm. Pojemność skrzyni wynosi 576 litrów, a masa w zależności od rodzaju redlic waha się od 540 do 670 kg.

UNIA SR

Siewnik zbożowy SR zaprojektowano do wysiewu nasion zbóż, roślin motylkowych, rzepaku, a także poplonów. Może pracować jako maszyna samodzielna lub w zestawie z różnymi agregatami uprawowymi wyposażonymi w hydropak.

• **Redlice:** Zestawione z ułożyskowanym gumowym kołem kopiującym, które warunkuje poziom zagłębiania redlicy. Skala w układzie centralnej regulacji zagłębiania (w wersji z redlicami stopkowymi) i docisku redlic zapewnia precyzję nastawień.
• **Konstrukcja:** Solidna i zwarta rama połączona ze zbiornikiem ziarna o dużej pojemności, wykonanym w technologii połączeń nitowanych ze stali gatunkowej, zapewniającej wysoką trwałość.
• **Przekładnia wysiewająca:** Bezstopniowa, oparta na układzie krzywkowym ze sprzęgłami kierunkowymi. Nastawienia dokonuje się w oparciu o dużą, wygodną skalę odwołującą się do tabeli wysiewu.
• **Wyposażenie:** Talerzowe znaczniki śladów sterowane hydraulicznie, amortyzowane i zabezpieczone śrubami ścinalnymi; szeroki podest z rozkładanymi schodkami; boczny rozkładany stopień do załadunku z przyczepy; sprężynowy zagarniacz z prostą mechaniczną regulacją kąta pracy (dostosowany do dużych ilości słomy); dzielniki ziarna w zbiorniku (piramidalny kształt) zapewniające równomierne rozprowadzenie i zabezpieczenie przed przesypywaniem.
• **Ścieżki technologiczne:** Siewnik może być wyposażony w układ do zakładania ścieżek technologicznych. Sterownik AM-PLUS to automatyczny kontroler ścieżek, także przedwschodowych. Naliczanie przejazdów odbywa się automatycznie z użyciem czujnika.
• **Opcje dodatkowe:** Komplet spulchniaczy śladów.

CELMAK (UMAY i BARLAS)

Turecka marka CELMAK, dostępna od niedawna na polskim rynku, oferuje siewniki w wersji z redlicami stopkowymi (**UMAY**) oraz dwutalerzowymi (**BARLAS**). Wysiew jest napędzany przez koła, a maszyna wykorzystuje system transmisji zmiennej.

• **Konfiguracja:** Odległość redlic w rzędach oraz głębokość mogą być konfigurowane. Symetrycznie ustawione talerze redlic standardowo wykonują siew w odstępach co 13 cm.
• **Dostępne wersje:** Siewnik jest dostępny w 7 wersjach z 15, 17, 19, 21, 23, 27 lub 31 redlicami wysiewającymi. Szerokość roboczą 3 m (dokładnie 2,99 m) osiąga w wersji z 23 redlicami.
• **Pojemność zbiornika:** W wersji standardowej 850 l. Siewnik może posiadać system równoczesnego wysiewu nawozu, wówczas pojemność skrzyni dzielona jest na ziarno i nawóz - odpowiednio 460 i 390 litrów.
• **Waga (3m):** Od 1320 do 1350 kg.
• **Opcje dodatkowe:** System zagrabiania, dakarametry, elektroniczne systemy pogłębiania.
• **Ceny:** Od 27 tys. do 39 tys. zł (podane ceny dla różnych modeli: 30 tys., 39 tys., 27 tys., 30 tys., 32 tys., 27 tys., 38 tys. - prawdopodobnie odnoszące się do różnych konfiguracji lub szerokości).

SULKY (Tramline CE i Tramline CX)

Siewniki zbożowe SULKY Tramline CE i Tramline CX to maszyny z mechanicznym podziałem ziarna za pomocą aparatów kołeczkowych. Mogą precyzyjnie wysiewać wszystkie zboża (pszenica, jęczmień, owies, żyto), grubonasienne (groch) oraz drobnonasienne (rzepak).

