Problem falujących obrotów w silnikach maszyn JCB jest częstym zmartwieniem użytkowników. Może objawiać się na różne sposoby, od nagłych spadków mocy po nieregularną pracę silnika. W niniejszej artykule przedstawiono najczęściej spotykane przyczyny i metody diagnostyki tego problemu.
Wprowadzenie do problemu falujących obrotów
Falowanie obrotów w silnikach JCB może przyjmować różne formy i nasilać się w określonych warunkach.
- Po odpaleniu obroty mogą podnosić się do 1000 RPM, a następnie gwałtownie spadać, co prowadzi do zgaśnięcia maszyny.
- W czasie pracy silnik może zachowywać się tak, jakby nie dostawał paliwa.
- Problem z falowaniem często pojawia się po rozgrzaniu silnika.
- Gdy obroty osiągną około 1500 RPM i są utrzymywane, również zaczynają skakać.
- Na wolnych obrotach, po chwilowej pracy silnika, mogą pojawiać się nieregularności.
- Na przykład w ładowarce teleskopowej JCB 532, maszyna w czasie pracy gaśnie tak, jakby brakowało jej paliwa, mimo iż zbiornik jest pełny.
- W przypadku JCB 3CX 2007r., po przygazowaniu i spuszczeniu pedału gazu, obroty mogą nie spadać na około 900 RPM, lecz utrzymywać się w zakresie 1200-1500 RPM, co uniemożliwia normalną pracę. Jeśli maszyna zostanie pozostawiona na biegu jałowym, obroty po pewnym czasie spadną do prawidłowego poziomu.
Diagnostyka układu paliwowego
Układ paliwowy jest jednym z najczęstszych źródeł problemów z nieregularną pracą silnika. Koparka JCB 8030, czy inna maszyna JCB, z falującymi obrotami wymaga sprawdzenia układu paliwowego.
Jakość i źródło paliwa
Niska jakość paliwa może być głównym winowajcą. Zdarzały się przypadki, że problem zniknął po dolaniu do baku benzyny E95, co sugeruje rozpuszczenie osadów w układzie. Jednak takie działanie może spowodować, że "syf" powędruje do pompy i wtrysków, co poskutkuje dalszymi problemami.
Często na budowie tankuje się z kanistrów, beczek itp., nie zawsze dbając o ich czystość, co prowadzi do szybkiego zapchania filtrów paliwa.
Filtry paliwa
Wymiana filtrów paliwa (np. dwóch paliwa i powietrza) na oryginalne części JCB jest podstawą, ale nie zawsze przynosi poprawę, jeśli problem leży gdzie indziej. Znam przypadki, że filtry zapychały się już po 50 godzinach pracy.
Niskociśnieniowa pompa paliwa
Niskociśnieniowa pompa paliwa (zasilająca) jest kluczowym elementem. Należy sprawdzić, czy pompka działa oraz czy dochodzi do niej prąd. Jej awaria może powodować, że po zapaleniu obroty rosną do około 1100 RPM, a następnie spadają.
W silnikach Perkinsa może występować pompka mechaniczna lub elektryczna. W silnikach JCB stosują się często pompki mechaniczne. Elektryczna pompka ma tę wadę, że czasami się zawiesza i wtedy jest do wymiany. Należy też sprawdzić dolną pompkę paliwa, czy króćce na które są wkładane węże nie wychodzą z pompki, co może prowadzić do zasysania powietrza. W przypadku wadliwych króćców, które można wyjąć palcami, zaleca się wymianę całej pompki, zamiast klejenia, gdyż klej często puszcza, powodując nawrót problemu.
Nieszczelności i zapowietrzanie układu
Nowe filtry nie wykluczają, że układ nie łapie gdzieś powietrza. Do sprawdzenia jest obudowa separatora i oring pod szklanką. Zapowietrzanie się układu paliwowego może również prowadzić do problemów z odpalaniem rano. Warto dokładnie sprawdzić wszystkie przewody paliwowe, w tym gumowe, w poszukiwaniu uszkodzeń lub zanieczyszczeń, takich jak igiełki sosny w kolanku przewodu idącego ze zbiornika do pompki zasilającej.
Pompa wtryskowa i wtryskiwacze
Padające pompy wtryskowe w JCB 3CX to nierzadkie zjawisko, często wynikające z braku dbałości o czystość pojemników, w których przechowywane jest paliwo. Regeneracja takiej pompy może być bardzo kosztowna, sięgając nawet kilku tysięcy złotych netto. Uszkodzone wtryskiwacze mogą powodować nierównomierny rozkład paliwa w cylindrach, co prowadzi do niestabilnej pracy silnika, wzrostu zużycia paliwa i emisji spalin. W celu rozwiązania tego problemu, należy sprawdzić ciśnienie wtrysku paliwa oraz stan wtryskiwaczy. Jeśli okaże się, że są one uszkodzone, konieczna będzie ich wymiana lub naprawa.
