Rozrzutniki obornika to niezwykle praktyczne maszyny rolnicze, które znacząco ułatwiają i zwiększają wydajność pracy w gospodarstwie. Ich podstawowym zadaniem jest dystrybucja nawozu naturalnego na polach uprawnych. Obecnie maszyny te są najczęściej ciągnięte przez ciągniki, a na rynku dostępne są różnorodne modele: od niewielkich, po duże konstrukcje jedno-, dwuosiowe lub tandemowe, zdolne pomieścić i rozrzucić znaczne ilości nawozu.
Konstrukcja i budowa maszyny
Większość rozrzutników charakteryzuje się prostą i nieskomplikowaną budową, co przekłada się na ich niezawodność. Kluczowym elementem jest skrzynia załadunkowa, która musi być wytrzymała i odporna na korozję. Producenci oferują skrzynie wykonane z blachy o grubości od 4 mm do 8 mm. Warto pamiętać, że większa grubość ścianek może wpływać na zmniejszenie całkowitej ładowności.
Układ podający i przenośniki
Wewnątrz skrzyni znajduje się przenośnik łańcuchowy, zazwyczaj rozmieszczony w dwóch rzędach, sterowany hydraulicznie. Jego zadaniem jest przesuwanie obornika w kierunku zespołu rozrzucającego. Alternatywnie, obornik może być przesuwany przez ściankę cofającą się wraz z podłogą skrzyni. Mechanizm podający składa się z:
- Instalacji hydraulicznej zasilanej z ciągnika.
- Łańcucha podłogowego napędzanego przez przekładnię redukcyjną.
- Regulatora natężenia przepływu oleju z pokrętłem.
Adapter: serce rozrzutnika
Głównym elementem roboczym, odpowiedzialnym za rozdrabnianie i rozrzucanie nawozu, jest tzw. adapter. Jest to zespół noży obracających się na specjalnych wałkach. Napęd na wałek adaptera przenoszony jest poprzez wał odbioru mocy (WOM) ciągnika lub silnik hydrauliczny. W zależności od modelu, adapter może być zamontowany pionowo lub poziomo.
Regulacja pracy i dawkowanie nawozu
Efektywność działania maszyny zależy od precyzyjnej regulacji posuwu. Prędkość przenośnika podłogowego reguluje się za pomocą pokrętła przepływu (skala 0-10). Dawka nawożenia zależy od trzech głównych czynników:
- Prędkość posuwu hydraulicznego: szybszy posuw zwiększa dawkę.
- Szerokość robocza: większa szerokość zmniejsza grubość warstwy na jednostkę powierzchni.
- Prędkość jazdy ciągnika: wolniejsza jazda zwiększa dawkę na danym obszarze.
Porównanie systemów posuwu
| Typ posuwu | Zalety | Wady |
|---|---|---|
| Mechaniczny | Prostota konstrukcji, niższa cena | Praca „na szarpnięcia”, szybsze zużycie podzespołów |
| Hydrauliczny | Płynna praca, precyzyjne dawkowanie, mniejsze obciążenie ciągnika | Wyższa cena, zależność od hydrauliki ciągnika |
Zastosowania i konserwacja
Choć podstawowym zastosowaniem jest nawożenie pól, rozrzutniki wykorzystuje się również do roztrząsania kompostu, zielonej masy czy torfu. W niektórych przypadkach, po demontażu adaptera, maszyny służą jako zwykłe przyczepy transportowe. Aby zapewnić długotrwałą pracę, należy pamiętać o regularnej konserwacji:
- Wymianie łańcuchów przenośnika i napinaczy.
- Kontroli stanu wałków rozrzucających i łożysk.
- Weryfikacji elementów korbowych oraz układu elektrycznego.
Dzięki prostej budowie, części do rozrzutników są powszechnie dostępne w sklepach rolniczych, co pozwala na szybkie i samodzielne przeprowadzanie napraw.
tags: #silex #3 #rozrzutnik #lancuchy #robocze