• **Redlice:** W zależności od warunków glebowych i preferencji, siewniki mogą być wyposażone w sekcje wysiewające stopkowe (Unisoc) lub w redlice talerzowe (Unidisc). Zarówno redlica stopkowa, jak i talerzowa mogą być opcjonalnie wyposażone w rolkę ugniatającą, przydatną np. w siewie rzepaku.
• **Regulacja głębokości siewu:** Dwustronne działanie ramienia sekcji pozwala na precyzyjne ustawienie głębokości. Opuszczanie sekcji jest proporcjonalne do naprężenia sprężyny dla siewu na większą głębokość; podnoszenie sekcji zwalnia i zmniejsza docisk sprężyny dla siewu płytszego.
• **Centralna regulacja docisku:** Odbywa się za pomocą korby (1 drążek gwintowany dla siewnika 3m, 2 drążki dla 4m). Geometria budowy ramienia sekcji chroni przed podskakiwaniem, zapewniając równomierną głębokość siewu.
• **Próba kręcona:** Przeprowadza się ją na przekładni bezstopniowej, gdy siewnik stoi. Osłony wykorzystuje się jako korytka do zbioru ziarna. Wystarczy jedna próba kręcona i obrotowa tarcza SULKY do ustawienia dawki wysiewu.
• **Dystrybucja ziarna:** Ziarno jest równomiernie rozłożone na każdym rzędzie i wydobywa się ze zbiornika bez pozostawiania resztek.

Agregaty uprawowo-siewne z siewnikiem nabudowanym

Siewniki mechaniczne, takie jak SULKY TRAMLINE CX, często nabudowywane są na brony wirnikowe lub agregaty bierne, tworząc agregat uprawowo-siewny. Wystarczy ciągnik o odpowiednio dobranej mocy, aby w jednym przejeździe uprawić glebę i wysiać materiał siewny. Koncepcja siewu jest przemyślana:

1. Maszyna uprawowa (agregat bierny lub brona wirnikowa) przygotowuje glebę.
2. Aktywna brona rotacyjna rozdrabnia i napowietrza glebę.
3. Docisk zapewniony jest przez wał (Packer, Tracker lub Gravity).
4. Sekcje wysiewające zajmują się wysiewem.
5. Za redlicą (stopkową lub talerzową) może być zamontowana rolka dociskowa.
6. Przejazd kończy przykrycie zamkniętej bruzdy za pomocą zagarniacza z palcami prostymi lub niwelującymi.

Zespolenie siewnika z agregatem jest szybkie i łatwe. Opcjonalne rolki dociskowe (kółka dociskowe) zapewniają energiczny docisk w linii siewu, utrzymując równomierną głębokość i posiadają 8 pozycji mocowania. Talerzowe, obsługiwane hydraulicznie znaczniki przedwschodowe (opcja) ułatwiają wyznaczanie ścieżek przejazdowych (technologicznych) do późniejszych zabiegów pielęgnacyjnych.

Historia siewników w Polsce

Siewniki jako maszyny rolnicze służące do wysiewu materiału siewnego pojawiły się w Polsce w XIX wieku, produkowane dla folwarków. Po II wojnie światowej ich produkcja koncentrowała się w Kutnie. Początkowo były to siewniki konne, a dopiero w latach 60. XX wieku zaczęto produkować modele ciągnikowe. W latach 70. XX wieku w Polsce pojawiły się precyzyjne siewniki do buraków i kukurydzy.

Przygotowanie siewnika rzędowego do pracy: próba kręcona

Przed siewem zaleca się wykonanie **próby kręconej** lub **próby wysiewu**. W próbie kręconej mechanizm wysiewający jest przekręcany o określoną liczbę obrotów, a wysiane nasiona są ważone. W próbie wysiewu natomiast wyznacza się masę nasion wysianych na określonym obszarze. Jest to kluczowy etap zapewniający precyzyjne ustawienie maszyny do zadanej dawki wysiewu.