Istnieją specjalistyczne serwisy zajmujące się regeneracją i uszczelnianiem pomp wtryskowych (np. Lucas w maszynach JCB 3CX). Ważne jest, aby po naprawie, ustawić pompę prawidłowo, ponieważ błędy w ustawieniu mogą prowadzić do dalszych problemów.
Układ sterowania silnikiem i osprzęt
Czujniki, sterownik i okablowanie
Awarie układu elektrycznego i elektroniki, takie jak uszkodzone przewody, czujniki czy sterowniki silnika, mogą powodować różnorodne problemy, w tym utratę mocy czy niestabilną pracę. W silnikach JCB (nie Perkins czy Sisu) na systemie Common Rail, częstym problemem jest czujnik ciśnienia na szynie, kable do niego lub przepełniony bank błędów w sterowniku. W celu rozwiązania tych problemów, należy dokładnie sprawdzić układ elektryczny oraz elektronikę silnika, a także kontrolować błędy zapisane w pamięci sterownika.
Cewka gaszenia
Cewka gaszenia, jeśli wariuje, może być przyczyną nagłego gaśnięcia maszyny lub nieregularnej pracy.
Mechanizm regulacji obrotów / Linka gazu
Na pompie wtryskowej znajduje się dźwignia, do której podpięta jest linka od gazu. Sprężyna tam umiejscowiona często zapycha się brudem i nie odbija. Jej wyczyszczenie pędzelkiem namoczonym w nafcie może pomóc. W niektórych przypadkach problemem może być także regulator obrotów w pompie wtryskowej, lub niewłaściwe ustawienie pompy po naprawie.
Problemy z układem chłodzenia i przegrzewanie
Niewłaściwe działanie układu chłodzenia jest kolejnym częstym problemem. Przegrzewanie się silnika może prowadzić do uszkodzeń głowicy cylindrów, uszczelek czy nawet całego bloku silnika. W celu uniknięcia tych problemów, należy regularnie sprawdzać poziom płynu chłodniczego oraz czyścić układ chłodzenia. W przypadku przegrzewania się silnika, należy natychmiastowo go wyłączyć i sprawdzić stan układu chłodzenia. Eksploatacja maszyny w trudnym terenie przy maksymalnym obciążeniu zwiększa ryzyko przegrzewania.
Systemy redukcji emisji (EGR i SCR)
Zawór EGR (Exhaust Gas Recirculation) oraz system SCR (Selective Catalytic Reduction) mają na celu redukcję emisji spalin. Zanieczyszczony zawór EGR może powodować utratę mocy, niestabilną pracę silnika oraz wzrost zużycia paliwa. Aby temu zapobiec, należy regularnie czyścić zawór EGR oraz kontrolować jego stan techniczny. W przypadku systemu SCR, konieczne jest również sprawdzanie poziomu płynu AdBlue oraz czujników NOx.
Inne powiązane problemy i wskazówki
Problemy z ciśnieniem oleju w skrzyni
Czasami problemy z silnikiem mogą współistnieć z innymi usterkami. Należy zwrócić uwagę na świecącą kontrolkę ciśnienia oleju w skrzyni biegów. Jeśli kontrolka świeci się na rozgrzanym silniku i na wolnych obrotach (ciągły dzwonek brzęczyka i świecenie kontrolki), a na zimnym tylko przy przełączaniu na jazdę do przodu lub do tyłu, może to wskazywać na problem z poziomem oleju lub czujnikiem ciśnienia w skrzyni.
Trudności z uruchomieniem silnika
Silnik JCB Tier 3 CR Delphi, może mieć problem z uruchomieniem - albo odpala "od strzała", albo w ogóle nie można go odpalić i wymaga długiego kręcenia. Problem z gaśnięciem ładowarki, która potem piszczy i nie odpala, ale po wystygnięciu uruchamia się normalnie, również sugeruje powiązane problemy z przegrzewaniem lub czujnikami.
Ogólne zalecenia diagnostyczne
Podstawowa diagnostyka JCB z falującymi obrotami powinna objąć: układ paliwowy, układ dolotowy, układ hydrauliczny, czujniki oraz ECU. W maszynach JCB istnieje możliwość sczytania błędów z komputera, podobnie jak w samochodach osobowych, co może znacznie przyspieszyć identyfikację problemu.