Siewniki szerokie a wyzwania transportowe

Na rynku dostępne są liczne siewniki zbożowe o szerokości roboczej czterech metrów, oferowane przez większość firm. Jednak największym wyzwaniem dla rolników poszukujących takich narzędzi jest **brak możliwości złożenia ich do trzech metrów na czas transportu drogowego**. Obecnie nie ma na rynku mechanicznego siewnika szerszego niż 3 metry, który umożliwiałby jego składanie do transportu poniżej tej granicy. Żadna z firm nie opracowała również ewentualnego transportu wzdłużnego.

Z punktu widzenia obsługi, zmiana szerokości roboczej siewnika mechanicznego nie wpływa znacząco na jego funkcjonalność. Znaczne różnice pojawiają się natomiast w kontekście ścieżek technologicznych. Mechaniczne siewniki czterometrowe są zazwyczaj niewiele droższe od wersji 3-metrowych. Na przykład, Amazone D9 w wersji Super z redlicami Rotec o szerokości 4 metrów jest droższe od wersji 3-metrowej o około 16 000 zł.

Kombinacje szerokich siewników mechanicznych

Ciekawym rozwiązaniem jest tworzenie naprawdę szerokich narzędzi z siewników mechanicznych. Firmy takie jak Unia Group i Amazone oferują **podwojone lub nawet potrojone kombinacje siewników mechanicznych**:

• **Mazur (Unia Group):** Składa się z dwóch połączonych na wspólnej ramie siewników mechanicznych. W najnowszej wersji zyskał możliwość dzielenia skrzyni nasiennej na część nawozową i nasienną.
• **Amazone D9 60 Super (6 m):** Składa się z dwóch siewników o szerokości 3 m, zamontowanych na wspólnej ramie z gumowymi kołami jezdnymi. Do gleb lekkich producent oferuje cztery koła zamiast dwóch. Maszyna może pracować solo, jako siewnik zawieszany na tylnym TUZ ciągnika o mocy około 180 KM.
• **Amazone D9 12000-2T Super (12 m):** Najszerszy mechaniczny siewnik, złożony z trzech siewników D9 4000 Super. Każdy z siewników jest zawieszony na własnym układzie trójpunktowym, co pozwala na elastyczne dopasowanie do nierówności pola. Rama łącząca dla D9 9000-2T Super (9 m szerokości roboczej) jest zaczepiana do ciągników o mocy 240 KM.

Dla transportu i nawrotów na poprzeczniakach, trzy siewniki podnoszone są systemem „Huckepack”. Bardzo stabilne znaczniki tworzą ślad dla środka ciągnika i po przełączeniu są składane do pozycji pionowej. Środkowy siewnik jest wyposażony w system zakładania ścieżek technologicznych w rytmie 12, 24 albo 36 m. Do transportu, boczne maszyny są składane, a szerokość transportowa w stanie złożonym wynosi około 6 metrów.

Krótkie porównanie z siewnikami pneumatycznymi

W siewnikach pneumatycznych znajdziemy sprzęt, który ma możliwość składania z 4 na 3 metry do transportu. Są to jednak siewniki uniwersalne lub kombinacje uprawowo-siewne ze zbiornikiem zawieszonym na przednim TUZ. Zaleta tych siewników polega na tym, że są to narzędzia tak naprawdę półzawieszane. Dzięki temu minimalna moc ciągnika potrzebnego do pracy z Terrasemem C4 wynosi już 140 KM, a Kuhn określa maksymalną moc dla Speedlinera 4000 na 201 KM. W przypadku kombinacji z przednim zbiornikiem, moc ciągnika nie ma takiego znaczenia jak udźwig przedniego TUZ, na którym zawieszony będzie pełny zbiornik ziarna. Dla większego ze zbiorników z kombinacji Avant firmy Amazone potrzeba udźwigu z przodu rzędu niemal 5 ton, co wymaga zastosowania dużego ciągnika.

tags: #siewnik #zbozowy #sciezki